Türkiye'de bilgisayarlı tomografi cihazları alanında faaliyette bir iştiraki bulunan General Electric…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : D2/1/B.E.-01/4 (Devralma)

Karar Sayısı: 01-58/602-157

Karar Tarihi: 4.12.2001

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU

Üyeler: Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL

B- RAPORTÖR: Barış EKDİ

C- BİLDİRİMDE BULUNAN: General Electric Company

Temsilci: Av. Gülperi YÖRÜKER, Seçil ABALI

Güllü Sokak No: 1, 3. Levent 80630 İstanbul

D- TARAFLAR: - General Electric Company

3135 Easton Turnpike Fairfield Connecticut 06431, ABD

- Imatron Inc.

389 Oyster Point Boulevard So. San Francisco

California 94080, ABD

E- DOSYA KONUSU: Türkiye’de bilgisayarlı tomografi cihazları alanında faaliyette bir iştiraki bulunan General Electric Company’nin aynı alanda faaliyette bulunan Imatron Inc.’i devralması işlemine izin verilmesi talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.10.2001 tarih, 4633 sayı ve 21.11.2001 tarih 4952 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 27.11.2001 tarih, D2/1/B.E.-01/4 sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 30.11.2001 tarih, REK.0.06.00.00/97 sayılı Başkanlık önergesi ile 01-58 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Türkiye’de bağlı şirketleri vasıtasıyla çeşitli alanlarda faaliyet gösteren General Electric Company'nin, dünyada ve Türkiye’de “bilgisayarlı tomografi cihazları üretim ve satışı pazarında” faaliyet gösteren Imatron Inc.'i devralması işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem olduğu; bu devralma işlemi sonucunda ilgili pazarda hakim durumun yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azalmasının söz konusu olmadığı; dolayısıyla, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi gereğince bu devir işlemine izin verilmesinde herhangi bir sakınca bulunmadığı düşünülmektedir.

REKABET KURUMU 1

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. General Electric Company (GE): Halka açık bir şirket olan GE'nin hisseleri; New York, Boston ve Londra borsalarında işlem görmektedir ve herhangi bir teşebbüs tarafından doğrudan veya dolaylı olarak kontrol edilmemektedir. Dünyada ve Türkiye’de uçak motoru imalatı, aydınlatma gereçleri, beyaz eşya, finansal hizmetler, bilgi hizmetleri, polimer üretim ve satışı, enerji sistemleri, ulaşım sistemleri, radyo yayıncılığı vb. alanlarda faaliyet gösteren GE, Türkiye’de çeşitli iştirakleri ve bağlı ortaklıkları vasıtasıyla faaliyette bulunmaktadır.

H.1.2. Imatron Inc. (Imatron): Imatron, 50.000’den fazla hissedara sahip, halka açık bir şirkettir. Imatron'un Türkiye’de doğrudan veya dolaylı olarak sahip olduğu herhangi bir iştiraki veya bağlı ortaklığı yoktur. Test Kalp Tanı ve Sağlık Merkezi, Imatron ürünlerinin Türkiye’deki distribütörüdür.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. Ürün Pazarı: Devralınan Imatron, GE’nin faaliyet göstermekte olduğu alanlardan yalnızca birinde, görüntülü elektromedikal techizat üretiminde faaliyette bulunmaktadır. Elektromedikal techizat sektörü, sağlık kuruluşlarına satılan teşhis, tedavi ve hasta izleme ürünlerini kapsamaktadır.

Farklı nitelikteki teşhis ihtiyaçlarına cevap vermek üzere farklı teknikleri kullanan nükleer tıp, röntgen, bilgisayarlı tomografi, MR ve ultrason teşhis cihazları mevcuttur. Imatron yalnızca bilgisayarlı tomografi (BT) cihazları üretmektedir. Bilgisayarlı tomografi cihazları tıbbi teşhis ve tedavide yardımcı olması için kişinin çarpraz görüntülerini alan radyografik olup, röntgen makinalarının bir bilgisayara bağlanmış şeklidir. Dolayısıyla ilgili ürün “bilgisayarlı tomografi cihazları”, ilgili ürün pazar ise, “bilgisayarlı tomografi cihazları üretimi ve satışı" pazarı olarak tespit edilmiştir.

H.2.2. Coğrafi Pazar: Türkiye genelinde tıp fakülteleri hastanelerinde, devlet hastanelerinde, özel hastanelerde ve çeşitli sağlık merkezlerinde bilgisayarlı tomografi cihazları kullanılmaktadır. Dolayısıyla ilgili coğrafi pazar"Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak kabul edilmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

GE tarafından söz konusu devralma işlemini gerçekleştirmek amacıyla Ruby Merger Corp. adıyla bir “Birleşme Tali Şirketi” kurulmuştur. 21 Eylül 2001 tarihinde akdedilen Birleşme Sözleşmesi ve Planı uyarınca Ruby Merger Corp., bilgisayarlı tomografi aletleri üreticisi olan Imatron ile birleşecek, söz konusu birleşme işleminin ardından Ruby Merger Corp.’un tüzel kişiliği sona erdirilerek Imatron, GE’nin bağlı kuruluşu haline getirilecektir. Söz konusu devralma işleminin 5 Aralık 2001 tarihi itibariyle tamamlanması planlanmaktadır.

Devralma işlemini gerçekleştiren taraflar ABD uyruklu teşebbüslerdir ve devralma işlemi ABD kanunları çerçevesinde gerçekleşecektir. Ancak, işleme taraf olan teşebbüslerden GE, Türkiye’de GE Medical Systems Türkiye A.Ş. unvanlı bağlı ortaklığı vasıtasıyla üretmiş olduğu elektromedikal cihazlarının bir kısmını Türkiye’de

REKABET KURUMU 2

satışa sunmaktadır. Devralınan Imatron Inc.’in Türkiye’de bir bağlı ortaklığı bulunmamakla beraber, anılan teşebbüs ürünlerini Türkiye’de Test Kalp Tanı ve Sağlık Merkezi adlı distribütörü aracılığıyla satmaktadır. Dolayısıyla, ABD’de gerçekleşek olsa dahi işlem, GE’nin doğrudan, Imatron’un da distribütörü vasıtasıyla Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisindeki bir piyasada faaliyet göstermeleri nedeniye 4054 sayılı Kanun’un 2. maddesi gereğince anılan Kanun kapsamındadır.

Bildirime konu işlem sonucunda GE, Imatron'un kontrolünü devralacaktır. Bu nedenle söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi uyarınca bir “devralma” işlemidir.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, GE’nin Türkiye’de doğrudan veya dolaylı olarak kontrol etmekte olduğu şirketlerinin 2000 yılı itibarıyla ciroları toplamının 129.119.247.000.000 TL., devralınan Imatron’un Türkiye’deki 2000 yılı cirosunun ise 992.528.159.400 TL. (toplam ciroları 130.111.775.159.400 TL) olduğu; pazar payları toplamının ise %35 (GE’nin %22; Imatron’un ise %13) olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in (1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik) 4. maddesi gereğince Rekabet Kurulu’nun iznine tabidir.

2000 yılı itibarıyla Siemens, Türkiye’de ciro bazında %27’lik pazar payı ile bilgisayarlı tomografi cihazları satışında lider konumdadır. Philips ise %23’lük pazar payı ile ikinci sırada yer almaktadır. İlgili pazarda faaliyet gösteren Toshiba’nın pazar payı ise %7,63’tür.

Bilgisayarlı tomografi cihazları, çeşitli büyüklükteki kamu ve özel sağlık kuruluşları tarafından talep edilmekte ve isteğe binaen ithal edilmektedir. Bu nedenle söz konusu cihazların satış adedi oldukça düşüktür. Ancak Imatron’un 2000 yılı içerisinde yalnızca bir adet cihaz satarak %13’lük pazar payı elde ettiği dikkate alındığında, ilgili pazardaki payların kolaylıkla değişebileceğinden söz etmek mümkündür. Dolayısıyla, devralma işlemi sonucunda tarafların ilgili pazardaki payları toplamının %35’e ulaşacak olması tek başına bir anlam ifade etmemektedir. Söz konusu cihazların Türkiye’ye ithalinde ciddi bir kısıtlama yoktur. Bu nedenle bilgisayarlı tomografi cihazı talep edenlerin GE ve Imatron dışında gerek yurt içinde gerekse yurt dışında tedarik kaynakları mevcuttur. Üç yaşından büyük BT cihazlarının ithalinin kısıtlanması da, ürünlerin yüksek teknoloji ürünleri olması nedeniyle makul bir kısıtlama olup pazara giriş engeli olarak değerlendirilmemelidir.

Bu çerçevede, “bilgisayarlı tomografi cihazları üretim ve satışı pazarında” Türkiye’de faaliyette bulunan GE ve Imatron’un pazar payları ve pazarın yapısı dikkate alındığında hakim durumda bulunmadıkları, dolayısıyla bildirime konu devralma işlemi sonucunda da hakim durumun yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.

I- SONUÇ

Yukarıda yapılan değerlendirmeler ve tespitler doğrultusunda,

1. Türkiye’de bağlı şirketleri vasıtasıyla çeşitli alanlarda faaliyet gösteren General

Electric Company'nin, dünyada ve Türkiye’de “bilgisayarlı tomografi cihazları

üretim ve satışı pazarında” faaliyet gösteren Imatron Inc.'i devralması işleminin,

tarafların sahip olduğu toplam pazar payları ve ciroları yönüyle 1997/1 sayılı

REKABET KURUMU 3

Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğuna,

2. Bu işlem sonucunda, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde, ilgili ürün pazarlarında hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle bildirim konusu devralma işlemine izin verilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 4