Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR: Bahar ERSOY
C. BAŞVURAN: Müslüm KÜÇÜKMETİN
Üsküdar Cad. Bayramlar İş Hanı No:9/46 Kartal/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN: Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş. Pendik Şubesi
23 Nisan Cad. No:16/A Pendik/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş. Pendik Şubesi’nin kullandırdığı ve/veya kullandıracağı kredileri ileri sürmek suretiyle, müşterilerinin sigorta acenteleri nezdinde işyeri sigortası yaptırmasını engellediği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, Add Sigorta ve Aracılık Hiz. Ltd. Şti. (Add Sigorta) unvanlı sigorta acentesi tarafından (…..)’ye bir işyeri poliçesi tanzim edildiği; ancak Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş. (Albaraka Türk) Pendik Şubesi’nin bahsi geçen şirkete kullandırdığı krediyi ve bundan sonra da kullandıracağı kredileri ileri sürerek, sigortalı şirketin Add Sigorta nezdindeki işyeri poliçesini iptal etmesi yönünde baskı yaptığı ve neticede söz konusu poliçenin iptal edilerek ilgili banka aracılığıyla yeni bir poliçe düzenlendiği; buna gerekçe olarak ise kredi karşılığı satın alınan işyerlerinin banka tarafından sigortalanması hususunda bir genel müdürlük emrinin mevcut olduğunun belirtildiği; söz konusu durumun, kanunen başka bir ticari faaliyette bulunması yasak olan sigorta acentelerinin mağduriyetine yol açtığı ve bankalar ile sigorta acenteleri arasında bir haksız rekabet yaşanmasına sebep olduğu iddia edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.05.2012 tarih ve 4087 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 29.05.2012 tarih ve 2012-4-188/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 06.06.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 27.06.2012 tarih ve 2012-4-188/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Albaraka Türk hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
(5) Başvuru konusu çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “kredi hizmetleri pazarı”, ilgili coğrafi pazar ise “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
(6) Dosya konusu iddiaya göre, şikayet edilen teşebbüs tarafından biri “kredi”, diğeri de “sigorta”
Sayfa 2
12-36/1048-334
olmak üzere iki farklı ürünün birbirine bağlanarak satılması söz konusudur. Esasen, uygulamada bankalar acentelik geliri elde etmek ve sermayesine çoğu zaman ortak oldukları sigorta şirketlerinden kar payı alabilmek için, kullandırdıkları kredilere karşılık aldıkları teminatların, acenteliklerini yaptıkları sigorta şirketi tarafından sigortalanmasını tercih etmektedirler. Bununla birlikte, dosya kapsamında elde edilen bilgilere göre, acenteliğini yaptığı sigorta şirketleri ile arasında herhangi bir ortaklık ilişkisi olmayan Albaraka Türk’ün 2011 yılında (…..) müşteriye işyeri kredisi sattığı, bu müşterilerden (…..) tanesine Albaraka Türk aracılığıyla işyeri sigortası yapıldığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla müşterilerin diğer sigorta acentelerinde de sigorta işlemlerini gerçekleştirebildiği anlaşılmıştır.
(7) Söz konusu bağlama uygulamaları, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir anlaşmanın sonucu olması veya 6. madde anlamında hâkim durumun kötüye kullanılması niteliğini taşıması hallerinde rekabet ihlali oluşturmaktadır. Benzer içerikteki başvurulara ilişkin yapılan incelemelerde, bu uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında bankalar arası bir anlaşmadan kaynaklanmadığı, aksine bankacılık sektöründe rekabetçi bir yapının mevcut olduğu tespit edilmiştir. Şikâyet dilekçesinde de bankalar arasında bir anlaşmanın varlığından söz edilmemiş; sektörde faaliyet gösteren bankalardan yalnızca Albaraka Türk hakkında başvuruda bulunulmuştur. Bu çerçevede 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirme yapılmıştır.
(8) Bir eylemin hâkim durumun kötüye kullanılması olarak kabul edilebilmesi için ilgili teşebbüsün hâkim durumda bulunması ve eylemin kötüye kullanma olarak kabul edilebilecek nitelikte olması gerekmektedir. Sözü edilen iki kriterden herhangi birisinin bulunmaması durumunda 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlalinden bahsedilemez. Bu çerçevede, önce hakkında önaraştırma yapılan teşebbüsün hakim durumda olup olmadığı incelenmiştir.
(9) Dosya mevcudu bilgilerden, Albaraka Türk’ün kredi hizmetleri pazarında 2010 ve 2011 yılları için sırasıyla %(…..) ve %(…..) oranında pazar payına sahip olduğu anlaşılmış olup, işyeri kredilerinin söz konusu pazar payları içerisindeki oranı 2010 yılı için %(…..), 2011 yılı için ise %(…..) olarak tespit edilmiştir.
(10) Bu çerçevede, Albaraka Türk’ün kredi hizmetleri pazarında hâkim durumda olmadığı ve 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlalinden bahsedilemeyeceği kanaatine varılmıştır. J. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
2/2
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.