Gulf Growth Agro tarafından, Tiryaki Agro Gıda San. ve Tic. A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Cevdet

İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: Ümit GÖRGÜLÜ, İmren SEYRANTEPE, Nilgün KOCADAĞ

E. DOSYA KONUSU: Gulf Growth Agro tarafından, Tiryaki Agro Gıda San. ve Tic. A.Ş. hissesinin %20’sinin sermaye artırımı ve hisse alımı yoluyla elde edilmesi işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.7.2010 tarih ve 5980 sayı ile giren ve en son 5.8.2010 tarih ve 6223 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 13.8.2010 tarih ve 2010–3–172/Öİ–10-178.ÜG sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu, 20.8.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-120/342 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Gulf Growth Agro tarafından, Tiryaki Agro Gıda San. ve Tic. A.Ş. hisselerinin %20’sinin sermaye artırımı ve hisse alımı yoluyla elde edilmesi işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olmakla birlikte, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir hâkim durum yaratan veya mevcut bir hâkim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığı, dolayısıyla bildirime konu işleme izin verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.

70

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1.Taraflar

H.1.1. Gulf Growth Agro (Gulf)

Devralan Gulf, %100 oranında Gulf Opportunity Fund 1 tarafından kontrol edilen bir devralma aracıdır. Gulf Opportunity Fund 1, Investcorp Grubu’nun ana kuruluşu Investcorp Bank BSC (Investcorp) tarafından dolaylı olarak kontrol edilen ve Türkiye dahil olmak üzere Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgelerinde yatırım yapan 1 milyar USD büyüklüğünde bir fondur. ………..Ticari sır………………..

80

Gulf’u kontrol eden Gulf Opportunity Fund 1’in ve Investcorp’un, hisseleri devre konu şirket ile aynı alanlarda faaliyet gösteren başka hiçbir şirkette iştiraki bulunmamaktadır. Başka bir deyişle işlemin devralan tarafının tarımsal ürünler ya da gıda alanlarında işlem öncesinde herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.

H.1.2. Tiryaki Agro Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Tiryaki Gıda)

Hisseleri devre konu Tiryaki Gıda, Tiryakioğlu Ailesi tarafından yönetilmekte olup ticari faaliyet konusu; her türlü organik ve konvansiyonel hububat (mısır, arpa ve buğday) ve yemeklik bakliyat ve hububat ürünleri (pirinç, mercimek, aşurelik buğday, bulgur, fasulye, nohut, barbunya, bakla) ile diğer birtakım tarımsal ürünlerin kabuklu veya iç olarak alım satımını yapmak, ithal veya ihraç etmek, fason işlemek, yan ürünlerini alıp satmaktır. Tiryaki Gıda’nın Gaziantep’te kurulu ve her türlü tarımsal ürün ve gıda alım, satım, üretim ithalat ve ihracatı ile iştigal eden T.L.P. Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Timeks İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. ve İntel Dış Ticaret Ltd. Şti. adında üç iştiraki mevcuttur. Bunlara ek olarak Ülker Grubu ile Tiryakioğlu Ailesi arasında, kurulmasına Rekabet Kurulu’nun 21.1.2010 tarih ve 10-08/66-30 sayılı

kararıyla muafiyet tanıdığı, Tiryaki Gıda ile aynı alanda faaliyet gösteren Danem Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. adında bir ortak girişim şirketi mevcuttur.

100

Hisseleri devre konu Tiryaki Gıda’nın mevcut hissedarlık yapısına Tablo 1’de yer verilmiştir.

Kaynak:Bildirim Formu

Tiryaki Gıda faaliyetlerinin %80’ini dış piyasada gerçekleştirmektedir. Rusya, Kanada gibi ülkelerden bakliyat ya da hububat ürünleri alıp Kuzey Afrika, Ortadoğu, Avrupa ülkelerine satmaktadır. Söz konusu ürünlerin yurtiçinde de alımı, ihracatı ve ithalatını yapmaktadır. İç piyasada Tiryaki Gıda başka markalar için fason üretim yapmakta ya da yüksek miktarlı paketlerde ürün satmaktadır. Örneğin BİM marketler zincirinin “private label” ürünlerini, Ülker Grubu’nun endüstriyel kullanım için yüksek miktarlarda paketlenmiş Niva markalı ürünlerini, CitiForm adlı organik ürün satışı gerçekleştiren perakende zincirinde yer alan ürünleri tedarik etmekte, Metro marketler zincirine “Tiryaki” markası altında yüksek miktarlı (10-25 kg) paketlerde ürün satmaktadır. Tiryaki Gıda’nın Türkiye’de sektöre ilişkin faaliyetlerinden 2009 yılında elde ettiği toplam ciro …………….. TL’dir

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. Sektöre İlişkin Bilgiler

Mercimek, fasulye, nohut, barbunya gibi ürünler genel olarak bakliyat ürünleri olarak adlandırılmaktadır. Hububat (tahıllar) buğday, arpa, mısır, çavdar, yulaf ve çeltik (pirinç) gibi ürünleri içermektedir. Pirinç ve bulgur ise yemeklik hububat ürünleri olarak değerlendirilebilir. Ekiliş alanı bakımından tahıllardan sonra en önemli yeri bakliyat ürünleri tutmaktadır. Tarımda bakliyat üretimi ülke geneline yayılmış olmakla beraber Güneydoğu Anadolu, Orta Anadolu ile Marmara Bölgesinin güneyi üretimin en yoğun olduğu bölgelerdir. Genel olarak kırmızı mercimek Güneydoğu'da, yeşil mercimek, nohut ve kuru fasulye Orta Anadolu’da yaygın olarak yetiştirilmektedir. Türkiye’de en fazla yetiştiriciliği yapılan iki bakliyat türü nohut ve mercimektir.

Türkiye bakliyat pazarının toplam büyüklüğü 2008 yılı için yaklaşık 960 bin ton, 2009 yılı için yaklaşık 1 milyon tondur. Türkiye’de önemli miktarlarda bakliyat ithalatı ve ihracatı yapılmaktadır. Dünya ihracatında 5. sırada yer alan Türkiye’nin payı %6,7’dir. Türkiye ihracatında Ortadoğu ülkeleri, Batı Avrupa ülkeleri, Kuzey Afrika ülkeleri ve Güney Asya ülkeleri ilk sıraları almaktadır.

Yemeklik bakliyat üretimi temelde temizleme, ayıklama ve paketleme işlemlerinden oluşmaktadır. Hububatlardan buğday ve pirincin yemeklik üretimi de bakliyatlara benzer şekilde yapılmaktadır. Benzer faaliyetler olmaları nedeniyle firmalar, pirinç,

bulgur gibi yemeklik tahıllar ile yemeklik bakliyat ürünlerinin paketlenmesi ve satışı faaliyetlerini bir arada yapmaktadır. Ürünler paketsiz, açık şekilde de satılabilmektedir. Açık satılan ürünler pazarın yaklaşık %70’ini oluşturmaktadır. Pazarda faaliyet gösteren teşebbüsler herhangi bir işletmeye sahip olmaksızın, sadece tedarik şeklinde ticaret yapma imkanına da sahiptir. Öte yandan özellikle, bakliyat ürünlerinin yetiştiği Güneydoğu ve İç Anadolu bölgelerinde kendi markaları altında fason paketleme yaptırmak isteyen perakendecilere hizmet veren paketleme tesisleri de mevcuttur. Son dönemde bakliyat firmaları yatırımlarını sahip olduğu liman ve dünya bakliyat pazarlarına yakınlığı nedeniyle Mersin’e kaydırmaktadır.

150

Sektörde büyük ve küçük ölçekli, birçoğu yerel markalarla ya da markasız olarak faaliyet gösteren çok sayıda şirket bulunmaktadır. Tüketicilerin satın alma tercihleri de genelde marka bazlı değil fiyat odaklı olarak şekillenmektedir. Türkiye’de bu alanda faaliyet gösteren başlıca şirketlere örnek olarak Arbel Bakliyat ve Hububat San. Tic. A.Ş., Memişoğlu Tarım Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Göze Tarım Ürünleri Paz. San. ve Tic. A.Ş., Durukan Gıda ve İhtiyaç Maddeleri A.Ş., Duru Bulgur Gıda San. Tic. A.Ş., Reis Tarımsal Ürünler San. ve Tic. A.Ş. sayılabilir.

H.2.2. İlgili Ürün Pazarı

160

Hisseleri devre konu Tiryaki Gıda başta bakliyat ve hububat olmak üzere tarımsal ürünlerin (yağlı tohumlar, yem, antep fıstığı ve diğer) alım satımı, işlenmesi ve tedarik zincirinin yönetilmesi alanlarında faaliyet göstermektedir. Genel olarak bakliyat ve hububat ürünleri olarak adlandırılan pirinç, mercimek, bulgur, nohut gibi ürünlerin her biri üretim koşulları ve tüketim alanları bakımından farklılaşmaktadır. Örneğin bulgur buğdayın işlenmesi yoluyla elde edilmektedir. Diğer taraftan pirinç; nohut, mercimek ve fasulyeden farklı familyaya ait bir tarım ürünüdür. Söz konusu tarım ürünlerin yetiştirilme koşulları da yine farklılık arz etmektedir. Anılan ürünlerin yemeklik kullanım için de genel olarak ikame edilebilir olmadığı söylenebilir. Tiryaki Gıda’nın cirosu içerisinde yer tutan diğer ürünlerden antep fıstığı, ceviz, badem gibi çerezlerin de birbirleriyle ikame edilebilir olmalarına rağmen damak tadı ve kalite algılaması farkları nedeniyle ayrı ürünler olarak değerlendirilmeleri mümkündür.

Tiryaki Gıda’nın faaliyet alanını oluşturan pirinç, fıstık, kırmızı mercimek, yeşil mercimek, buğday, bulgur, fasulye, soya fasulyesi, nohut, pamuk, susam, kanola, barbunya, yer fıstığı, mısır, un, badem irmik, arpa, bakla, leblebi, antep fıstığı, ceviz ve börülce ürünlerinin her biri ayrı ilgili ürün pazarları olarak tanımlanabilecek olmakla birlikte İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. maddesinde “…inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” denilerek, alternatif pazar tanımları çerçevesinde işlem rekabetçi endişe yaratmıyorsa ilgili pazar tanımlanmayabileceği ifade edilmektedir. İncelemeye konu işlemin devralan tarafı Gulf’un, hisseleri devredilen Tiryaki Gıda ile örtüşen herhangi bir faaliyeti bulunmayan bir fon şirketi olmasından hareketle işlemin alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabetçi bir endişe yaratmayacağı değerlendirildiğinden dosya kapsamında kesin pazar tanımları yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

H.2.3. İlgili Coğrafi Pazar

Hisseleri devre konu Tiryaki Gıda’nın faaliyet gösterdiği pazarlarda rekabet koşullarında bölgeler bazında belirgin farklılıklar bulunmamaktadır. Söz konusu pazarlarda bölgeler arası giriş engellerinin bulunmadığı ve arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel farklılıklar göstermediği dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. İşlemin Niteliği

200

Başvuruya konu işlem Gulf’un Tiryaki Gıda’ya, sermaye artırımına iştirak ve kısmi hisse alımı ile %20 oranında hissedar olmasını içermektedir. Taraflar arasında 20.7.2010 tarihinde imzalanan “Tiryaki Agro Gıda San. ve Tic. A.Ş.’deki Hisselerin Satışı, Satın Alınması ve Taahüt Edilmesine İlişkin Anlaşma” (Anlaşma) ile “Hissedarlar Sözleşmesi” uyarınca, mevcut hissedarların ön alım hakları kısıtlanarak primli sermaye artışı yoluyla şirket sermayesine iştirak eden ve buna ek olarak hisse satın alan Gulf, Tiryaki Gıda’nın çıkarılmış sermayesinin %20’sine tekabül eden B grubu hisselerinin sahibi olacaktır. Gerçek kişi hissedarlardan oluşan Tiryakioğlu Ailesi üyeleri ise çıkarılmış şirket sermayesinin %80’ine tekabül eden A grubu hisselerin sahibi olacaktır.

………..Ticari sır…………………..

………..Ticari sır………………..

………..Ticari sır………………..

………..Ticari sır………………..

………..Ticari sır………………..

H.3.2. 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendine göre; “Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve mal varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint venture)” birleşme ve devralma sayılan hallerden kabul edilmektedir. Bu tanım çerçevesinde bir ortak girişimin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında birleşme ve devralma sayılabilmesi için aşağıda sayılan üç unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir:

 Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,

 Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,

 Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki

rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması bir başka deyişle rekabetçi

davranışların koordinasyonuna yol açmaması

H.3.2.1. Ortak Kontrol

İşlem öncesi Tiryakioğlu Ailesi tarafından kontrol edilen Tiryaki Gıda’nın işlem sonrası hissedarlık yapısına Tablo 2’de yer verilmiştir.

Kaynak:Bildirim Formu

Taraflarca imzalanan Hissedarlar Anlaşması’na göre işlem sonrasında B grubu hisselerin sahibi Gulf, 8 kişiden oluşacak Tiryaki Gıda yönetim kuruluna 2 üye atama hakkına sahip olacaktır. Geriye kalan üyeler Tiryakioğlu Ailesi tarafından belirlenecektir. Yönetim kurulu toplantı nisabı 5 kişi olup kararlar toplantıya katılan üyelerin basit çoğunluğu ile alınacaktır. Ancak Gulf, Tiryaki Gıda’nın stratejik, yönetimsel ve önemli yatırım/finansman kararları üzerinde çeşitli veto/azınlık haklarına sahiptir. Yönetim kurulu kararlarından, herhangi bir mali yılda o mali yıl için onaylanan bütçede öngörülenin %20 üzerinde harcamalar yapılmasına, %10 üzerinde borçlanma gerçekleştirilmesine ya da Tiryaki Gıda ve iştiraklerinin teşkilatında, yönetiminde ya da işlerinde önemli bir değişikliğe ilişkin olanlar gibi bazılarının alınabilmesi için, B grubu hissedarlarca atanan en az bir üyenin ön onayının alınmasını gerektirmektedir. Yönetim kurulunun karar alma sürecine ilişkin bu düzenlemeler değerlendirildiğinde, işlem sonrası Tiryaki Gıda üzerinde, Gulf ve Tiryakioğlu Ailesi’nin ortak kontrole sahip olacağı anlaşılmaktadır.

Taraflarca imzalanan Hissedarlar Anlaşması’nın 9 sayılı ekinde yer alan muvafakatname uyarınca taraflar, Tiryakioğlu Ailesi mensubu gerçek kişilerce sahip olunan Tiryaki Gıda hisselerinin yeni kurulacak bir limited şirketi olan “Aile Şirketi”ne aktarılması yönünde anlaşmışlardır. Söz konusu hisse transferinin gerçekleşmesi ile birlikte “Aile Şirketi”, Hissedarlar Anlaşması’nın tarafı haline gelecek ve Hissedarlar Anlaşması’nın hükümleri uygun şekilde tadil edilecektir. Muvafakatname uyarınca “Başlıca Aile Şirketi Hissedarları” olarak tanımlanan Ahmet Tiryakioğlu, Mehmet Tiryakioğlu ve Süleyman Tiryakioğlu’nun Tiryaki Gıda’daki toplam payının %50’nin altında olmamasını, her birinin teker teker payının da %12’den düşük olmamasını ve böylece kontrol haklarını kaybetmemelerini sağlayacak hükümlerin Hissedarlar Anlaşması’na dahil edilmesi öngörülmektedir. Söz konusu durum işlem sonrası Tiryaki Gıda üzerinde oluşacak ortak kontrolde herhangi bir değişikliğe yol açmamaktadır.

H.3.2.2. Bağımsız İktisadi Varlık Olma

Ortak girişimin iktisadi bağımsızlığının ölçütü, faaliyet gösterdiği pazarda bağımsız bir aktör olarak davranıp davranmadığıdır. Eğer ortak girişim ar-ge, satış, üretim gibi ana teşebbüslerinin sadece bazı fonksiyonlarını yerine getiriyorsa bağımsız bir iktisadi varlık, bir başka deyişle tam işlevsel olarak kabul edilmemektedir. Ortak girişimin anlaşmada yer alan ticari faaliyetlerini sürekli bir biçimde yürütebilmesi için, günlük faaliyetlerini sürdüren bir yönetime; mali, personel, taşınır ve taşınmaz malvarlıklarını da içeren yeterli kaynaklara sahip olması gereklidir. Bildirime konu işlemle tek kontrolden ortak kontrole geçecek olan Tiryaki Gıda halihazırda hububat (mısır, arpa ve buğday) ve yemeklik bakliyat ve hububat ürünleri (pirinç, mercimek, aşurelik

buğday, bulgur, fasulye, nohut, barbunya, bakla) ile diğer birtakım tarımsal ürünlerin alım satımı faaliyetini gerçekleştirmektedir. Tiryaki Gıda’nın anılan ticari faaliyetleri yürütebilmesini sağlayan günlük faaliyetlerini sürdüren bir yönetime; mali, personel, taşınır ve taşınmaz malvarlıkları da içeren yeterli kaynaklara sahip olduğu görülmektedir.

Ortak girişimin bağımsız bir varlık olarak ortaya çıkabilmesi için bir diğer husus, ticari kararlarını özgürce alabilmesi, başka bir ifadeyle pazar stratejilerini kurucularından bağımsız olarak belirleyebilmesi gerekliliğidir. Ortak girişime taraf olan Gulf’un halihazırda bağımsız bir aktör olarak faaliyet gösteren Tiryaki Gıda ile aynı pazarlarda herhangi bir faaliyeti bulunmaması nedeniyle, işlem sonrasında bağımsızlığın devam edeceği anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, işlem sonrası Gulf ve Tiryakioğlu Ailesi’nin ortak kontrolüne geçecek Tiryaki Gıda’nın bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyet göstereceği anlaşılmıştır.

H.3.2.3. Rekabetçi Davranışların Koordinasyonuna Yol Açılmaması

Tarafların ortak girişimin faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarında aktif olmamaları, ana teşebbüslerden sadece birinin ilgili ürün pazarındaki faaliyetlerine devam etmesi ya da ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği ilgili ürün pazarındaki tüm faaliyetlerini ortak girişime devretmeleri hallerinde bağımsız teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu riski bulunmadığı kabul edilmektedir.

Taraflardan Gulf’un Tiryaki Gıda ile aynı pazarlarda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Gulf’un kontrolü paylaşacağı Tiryakioğlu Ailesi’nin ise söz konusu pazarlarda Tiryaki Gıda haricindeki faaliyetleri, Ülker Grubu ile kurdukları ortak girişim şirketi olan Danem Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. aracılığıyla gerçekleşmektedir. Bu durumun ana teşebbüslerden sadece birinin ilgili ürün pazarında sürdüreceği bir faaliyete işaret etmekte olduğu, ana teşebbüsler arasında ya da ana teşebbüsler ile ortak girişim arasında bir koordinasyon riskine yol açmayacağı kanaati oluşmuştur. Ayrıca Hissedarlar Anlaşması’nın 17. maddesinde yer alan rekabet yasağı sebebiyle de, tarafların ortak girişimin faaliyette bulunacağı ilgili ürün pazarındaki olası faaliyetleri sınırlandırılmaktadır. Sonuç olarak rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açılmaması şartının da sağlandığı anlaşılmaktadır.

Tarafların ortak kontrolüne geçmesi planlanan Tiryaki Gıda’nın üç unsuru da sağladığı anlaşıldığından, anılan işlem 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir ortak girişim işlemidir.

1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre bir birleşme/devralmanın Rekabet Kurulu iznine tabi olabilmesi için işlemin taraflarının ilgili ürün pazarında toplam %25 pazar payı veya 25 milyon TL ciro eşiğini aşmaları gerekmektedir. Hisseleri devre konu Tiryaki Gıda’nın faaliyet alanını oluşturan ve her biri ayrı ilgili ürün pazarları olarak tanımlanabilecek pirinç, fıstık, kırmızı mercimek, yeşil mercimek, buğday, bulgur, fasulye, soya fasulyesi, nohut, pamuk, susam, kanola, barbunya, yer fıstığı, mısır, un, badem irmik, arpa, bakla, leblebi, antep fıstığı, ceviz ve börülce ürünlerinden eşiklerden birini aşanlar Tablo 3’de gösterilmiştir.

Tablo 3: Tiryaki Gıda ve İştiraklerinin 2009 Yılı Ürün Bazında Ciro ve Pazar Payları

Ürün Ciro (TL) Tahmini Pazar Payı (%)

Pirinç

Buğday

Mercimek

Antep

Kaynak: Bildirim formu

İşlemin devralan tarafı Gulf’un ise Tiryaki Gıda’nın faaliyetinin bulunduğu ürün gruplarına ilişkin cirosu ve pazar payı bulunmamaktadır. Dolayısıyla, yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere tarafların toplam ciroları; pirinç pazarında …….. TL (…………… TL); buğday pazarında ………… (…………..TL); mercimek pazarında ………… (………….. TL); antep fıstığı pazarında…………… (…………………………… TL) olup 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen ciro eşiğini aşmaktadır. Buna göre bildirime konu işlem anılan pazarlar bakımından izne tabidir.

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde, “hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak ülkenin bütünü ya da bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak” birleşme ve devralmalar hukuka aykırı kabul edilerek yasaklanmıştır.

Bildirim konusu işlemin devralan tarafı olan Gulf’un hisseleri devre konu Tiryaki Gıda ile aynı ürün pazarlarında herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı görülmektedir. Bu nedenle taraflar arasında yatay ya da dikey örtüşme ortaya çıkmayacağından inceleme konusu işlem sonucu bir yoğunlaşma meydana gelmeyecektir.

H.3.3. Yan Sınırlamalar

Taraflarca imzalanan Hissedarlar Anlaşması’nın 17. maddesinde, işlemin devralan tarafı Gulf ve Tiryakioğlu Ailesi mensubu A Grubu hissedarlara getirilecek rekabet kısıtlamaları düzenlenmektedir. Anılan maddeye göre Gulf’un kontrolüne sahip olan Investcorp’un, Tiryaki Gıda’daki hisselerin sahibi olduğu süre boyunca, Hissedarlar Anlaşması’nın 8 sayılı ekinin 1. bölümünde sıralanmış olan “Açıklanan Rakipler” arasında yer alan şirketlere doğrudan yatırım yapmak istediğinde, önceden Tiryakioğlu Ailesi mensupları olan A grubu hissedarların yazılı onayını alması gerekmektedir. “Açıklanan Rakipler” Türkiye’de kurulu bazı rakip şirketler de dahil olmak üzere, Ukrayna, Rusya, İsrail gibi birçok ülkede kurulu rakip şirketlerden oluşmaktadır. Ancak söz konusu rakip şirketin, rakip faaliyetlerden elde ettiği gelirler toplam gelirlerinin %40’ının altında kalıyorsa veya Gulf’un ya da Investcorp’un sahip olduğu hisseler borsada işlem gören rakip şirket hisselerinin %5’inin altında kalıyorsa, Gulf ve Investcorp rakip şirketlere yapılacak yatırımlar konusunda serbestiye sahip olacaktır.

Aynı maddenin devamında Tiryakioğlu Ailesi üyeleri olan A Grubu hissedarlara ise tüm A grubu hissedarların ellerindeki hisseleri kaybettikleri ya da her bir hissedarın kendi hissedarlığını sonlandırdığı tarihe kadar Türkiye’nin de dahil olduğu bölgelerde, doğrudan ya da dolaylı rakip faaliyetlerde bulunmadan önce Gulf’un yazılı olurunu alma zorunluluğu getirilmektedir. Ayrıca A Grubu hissedarlara Tiryaki Gıda hisselerini ellerinde bulundurdukları sürece söz konusu bölgelerde rakip mal ve hizmetler için

sipariş alma ve tedarikte bulunma yasağı getirilmektedir. Buna ilaveten A Grubu hissedarlara hissedarlıkları devam ettiği sürece, Tiryaki Gıda ve iştiraklerinin çalışanlarını ve müşterilerini ayartmamaya yönelik yükümlülükler getirilmektedir.

Bu maddeye göre hem Gulf hem de Tiryakioğlu Ailesi mensubu olan hissedarların her biri Tiryaki Gıda hissedarı olduğu müddetçe diğer tarafın yazılı olurunu almadan, doğrudan veya dolaylı yoldan Tiryaki Gıda’nın faaliyetiyle rekabet etmeyecektir. Ayrıca Tiryakioğlu Ailesi üyesi olan hissedarlara yine hissedarlıkları devam ettiği müddetçe rakiplere tedarikte bulunmama ve müşteri ya da çalışanları ayartmama yükümlülükleri getirilmektedir.

390

Söz konusu rekabet yasağı ve onunla birlikte değerlendirilen tedarik yasağı ile ayartmama yükümlülükleri sadece taraflara getirilmiş ve tarafların Tiryaki Gıda’da hissedar oldukları süre ile sınırlı tutulmuştur. Ortak kontrolün olduğu ortak girişimlerde rekabet yasağının içerdiği coğrafi alanın ve ilgili ürünün, ortak girişimin faaliyet gösterdiği ilgili coğrafi pazar ve ürün pazarıyla sınırlı olması gerekmektedir. Söz konusu rekabet etmeme yükümlülüğü işlemle doğrudan ilgili olup kapsamı da ilgili ürün pazarında yer alan ürünler ve Tiryaki Gıda’nın faaliyet gösterdiği coğrafi bölge ile sınırlı tutulmuştur. Bu nedenlerle işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir yoğunlaşma sayılabilmesi gereklerinden olan söz konusu rekabet etmeme yükümlülüğünün yan sınırlama olduğu kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.