Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
B. RAPORTÖRLER: Başak TEKÇAM, Dilan TOPRAK, Ahmet YALÇIN,
Melisa AĞYÜZ, Esma AKSU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN: - Shell & Turcas Petrol A.Ş.
Temsilcisi: Av. Prof. Dr. İ. Yılmaz ASLAN
Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza No:38/7-8 Balmumcu
Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 27.08.2018 tarih ve 18 - 29/484 - M sayılı kararı ile hakkında soruşturma yürütülen Shell & Turcas Petrol A.Ş.’nin dosyaya giriş talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 10.09.2019 tarih ve 6002 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 16.09.2019 tarih ve 2018-1-029/BN-4 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda; Rekabet Kurulunun (Kurul) 27.08.2018 tarihli ve 1 8 - 29/484 - M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturma kapsamında Shell & Turcas Petrol A.Ş.’nin (SHELL) dosyaya giriş hakkının kullanılması talebine ilişkin olarak;
tabloların Kurum içi yazışma niteliğinde olduğu, 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş
Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ (2010/3
sayılı Tebliğ) kapsamında başvuruda bulunan taraf dışında üçüncü kişilere ait ticari
sır içerdiği ve SHELL bakımından aklayıcı veya suçlayıcı niteliği bulunmadığından
belgelerin kurumda incelenmesine veya kendilerine gönderilmesine yönelik talebin
reddedilmesi gerektiği,
- 10 ve 40 no’lu belgelerin ise yerinde inceleme esnasında elde edilen bilgi ve
belgeler olduğu ve tarafta numaralandırılmış bir nüshasının bulunması sebebiyle
Kurumda incelenmesine veya kendilerine gönderilmesine yönelik talebin de
reddedilmesi gerektiği
ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Kurulun 27.0 8.2018 tarih ve 18 - 29/484 - M sayılı kara rı uyarınca, SHELL’in d e ara ları nda bulunduğu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında, SHELL tarafından yapıl an başvuru ile soruşturma kapsamında taraflar hakkında düzenlenmiş her türlü evrak ve delilin 2010/3 sayılı Tebliğ uyarınca CD - ROM veya diğer elektronik veri depolama
Sayfa 2
araçlarına kaydedilerek yollanması veya Kurum bünyesinde belirlenen yer ve tarihte incelenmesi hususu talep edilmiştir. İlgili yazı ekinde yer alan dosyaya giriş talep formunda talep edilen belge numaraları ve Soruşturma Raporunda yer verilen tabloların numaraları sırasıyla şöyledir: Belge 10 ve 40; Tablo 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 49, 50, 51, 52 ve 53.
(5) 4054 sayılı Kanun’un “Delillerin Toplanması ve Tarafların Bilgilendirilmesi” başlıklı 44. maddesinin ikinci fıkrasında “Haklarında soruşturmaya başlandığı bildirilen taraflar sözlü savunma hakkını kullanma taleplerine kadar kurum bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evrakın ve mümkünse elde edilmiş olan her türlü delilin bir nüshasının kendilerine verilmesini isteyebilir.” hükmü yer almaktadır.
(6) Diğer taraftan Kurul tarafından yayımlanan 2010/3 sayılı Tebliğ, tarafların kendileri hakkında düzenlenen belgelere erişimini mümkün kılarken bunun istisnalarını da düzenlemiş bulunmaktadır. Teşebbüslerin soruşturma kapsamında kendileri ile ilgili düzenlenmiş bilgi ve belgeleri isteme hakları bulunmakla birlikte, bu bilgi ve belgelere erişimin yine mevzuat hükümlerinin izin verdiği ölçüde gerçekleştirilmesi esastır. Nitekim 2010/3 sayılı Tebliğ’in dosyaya giriş hakkı kapsamındaki bilgi ve belgelerin düzenlendiği 6. maddesinde, tarafların bu hak kapsamında Kurum içi yazışmalar ve başka teşebbüs, teşebbüs birliği ve kişilere ilişkin ticari sır ve diğer gizli bilgileri içerenler hariç olmak üzere, Kurum bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evraka ve elde edilmiş olan her türlü delile erişebileceği ifade edilmektedir. Dolayısıyla hangi belgelerin Kurum içi yazışma olduğu veya teşebbüs, teşebbüs birliği ve kişilere ait ticari sır niteliği taşıdığı hususu önem arz etmektedir. Anılan Tebliğ’in “Kurum İçi Yazışmalar” başlıklı 7. maddesinde;
“(1) Kurum içi yazışmalar, Kurulun aldığı nihai kararlar bakımından hazırlayıcı işlem
niteliğinde olan birimler arası yazışmalardır.
(2) Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası ve 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası
çerçevesinde elde edilen bilgi ve belgeler ile Kurumun diğer kamu kurumları, kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları veya özel sektör gerçek ve tüzel kişileri gibi
bilgisine başvurulanlarla yaptığı yazışmalar da iç yazışma olarak kabul edilir.”
hükümlerine yer verilmiştir. Buna göre Kurulun alacağı nihai karara kadar gerçekleştireceği hazırlayıcı işlem niteliğindeki yazışmalar, Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmeliği (Pişmanlık Yönetmeliği) kapsamında sunulan bilgi ve belgeler ve Kurumun bilgisine başvurduğu kamu veya özel sektör üçüncü kişileriyle ile yaptığı yazışmalar iç yazışma olarak kabul edilmektedir.
(7) Ayrıca 2010/3 sayılı Tebliğ ile tarafların dosyaya erişim haklarının ne şekilde kullandırılacağına dair de bir düzenleme getirilmiştir. İlgili tebliğin “Dosyaya giriş hakkının kullandırılması” başlıklı 10. maddesi şu şekildedir:
“(1) Dosyaya giriş hakkı, ilgilinin talebi de dikkate alınarak; dosya mevcudunda
bulunan ve erişime açılan evrakın fotokopi yolu ile çoğaltılmış nüshalarının veya
elektronik kopyalarının verilmesi ya da gönderilmesi suretiyle kullandırılabilir.
(2) Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası ve 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası
çerçevesinde elde edilen bilgiler ile aklayıcı ya da suçlayıcı delil niteliği bulunan
diğer kurum içi yazışmalar, Kurum merkezinde incelenebilir.”
Sayfa 3
(8) Söz konusu madde metni değerlendirildiğinde, her ne kadar 2010/3 sayılı Tebliğ’in 6. maddesinde tarafların kurum içi yazışmalara erişemeyeceği ifade edilmişse de, anılan Tebliğ’in 7. maddesi kapsamında tanımlanan kurum içi yazışmalara erişimin tamamen engellenmediği, ancak aklayıcı ya da suçlayıcı delil niteliği bulunan diğer kurum içi yazışmaların Pişmanlık Yönetmeliği kapsamında yapılan başvurularda sunulan belgeler ile benzer şekilde Kurum merkezinde incelenebileceğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.
(9) SHELL’in dosyaya giriş talep formunda belirtilen belgeler arasında yerinde incelemede elde edilen bilgi ve belgeler ile yürütülen soruşturma kapsamında incelenen diğer teşebbüslere yönelik fiyat analizlerinin yer aldığı anlaşılmıştır. Bu bağlamda, dosyaya giriş hakkının sarih bir şekilde ortaya konulabilmesi amacıyla, SHELL tarafından kendilerine verilmesi veya gönderilmesi talep edilen belgeler ayrı ayrı incelenerek tasnif edilmiştir.
(10) Öncelikle tarafın dosyaya giriş talebi kapsamında erişmek istediği tablolara bakıldığında; ilgili tabloların SHELL dışında soruşturma tarafı olan diğer teşebbüslere ait fiyat verilerini içerdiği görülmektedir. Tablolarda yer alan veriler ticari sır teşkil etmektedir. Her ne kadar taraf hangi tablonun hangi rakip teşebbüse ait olduğunun kapatılarak kendileri ile paylaşılması konusunda talepte bulunmuş olsa da ilgili tabloların bu şekilde paylaşılması da ticari sırların korunamamasına ve ifşa olmasına sebep olacaktır.
(11) Ayrıca 2010/3 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde belirtildiği üzere özel sektör gerçek ve tüzel kişilerinin bilgisine başvurularak oluşturulması sebepleriyle tabloda yer alan verilerin kurum içi yazışma olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Aynı zamanda tabloların, beş farklı dağıtım şirketi hakkında yeniden satış fiyatının tespiti iddialarıyla yürütülen soruşturmada SHELL’i aklayıcı ya da suçlayıcı delil niteliği de bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Tablo 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 49, 50, 51, 52 ve 53’e erişim talebinin reddi sonucuna ulaşılmıştır.
(12) Dosyaya giriş talebine konu Belge 10 ve Belge 40 ise; ilgili dosya kapsamında sırasıyla önaraştırma ve soruşturma evresinde SHELL’de yapılan yerinde incelemeler neticesinde elde edilen bilgi ve belgelerden oluşmaktadır. Bu belgelerin birer nüshası hem önaraştırma hem de soruşturma esnasında tarafa da bırakılmış olup, dosyaya giriş talebi kapsamında halihazırda SHELL’de de olan bu belgelere yönelik erişim talebi uygun görülmemiştir.
Sayfa 4
H. SONUÇ
(13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Rekabet Kurulunun 27.08.2018 tarihli ve 18-29/484-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturma kapsamında Shell & Turcas Petrol A.Ş.’nin dosyaya giriş talebine ilişkin olarak;