Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
- Anadolu Akvaryum ve Pet Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.
Kaş üstü Mevkii Samandıra Cd. No:28 Büyükbakkalköy/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Anadolu Akvaryum ve Pet Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.’nin Royal Canin markalı kedi ve köpek mamalarını başvuru sahibine satmayı reddettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda ve 04.05.2012 tarihinde başvuru sahibi ile yapılan telefon görüşmesinde özetle;
- Royal Canin markalı kedi ve köpek mamalarının Türkiye distribütörü Anadolu Akvaryum ve Pet Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (Anadolu Pet)’den ürün talebinde bulundukları, ancak firmanın başka bayileri olduğu gerekçesiyle başvuru sahibine ürün tedarik etmeyeceklerini bildirdiği,
- Diğer bölgeler bakımından aynı sokakta yer alan birden fazla mağazaya ürün tedarik edildiği halde, başvuru sahibinin satış noktasının olduğu bölgede tekel yaratılmaya çalışıldığı,
- Yeni faaliyete geçen mağazalarında 10’a yakın, marka bilinirliğine sahip kedi ve köpek maması markasının bulunduğu, Royal Canin’in de sektörde önemli markalardan biri olduğu,
- Royal Canin markasını Anadolu Pet’in ürün tedariki yaptığı diğer satış noktalarından temin etmek durumunda kaldıkları, diğer satış noktalarıyla rekabet edebilmek için bu ürünlerde zarar ettikleri
iddia edilerek, gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.02.2012 tarih ve 1280 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 27.02.2012 tarih ve 2012-4-67/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 04.05.2012 tarih ve 2012-4-67/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
Sayfa 2
12-26/767-220
(5) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu iddia ile ilgili olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddi gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
(6) Anadolu Pet, evcil hayvan ürünleri ve mamaları sektöründe dağıtım ve satış alanında faaldir. Dosya kapsamında ilgili ürün pazarı, 18.02.2010 tarih ve 10-18/198-74 sayılı Kurulu kararına paralel olarak “kedi mamaları pazarı” ve “köpek mamaları pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
(7) İlgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.2.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(8) Başvuruda yer alan iddialar, 4054 sayılı Kanun’un “hâkim durumun kötüye kullanılması” başlıklı 6. maddesinin (b) bendi çerçevesinde değerlendirilmesi gereken hususlar içermektedir. 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde herhangi bir teşebbüsün alıcıya mal vermeyi reddetmek suretiyle müşterileri arasında ayrımcılık yapmasının hâkim durumun kötüye kullanımı olarak değerlendirilebilmesi için öncelikle söz konusu teşebbüsün ilgili pazarda hâkim durumda olması gerektiği açıktır. Bu bağlamda herhangi bir pazarda hâkim durumda bulunmayan bir teşebbüsün bir kısım alıcıya mal vermekten kaçınması, 4054 sayılı Kanun kapsamında rekabeti engelleyen, bozan veya kısıtlayan bir eylem olarak değerlendirilmemektedir.
(9) Hâkim durum ise 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde tanımlanmıştır. Hâkim durumun belirlenmesinde ilgili teşebbüsün pazar payı, pazarda faaliyet gösteren diğer firmaların sayısı ve pazar payları gibi nicel ölçütlerin yanında, piyasaya giriş engelleri, fikri ve sınaî mülkiyetin varlığı, teknolojik üstünlük gibi nitel ölçütler de kullanılmaktadır. Pazar payı hâkim durumun belirlenmesinde tek başına yeterli bir ölçüt olmasa da teşebbüsün pazar payının düşük olması, piyasanın çok sayıda oyuncunun yer aldığı rekabetçi bir piyasa olması, ürünün homojen nitelikte olması ve giriş engellerinin bulunmaması gibi durumlarda hâkim durumdan bahsetmek zorlaşmaktadır.
(10) Diğer yandan ilgili pazarda hâkim durumda olan bir teşebbüsün mal vermeyi reddetmesi eylemi, pazarda rekabeti azaltmak ya da tümüyle ortadan kaldırmak amacına yönelik olduğu veya bu etkiyi taşıdığı durumlarda yasaklanmaktadır. Teşebbüslerin mal vermeyi reddetme eylemlerinin 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal olarak değerlendirilebilmesi için aşağıda yer verilen koşulların bir arada varlığı aranmaktadır:
- Mal vermeyi reddeden teşebbüsün ilgili pazarda hâkim durumda olması,
- Anlaşma konusu mal veya hakkın vazgeçilmez nitelikte olması,
- Ret eyleminin alt pazarda rekabeti önemli ölçüde olumsuz etkilemesi,
-Hâkim durumdaki firma tarafından gerçekleştirilen eylemin objektif bir gerekçesinin olmaması.
Sayfa 3
12-26/767-220
(11) Başvuru konusu ile ilgili olarak Anadolu Pet’ten pazarın yapısı ve firmanın pazardaki konumuna yönelik talep edilen bilgilere istinaden gelen cevabi yazıda özetle;
- Firmalarının Royal Canin markalı kedi ve köpek mamalarının Türkiye distribütörü oldukları,
- Royal Canin markalı ürünlerin ilgili pazarlarda tahminen yaklaşık %8-10 pazar payına sahip olduğu,
- Türkiye pazarına yakın tarihte yeni kedi ve köpek maması markalarının girdiği,
- Türkiye’de bugün itibarıyla, yerli ve yabancı olmak üzere yetmişin üzerinde kedi ve köpek maması markası altında ürün arzının bulunduğu ve
- Pazarda Royal Canin’in yanı sıra Nestle Pruna Pro Plan, Hill’s, Champion, Goody gibi önemli markaların yer aldığı
belirtilmektedir.
(12) 14.10.2009 tarih ve 09-47/1165 sayılı Kurul kararında da, Anadolu Pet tarafından sunulan ve pazarın rekabetçi yapısına işaret eden bilgilere paralel olarak, Türkiye’de yılda takriben 15 bin ton kedi ve köpek maması satıldığı, söz konusu satışın, kedi ve köpek maması pazarını 68 milyon dolarlık bir hacme ulaştırdığı, bu pazarda 20 firmanın 50 farklı markayla bulunduğu bilgisi yer almıştır. 2010 yılında ise Türkiye'de evcil hayvanlara yönelik mama, ilaç ve aksesuarlardan oluşan pazarın 230 milyon TL'lik bir hacme sahip olduğu, pazarın 170 milyon TL'sini kuru kedi ve köpek mamasının oluşturduğu, sektörde son yıllarda özellikle yerli oyuncuların yatırımlarının ön planda olduğu bilgisi çeşitli basın ve yayın organlarında yer almıştır. Bunun yanı sıra başvuru sahibi ile raportörlerce yapılan görüşmeden, mağazasında Royal Canin’e ikame olabilecek yaklaşık 10 marka altında kedi ve köpek maması satışı yaptığı anlaşılmış olup, mağaza portföyüne ait çok markalı durumun sektörün rekabetçi yapısını destekler nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu açıklamalar çerçevesinde Anadolu Pet’in rekabetçi bir pazarda faaliyet gösterdiği, firmanın rakiplerinden ve müşterilerinden bağımsız hareket etmesini sağlayacak bir pazar gücüne sahip olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
(13) Diğer taraftan, hâkim durum şartından bağımsız olarak başvuruya konu teşebbüs eyleminin yukarıda yer verilen kötüye kullanma şartlarını da bir arada sağlamadığı ve Anadolu Pet’in anlaşma yapmama tercihinin piyasa ekonomisinin önemli unsurlarından sözleşme serbestisi ilkesi çerçevesinde vuku bulduğu sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
(14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.