Mutlu Akü ve Malz. San. A.Ş.'nin yüksek fiyat vermek suretiyle atık akümülatör fiyatlarını yükselttiği ve dolayısıyla yerli atık akümülatör geri kazanım firmalarının faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR: Evrim Özgül KAZAK
C. BAŞVURAN: Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN: Mutlu Akü ve Malz. San. A.Ş.
Tepeören Mah. Eski Ankara Yolu Cad. No:210 34959 Tuzla/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Mutlu Akü ve Malz. San. A.Ş.’nin yüksek fiyat vermek suretiyle atık akümülatör fiyatlarını yükselttiği ve dolayısıyla yerli atık akümülatör geri kazanım firmalarının faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvurularda özetle, Mutlu Akü ve Malz. San. A.Ş. (Mutlu Akü)’nin en büyük akümülatör (akü) satıcısı olarak en geniş bayi ağına sahip olduğu, atık akümülatörleri (atık akü) bayilerinden yüksek fiyata aldığı, diğer atık akü toplayıcısı firmaların da Mutlu Akü’nün fiyatları üzerinden alışveriş yapmak zorunda kaldıkları, bu nedenle Türkiye’deki atık akü fiyatlarının yükseldiği, söz konusu durumun yüksek fiyatlardan atık akü almak suretiyle kurşun üreten geri kazanım firmalarının maliyetlerini yükselttiği, kurşunun Londra Metal Borsası’ndaki fiyatlarının daha düşük olduğu, dolayısıyla yerli geri kazanım firmalarının bu fiyatlarla rekabet edememesi nedeniyle ülkemize kurşun ithalatının arttığı ve yerli geri kazanım firmalarının faaliyetlerinin durma noktasına geldiği ifade edilerek gereğinin yapılması talep edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.01.2012, 27.02.2012 ve 21.03.2012 tarihlerinde giren başvurular üzerine hazırlanan 22.03.2012 tarih ve 2012-3-15/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 29.03.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 25.09.2012 tarih ve 2012-3-15/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusuna ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı, bununla birlikte konu ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Ekonomi Bakanlığına görüş gönderilmesinin faydalı olacağı belirtilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Başvuruda, Mutlu Akü’nün atık aküleri yüksek fiyatlardan topladığı, bu durumun genel olarak atık akü fiyatlarını arttırdığı ve atık akülerin geri kazanılması alanında faaliyet gösteren firmaların faaliyetlerini zorlaştırdığı iddia edilmektedir.
(6) Söz konusu iddia, niteliği gereği 4054 sayılı Kanun’un “hâkim durumun kötüye kullanılması” başlıklı 6. maddesi çerçevesinde ele alınmıştır.
Sayfa 2
12-48/1415-476
(7) Hakim durumdaki bir teşebbüsün ilgili pazardaki fiyatları rekabetçi düzeyin üstüne çıkartan stratejileri, “rakiplerin maliyetlerinin arttırılması” kavramı çerçevesinde hakim durumun kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilir. Sağlayıcılarla yapılan ve rakiplere satılacak girdi fiyatlarının arttırılması sonucunu yaratacak anlaşmalar da belli koşulların varlığı halinde bu tür stratejiler arasında kabul edilir.
(8) Yukarıdaki bilgiler göz önünde bulundurulduğunda, başvuru konusu iddiaların doğruluğunun tespiti halinde, hem atık akü geri kazanımı hem de akü üretimi alanında faaliyet gösteren önaraştırmaya konu pazar lideri teşebbüsün atık akü sağlayıcılarına yüksek fiyat vermek suretiyle diğer geri kazanım firmalarının ve akü üreticilerinin maliyetlerini arttırdığı, dolayısıyla hakim durumun ve bazı koşulların varlığı durumunda uygulamanın kötüye kullanılma olarak kabul edileceği açıktır.
(9) Bununla birlikte, 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği (Yönetmelik)’nin “Akümülatör Üreticilerinin Sorumlulukları” başlıklı 10. maddesi uyarınca, Mutlu Akü’nün piyasaya sürdüğü ürün miktarının %90’ı oranında atık aküyü toplaması ve geri kazanımını sağlaması/sağlattırması yasal bir zorunluluktur. Bu noktada, Mutlu Akü’nün ilgili piyasalarda hâkim durumda olduğu, fiyatları rekabetçi düzeyin üstüne çıkarttığı ve rakiplerin maliyetlerini “kaçınılmaz ve önemli derecede” arttırdığı belirlense dahi, Mutlu Akü tarafından söz konusu yasal sorumluluğun yerine getirilmesinin garanti altına alınmasını teminen yüksek fiyatlar verildiği öne sürülebilir. Zira Mutlu Akü’nün ilgili yasal sorumluluğunu yerine getirmemesi Yönetmelik çerçevesinde birtakım idari para cezalarına maruz kalmasına yol açabilecektir.
(10) Bu itibarla, ilgili çevresel düzenleme gereği atık akü toplanması/geri kazanımı bakımından birtakım yasal sorumlulukları bulunması sebebiyle, diğer tüm şartların varlığı kabul edilse dahi, Mutlu Akü’nün atık akü için yüksek fiyatlar vererek hâkim durumunu kötüye kullandığının öne sürülmesi mümkün değildir.
J. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, şikayet konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
2/2
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.