Tamiran SA ile Jose Cheurlin, Şeref Bülbül, Yılmaz Koç ve Çağrı Ali Bülbül ortaklığında çevre ve atık…
Birleşme ve Devralma12-01/6-3Karar tarihi: 12.01.2012Yayımlanma tarihi: 02.04.2012
Tamiran SA ile Jose Cheurlin, Şeref Bülbül, Yılmaz Koç ve Çağrı Ali Bülbül ortaklığında çevre ve atık yönetimi alanında faaliyet göstermek üzere, SITA Çevresel Atık Hizmetleri A.Ş. adı ile oluşturulacak ortak girişim işlemine izin verilmesi talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER: Burak BÜYÜKKUŞOĞLU, Neyzar ÜNÜBOL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: - Tamiran SA
Temsilcisi: Av. Sinem EREL MUĞLA
Cumhuriyet Bulvarı No:123 Mayıs İş Merkezi Daire:3/304
Alsancak/lzmir
D. DOSYA KONUSU: Tamiran SA ile Jose Cheurlin, Şeref Bülbül, Yılmaz Koç ve Çağrı Ali Bülbül ortaklığında çevre ve atık yönetimi alanında faaliyet göstermek üzere, SITA Çevresel Atık Hizmetleri A.Ş. adı ile oluşturulacak ortak girişim işlemine izin verilmesi talebi.
E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 18.11.2011 tarih ve 7892 sayı ile giren ve en son 28.12.2011 tarih ve 8897 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 05.01.2012 tarih ve 2011–3– 295/Öİ–12-263 B.B. sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; Tamiran SA ile Jose Cheurlin, Şeref Bülbül, Yılmaz Koç ve Çağrı Ali Bülbül ortaklığında kurulan, SITA Çevresel Atık Hizmetleri A.Ş. unvanı ile oluşturulacak ortak girişime 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan koşulların tamamını karşılaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınabileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1.Taraflar
Ortak girişimi kuranlar arasında 18.7.2011 tarihinde imzalanan hissedarlar sözleşmesine göre ortak girişim kurucuları A grubu hissedarlar ve B grubu hissedarlar olarak iki gruba ayrılmıştır. A grubu hissedarlar Tamiran SA ve Jose Cheurlin, B grubu hissedarlar ise Şeref Bülbül, Çağrı Ali Bülbül ve Yılmaz Koç’tan oluşmaktadır.
Sayfa 2
G.1.1. Tamiran SA (Tamiran)
Tamiran Fransa’da kurulu bir limited şirkettir. Tamiran hisselerinin %99,88’i yine bir Fransız şirketi olan Suez Environnement SAS (Suez)’a aittir. Suez alt ve üst şirketleri (Suez Grup) ile çeşitli ülkelerde çevre ve atık yönetimi alanında faaliyet göstermektedir. Suez Türkiye’de atık yönetimi alanında faaliyet gösteren Metalimpex Geri Dönüşüm ve Taşımacılık San. Tic. A.Ş. (Metalimpex) ve Metpeks Hurda San. ve Tic. Ltd. Şti. (Metpeks)’nin dolaylı olarak kontrolüne sahiptir. Metalimpex ve Metpeks demirli ve demirsiz hurda toplama, ayrıştırma ve geri dönüştürme faaliyetinde bulunmaktadır. Suez’nin %100 hissesine sahip olan Suez Environnement Company’nin yönetiminin çoğunluğu ve kontrolü ise GDF Suez’ye aittir.
Herhangi bir faaliyeti olmayan Tamiran’ın 2010 yılı cirosu yoktur. Suez Environnement Company’nin 2010 yılı konsolide cirosu (…..) Avro, GDF Suez’nin 2010 yılı konsolide cirosu ise (…..) Avro’dur. Kurulması planlanan ortak girişimin ortaklarından Jose Cheurlin’in, Suez dışında herhangi bir şirkette ortaklığı veya yönetim hakkı bulunmamaktadır.
G.1.2. Şeref Bülbül, Çağrı Ali Bülbül ve Yılmaz Koç
Şeref Bülbül, Çağrı Ali Bülbül ve Yılmaz Koç adlı gerçek kişiler, oluşturulacak ortak girişimin diğer tarafını oluşturmaktadır. Söz konusu şahıslar Altaş Yapı Sanayi ve Temizlik Hizmetleri A.Ş. (Altaş)’nin toplam %(…..) hissesine sahiptir.
Altaş, Gölbaşı/Ankara, İstanbul Kadıköy, Bakırköy, Çanakkale, Karşıyaka/İzmir’de belediyeler nezdinde çevre temizliği ve çöp toplama/taşıma, ambalaj atıkları toplama ve ayrıştırma, tıbbi atık toplama ve otel işletmeciliği alanlarında faaldir ve 2010 yılı cirosu (…..) TL’dir. Ortak girişim kurucularının doğrudan ve dolaylı kontrol ettikleri şirketlere aşağıda yer verilmiştir.
- GDF Suez; Suez Environnement Company , Suez ,Tamiran ve Jose Cheurlin’i,
- Suez; Türkiye’de atık yönetimi alanında faaliyet gösteren Metalimpex ve Metpeks’i,
- Tamiran-Jose Cheurlin ve Şeref Bülbül, Çağrı Ali Bülbül, Yılmaz Koç birlikte SITA Çevre Atık Hizmetleri A.Ş. (SITA)’yi,
- Şeref Bülbül, Çağrı Ali Bülbül ve Yılmaz Koç ise Altaş’ı kontrol etmektedirler.
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Taraflarca kurulacak SITA, genel olarak endüstriyel atık alanında faaliyet gösterecektir. Tablo 1’de ortak girişimin ve ortak girişim kurucularının kontrolünde söz sahibi olduğu diğer firmaların çalıştıkları alanlara yer verilmiştir.
Tablo 1. SITA ve Ortak Girişim Taraflarının Atık Yönetim Sektöründeki Faaliyetleri
Şirket
Faaliyet Alanı
Atık Türü
Metalimpex/Metpeks
Metal hurda toplama ve işleme
Tehlikesiz endüstriyel atık
(Suez Grup)
Altaş Evsel atık, ambalaj atığı toplama Tehlikesiz endüstriyel olmayan atık
Tehlikeli ve tehlikesiz endüstriyel ve Tehlikeli ve tehlikesiz endüstriyel ve
evsel atık toplama, depolama ve evsel atık
SITA
işlenmesi (bertaraf, geri dönüşüm,
geri kazanım)
Sayfa 3
Türkiye’de atık yönetimi sektörü gelişmekte olan bir pazar olarak öne çıkmaktadır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmeliklerle çeşitli atık türlerinin yönetim süreçleri belirlenmektedir. Dosya mevcudundan söz konusu ortak girişimin faaliyet alanının endüstriyel tehlikeli ve tehlikesiz atıkların toplanması, taşınması ve işlenmesi olduğu anlaşılmıştır.
Pazar tanımının tehlikeli/tehlikesiz atığın toplanması, geri kazanımı veya geri dönüşümü şeklinde daha dar yapılabilmesi söz konusu olsa da mevcut dosya bazında gerekli görülmediğinden ilgili ürün pazarları “tehlikeli atık yönetimi pazarı” ve “tehlikesiz atık yönetimi pazarı” olarak tespit edilmiştir.
110
G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İnceleme konusu ilgili ürün pazarları bakımından özellikle atığın toplanması ve depolanması bakımından coğrafi pazarların daha dar tanımlanması mümkün gözükse de dosyanın niteliği bakımından coğrafi pazar tanımının geniş tutulmasının değerlendirme sonucunu etkilemeyecek olması dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
120
G.3.1. 2010/4 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme
2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin 3. bendine göre bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında birleşme ve devralma sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
G.3.1.1. Ortak Kontrolün Varlığı
STA’nın ortaklık yapısına Tablo 2’de yer verilmiştir.
Tablo 2. SITA’nın Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%) Hisse Grubu
Şeref Bülbül (…..) B
Yılmaz Koç
(…..)
B
Çağrı Ali Bülbül
(…..)
B
Tamiran SA
(…..)
A
Jose Cheurlin
(…..)
A
Toplam
100,00
Sözleşme B grubu hissedarlar ve A grubu hissedarların hak ve yükümlülüklerini birlikte tanımlamaktadır. Bu çerçevede Altaş hissedarlarından Şeref Bülbül, Yılmaz Koç ve Çağrı Ali Bülbül birlikte hareket etmek üzere işlemin bir tarafını oluşturmaktadır. Dolayısıyla bu üç gerçek kişi, işlem bakımından tek bir ekonomik bütünlük olarak değerlendirilmiştir.
Tamiran SA ve Jose Cheurlin de benzer şekilde bir ilişki içindedir. Dolayısıyla SITA’nın A grubu hissedarlar ile B grubu hissedarların eşit pay sahipliği ile kurulduğu anlaşılmaktadır. Sözleşmeye göre SITA’nın yönetim kurulu üçü A grubu hissedarların gösterdiği adaylar arasından, ikisi ise B grubu hissedarların gösterdiği adaylar arasından seçilecektir. Toplantı nisabı dört ve karar nisabı üç olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte Sözleşmenin
Sayfa 4
3.2.4 maddesinde belirli bazı kararların alınmasında yönetim kurulu üyelerinin oy birliğinin aranacağı düzenlenmiştir.
SITA’nın beş kişilik yönetim kurulunda A grubu ortakların gösterdiği adaylar arasından seçilen üç yönetim kurulu üyesinin beraber karar nisabını karşılamalarına rağmen, ortak girişim bakımından önemli ve stratejik kararların alınmasında oybirliği ve B grubu hissedarları temsil eden yönetim kurulu üyelerinden en az birinin olumlu oy kullanması kurallarının getirilmesi SITA’nın A ve B Grubu hissedarların ortak kontrolünde yönetileceğine işaret etmektedir.
G.3.1.2. Bağımsız İktisadi Varlık Olma
SITA’nın sermayesi (…..) Avro’nun Türk Lirası karşılığı olarak belirlenmiştir. Ortak girişim henüz faaliyetine başlamamış olmakla birlikte, Türkiye’de entegre bir atık yönetim tesisi kurmayı hedeflemektedir. Kurulacak tesiste 2018 yılı için hedeflenen kapasiteler aşağıda gösterilmektedir:
tehlikesiz atık arıtma (kentsel ve sınai) : (…..),
atık geri dönüşüm: (…..),
sınai atık toplama: (…..),
tehlikeli atık: (…..)
SITA söz konusu hedeflenen kapasitelere ulaşmak için kendi atık toplama organizasyonunu oluşturacak ve geri dönüşüm tesisini kuracaktır.
SITA’nın yönetim kurulunun Şeref Bülbül (Başkan), Fabrice Rossignol (Başkan Vekili), Dominique Mangin d’Ouince, Jose Cheurlin ve Yılmaz Koç’tan oluşması kararlaştırılmıştır. Bununla birlikte şirketin idaresini sağlamak üzere genel müdür, işletme müdürü ve finans müdüründen oluşan bir yönetim yapısı oluşturulacaktır.
SITA’nın mali ve organizasyonel yapılanması ve faaliyet alanları incelendiğinde teşebbüsün yalnızca belli bir faaliyete odaklanmayacağı anlaşıldığından, ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyet göstereceği kanaatine varılmıştır.
Dolayısıyla, SITA ortak girişiminin kurulması işlemi, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamındadır. Nitekim 2010/4 sayılı Tebliğ’de bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, Tebliğ kapsamında birleşme/devralma olarak değerlendirilmektedir. SITA ortak girişiminin kurulması işlemi, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen ciro eşiklerini aştığından izin alınması gereken bir işlemdir.
G.3.2. İşlemin 4054 sayılı Kanun Çerçevesinde Değerlendirilmesi
SITA ortak girişimi atık yönetimi pazarında faaliyetine henüz başlamadığından, ilgili pazarda ticari varlığı ve dolayısıyla pazar payı yoktur. Ortak girişimler, yoğunlaşma doğurucu ve işbirliği doğurucu ortak girişimler olarak iki türde olabilmektedir. Ortak girişim ana teşebbüslerinden en az birinin ortak girişimle aynı pazarda faaliyet göstermesi koordinasyon riskini, diğer bir deyişle ortak girişim ile ana teşebbüs arasında rekabetin kısıtlanması ihtimalini de beraberinde getirmektedir.
SITA ve SITA ortaklarından Tamiran’ı kontrol eden Suez’in iştiraki olan Metalimpex ve Metpeks mevcut durumda tehlikesiz atık yönetimi pazarında faaldirler. SITA ise tehlikeli
Sayfa 5
ve tehlikesiz sanayi atıkları toplayacağından, her iki teşebbüsün de tehlikesiz atık yönetimi pazarında faaliyet göstereceği anlaşılmıştır.
Ortak girişimin diğer tarafı olan Yılmaz Koç, Şeref Bülbül ve Çağrı Ali Bülbül’ün hissedarı oldukları Altaş ise evsel atık toplamakta olup, bu atık türü de tehlikesiz atık sınıfındadır. Bu bağlamda, SITA ile Altaş tehlikesiz atık yönetimi pazarında potansiyel rakip konumundadırlar.
Bununla birlikte, hissedarlar sözleşmesinin “Rekabet Etmeme ve Gizlilik” başlıklı 7. maddesinde B grubu hissedarların kontrolünde olan Altaş’ın, SITA’nın sözleşmede tanımlanmış olan faaliyet alanındaki atık yönetimi işinde yer almayacağı, ancak bunun dışındaki temel ticari faaliyetlerini Türkiye’de serbestçe gerçekleştirmeye devam edeceği düzenlenmiştir. Söz konusu madde Altaş’ın halihazırda yürüttüğü evsel atık toplama dışında çalışmayacağını belirtmekle birlikte her iki teşebbüsün tehlikesiz atık pazarında faaliyet gösterecek olması bu noktada önem taşımaktadır.
İşbirliği doğurucu ortak girişimlerde ana teşebbüslerinden en az birinin ortak girişimle aynı pazarda çalışması koordinasyon riskini doğurabilmektedir. Rekabet hukuku uygulamalarında ana teşebbüsle tarafların aynı pazarda faaliyet gösterdiği durumlarda ortak girişimlerin işbirliği doğurucu olduğu kabul edilmektedir. Bu ortak girişimler, rakipler arasında rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaları yasaklayan 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde değerlendirilebilecek ve şayet 5. maddedeki muafiyet şartlarını taşımıyorsa yasaklanabilecektir. Ortak girişim ve ana teşebbüslerin aynı pazarda faaliyet gösterdiği gerekçesiyle SITA ortak girişiminin kurulması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu varsayımı altında Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde muafiyet incelemesine tabi tutulduğunda da işlemin mufiyet koşullarını taşıdığı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.