12-22/573-167
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(7) Günlük olarak ihtiyaç duyulan ve en önemli besin maddelerinden biri olan süt ve süt ürünleri, sektör olarak coğrafi konumumuz ve içinde bulunduğumuz iklim kuşağı nedeniyle, ekonomimizin önemli üretim dallarındandır. Katkılı ya da katkısız biçimde tüketilebilen süt, ayrıca birtakım doğal tekniklerle yoğurt, ayran, peynir, tereyağı, süttozu, kaymak gibi birçok alt ürün ve bunların türevlerini elde etmek için de kullanılan bir gıda maddesidir.
(8) Sözü edilen alt ürünler, süt işleyen tesislerin hemen hepsinde üretilebilmektedir. Sütün doğal ya da teknolojik yollarla dönüştürülmesiyle üretilen bu ürünler, sütten direkt olarak elde edilmeleri nedeniyle sütün katkı maddesi olarak kullanıldığı diğer sütlü ürünlerden ayrılmaktadır. Kendine has besleyici özelliği, fiyatı ve bu tür alt ürünleriyle çok zenginleşen kullanım biçimi bakımından hemen hemen alternatifsiz bir gıda maddesi olması nedeniyle süt ve buna bağlı olarak süt ürünleri ayrı bir ürün pazarı olarak değerlendirilmelidir. Bu nedenle ilgili ürün pazarı “süt ve süt ürünleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(9) Süt ve süt ürünleri pazarında, Türkiye genelinde üretim ve dağıtım konusunda önemli bir engelin bulunmadığı, nakliye sırasında bozulmalarını engelleyen soğuk hava ekipmanlı araçlar sayesinde ülkenin çeşitli bölgelerine dağıtım yapılabildiği ve dolayısıyla pazara giriş açısından da bölgesel farklılık olmadığını söylemek mümkündür. Bu noktada, şikayete konu eylemlerin değerlendirilmesinde coğrafi pazar en dar şekilde “Söke ilçesi” olarak tanımlanabilecek olmakla birlikte, yapılacak değerlendirmeyi değiştirmeyecek olması ve pazar analizinin söz konusu iki coğrafi alan bakımından belirgin bir farklılık göstermemesi nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Aydın ili” olarak belirlenmiştir.
I.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(10) Dosya konusu şikayet, Sütaş’ın Aydın ilindeki bazı lokantalara nakit para yardımı yapmak suretiyle rakip teşebbüslerin faaliyetini zorlaştırdığı ve rakipleri pazar dışına çıkardığı iddiasıdır. Rakip faaliyetlerinin zorlaştırılması, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin (a) bendinde vücut bulmaktadır. Anılan düzenlemeye göre “… rakip teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırılmasını amaçlayan eylemler…” 6. madde anlamında kötüye kullanma olarak değerlendirilmekte ve yasaklanmaktadır.
(11) Mevcut dosya kapsamında, öncelikle Sütaş’ın şikayete konu eylemlerinin gerçekleştiği iddia edilen satış kanalı bakımından hakim durumda olup olmadığı değerlendirilmiştir.
(12) Süt ve süt ürünlerinin dağıtımında en önemli iki kanal; süpermarketler, hipermarketler ve geleneksel kanal (bakkal, büfeler vb.)’dan oluşan perakende kanalı ile restoran, kafe, otel gibi satış yerlerinden oluşan yerinde tüketim kanalıdır.
(13) Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, süt ve süt ürünleri perakende pazarında en büyük oyuncunun pazar payının (…..) nin altında olduğu ve pazarın yaklaşık (…..) bölümünün çok sayıda küçük marka ve market markalarından (private label) meydana geldiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, gerek organize ve gerekse yerel perakende bakımından yoğunlaşmanın düşük olduğu kanaati oluşmuştur.