Sümer Holding A.Ş.'nin BUMAS - Karaman Bulgur Sanayi ve Ticaret A.Ş.'deki %30 oranındaki hissesinin…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin

KALDIRIMCI , M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN , Mehmet

Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, A. Ussal ŞAHBAZ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı

Ziya Gökalp Cad. No: 80 Kurtuluş / Ankara

D. TARAFLAR: T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı

Ziya Gökalp Cad. No: 80 Kurtuluş / Ankara

Gök-Al Tarım Hayvan. Süt Ürün. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Piri Reis Mah. 669 Sk. No: 4/3 Karaman

E. DOSYA KONUSU: Sümer Holding A.Ş.’nin BUMAS - Karaman Bulgur Sanayi ve Ticaret A.Ş.’deki %30 oranındaki hissesinin özelleştirilmesi işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB)’nın Kurum kayıtlarına 9.6.2006 tarih ve 3700 sayı ile intikal eden yazısında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'in 4. maddesi uyarınca işleme ilişkin mesleki daire görüşü talebinde bulunmuştur. Bunun üzerine hazırlanan 28.7.2006 tarihli, 2601 sayılı mesleki daire görüşü ile ÖİB’nin Kurum kayıtlarına 7.8.2006 tarih ve 5422 sayı ile intikal eden görüş yazısı, 06-59 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek ele alınmış ve 18.8.2006 tarih 06-59/776-M sayılı Kararı’nda;

Sümer Holding A.Ş.’nin sermayelerine iştirak ettiği

- TÜMAŞ Türk Mühendislik Müşavirlik ve Müteahhitlik A.Ş. ve Beslen Makarna

Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye ait hisselerin satışı söz konusu teşebbüslerin

kontrol yapısını değiştirmeyeceğinden, bu teşebbüslere ait hisselerin

özelleştirme işleminin 1998/4 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında bir işlem

olmadığı;

50

- BUMAS-Karaman Bulgur Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye ait hisselerin

özelleştirmesinin ise, bu teşebbüsün sahip olduğu pazar payı ve cironun

1998/4 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinde öngörülen eşiklerin altında kaldığı ve

teşebbüsün herhangi bir hukuki ya da fiili imtiyaza sahip olmadığı da dikkate

alındığında, ön bildirime tabi olmadığı ve bu aşamada Rekabet Kurulu görüşü

oluşturulmasına gerek bulunmadığı; ancak alıcı adayları belli olduktan sonra

1998/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca yapılacak değerlendirmede 4054

sayılı Kanun’un ilgili maddelerine aykırılıklar ve sakıncalar belirlenmesi

halinde, devirle ilgili koşul ve yükümlülükler getirilebileceği veya devre izin

verilmeyebileceği, dolayısıyla bu hususun ihaleye katılacak

teşebbüsün/teşebbüslerin bilgisine sunulması bakımından ihale

şartnamesinde belirtilmesinin gerekli olduğu

şeklinde oluşan Kurul görüşünün, 1998/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi gereğince ÖİB’ye bildirilmesine karar vermiştir.

Söz konusu özelleştirmeler için 25.12.2006 tarihinden itibaren ihale ilanına çıkılmış, son teklif verme tarihi olan 13.2.2007 itibarıyla TÜMAŞ Türk Mühendislik Müşavirlik ve Müteahhitlik A.Ş. ve Beslen Makarna Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye teklif alınamamıştır.

Kurum kayıtlarına 16.2.2007 tarih, 1192 sayı ile giren ve en son12.3.2007 tarih, 1914 sayı ile eksiklikleri tamamlanan nihai bildirimde ise, ihale görüşmelerinin 9.3.2007 tarihinde sonuçlandığı ve hisselerin en yüksek teklifi veren Gökal Tarım Hayvancılık Süt Ürünleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd Şti. (Gökal)’a satılmasına karar verildiği bildirilmiştir. Anılan bildirim üzerine, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile 1998/4 sayılı Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 16.3.2007 tarih ve 2006-3-68/ÖN-07-Ş.YA. sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu, 19.3.2007 tarih ve REK.0.07.00.00-120/64 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Sümer Holding A.Ş.’nin Karaman Bulgur Sanayi ve Ticaret A.Ş.’de sahip olduğu %30 oranındaki hissenin devrinin söz konusu teşebbüsün kontrolünde bir değişikliğe yol açmadığından, işlemin 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamına girmediği sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir.

90

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Bumas-Karaman Bulgur Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BUMAS)

Pilavlık ve köftelik bulgur üretmek amacıyla kurulan BUMAS daha sonra bu ürünlerin yanında her türlü bakliyat kalibrasyonu ve paketleme alanında da faaliyette bulunmaya başlamıştır. Şirketin faaliyetlerini bu çerçevede iki ana başlık altında toplamak mümkündür:

i. Bulgur üretimi

- Pilavlık ve köftelik bulgur, aşurelik buğday, yan mamul (kepek, yemlik

düğürcük) üretimi

ii. Çeşitli bakliyatların alım-satımı

- Pirinç çeşitleri (USA Calrose, Lüks Baldo, Pilavlık, Ekonomik), fasulye

çeşitleri (ekstra, lüks, ekstra sıra, ekonomik sıra), mercimek (ekstra

kırmızı, sultani yeşil, sarı, lüks kırmızı), nohut (ekstra koçbaşı, ekonomik

koçbaşı), barbunya, mısır (lüks)

Türkiye’de yılda ortalama 800.000 ton bulgur tüketilmektedir. Toplam bulgur tüketiminin %88’i ev ekonomisi yoluyla üretilip tüketilmektedir. Kalan %12’lik kısmı ise BUMAS gibi irili ufaklı 500 civarında fabrikada üretilip satılmaktadır. 500 dolayında teşebbüsün faaliyet gösterdiği pazarda, BUMAS ortalama (……) ton/yıl satış rakamıyla yaklaşık %(…) pazar payına sahiptir. Şirketin 2005 yılı itibarıyla net satışları (ciro) (………..) YTL olarak gerçekleşmiştir.

BUMAS’ın ortaklık yapısına aşağıda yer verilmiştir:

H.1.2. Gökal Tarım Hayvancılık Süt Ürünleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd Şti. (Gökal)

Devralan teşebbüs olan Gökal, tarımsal ürün ticaretiyle iştigal etmektedir. Teşebbüsün ortakları Orhan GÖKTEKİN (hisse oranı:%90) ve Nedim ALTINER’dir (hisse oranı:%10). Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; teşebbüsün geçmiş takvim yılına ait cirosunun (………..) YTL civarında olduğu, teşebbüsün ya da ortaklarının bulgur üretimi veya ticareti ya da BUMAS’ın diğer çalışma alanlarında faaliyetlerinin olmadığı anlaşılmıştır.

H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

140

BUMAS’ın şirket anasözleşmesinin “Şirketin Yönetimi” başlıklı 21. maddesi yönetim kurulunun oluşumunu 27. maddesi ise karar nisabını düzenlemektedir. Bu maddelerden anlaşıldığı üzere, BUMAS’ın devre konu hisseleri (A Grubu hisseler) 7 kişilik yönetim kurulunda 2 üye ile temsil edilmektedir. diğer 5 üye ise uygulamada, %10 paya sahip dört ortağın birer ve %30 paya sahip gerçek kişilerin de bir aday göstermesi suretiyle belirlenmekte olduğu dosya mevcudu bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır. Toplanmak için en az 4 üyenin hazır bulunması, karar almak için ise en az 4 üyenin aynı yönde oy kullanması gerekmektedir.

Mehaz Hukuka göre bir teşebbüs üzerinde ya mutlak ya da ortak kontrol veyahut ortak kontrolün dahi olmadığı durum (“hiç kontrol” veya “değişen oranlarla ittifak”) olmak üzere üç hal vardır. Hiç kontrolün basit bir örneği her bir ortağın 1/3 hisse sahibi olduğu üç ortaklı bir şirkette, kararların herhangi iki ortağın katılımıyla (2/3 oranındaki oyla) alınabildiği durumdur.

BUMAS anasözleşmesinden de teşebbüsün kontrolüne ilişkin durumun “hiç kontrol” sınıfına girdiği anlaşılmaktadır. Zira teşebbüsün ortaklarından hiçbiri çoğunluk hissesini elinde bulundurmadığı gibi, mutlak kontrol ya da ortak kontrole yol açacak imtiyazlı oy ya da veto gibi bir hakka da sahip değildir. Ayrıca yönetim kurulu üç üye katılmadığında dahi toplanabildiği için, hiçbir ortağın tek başına nisabın oluşmasını engelleyerek yönetim kurulunun toplanmasını veya karar almasını önleme gücüne sahip olmadığı görülmektedir.

1998/4 sayılı Tebliğ “bir teşebbüsün ortaklık paylarının ya da diğer hak ve araçların tümünün veya bir kısmının teşebbüsün üzerindeki kontrolü değiştirecek ya da karar organlarını etkileyecek şekilde yahut mal veya hizmet üretimine yönelik birimlerin özelleştirme yolu ile her türlü devri” kapsamına almaktadır. Bu açıdan BUMAS’ın herhangi bir imtiyaza sahip olmayan %30 oranındaki hissesi, teşebbüs üzerinde kontrolü değiştirecek ya da karar organlarını etkileyecek bir hak vermediğinden söz konusu hisselerin devrinin ilgili Tebliğ kapsamında olmadığı kanaatine varılmıştır.

180

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

Bildirime konu işlemin, 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamına bulunmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.