Özelleştirilen elektrik dağıtım şirketlerinin yapmakla yükümlü oldukları yatırımlar için düzenledikleri…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,

Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Cemal Ökmen YÜCEL, Emine TOKGÖZ

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Gizlilik talebi bulunmaktadır.

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA

YAPILAN: - Çamlıbel Enerji Dağıtım A.Ş.

Yeşilyurt Mah. Erzincan Karayolu 1. Km. 58000 Sivas

- Uludağ Elektrik Dağıtım A.Ş.

Ulubatlı Hasan Blv. Stad Cad. No: 40 Osmangazi/Bursa

E. DOSYA KONUSU: Özelleştirilen elektrik dağıtım şirketlerinin yapmakla yükümlü oldukları yatırımlar için düzenledikleri ihalelerde kendi firmaları ile az sayıda firmaya yeterlik vererek rekabeti bozdukları iddiası.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.09.2011 ve 07.10.2011 tarihlerinde sırasıyla 6751 ve 6972 sayılar ile giren başvuru üzerine hazırlanan, 02.11.2011 tarih ve 2011-1-180/İİ-11-387.CÖY sayılı İlk İnceleme Raporu’nun görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

İlgili karar uyarınca düzenlenen, 19.01.2012 tarih ve 2011-1-180/ÖA-12-387.CÖY sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurusunda özetle;

- Elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirildiği ve bu şirketlerin yatırım bedellerinin

devlet tarafından karşılandığı,

- Bu şirketlerin yatırımlarının yapılmasına ilişkin mal ve hizmet alım ihaleleri

düzenlediği,

- Düzenlenen bu ihalelere katılmak isteyen şirketler için bir önceki yılın cirosuna

ilişkin 60-70 milyon TL’lik eşikler belirlendiği,

- Bunun sonucunda da sadece 2-3 firmadan teklif alınmak suretiyle rekabetin

ortadan kaldırıldığı,

- İhaleye girmeye hak kazanan bu az sayıdaki firmaların bir kısmının da ihaleyi

yapan dağıtım şirketleriyle aynı kontrol yapısına sahip olduğu,

- Bu sayede, yatırım yapmak üzere yüksek fiyatla mal ve hizmet alımını yapan

dağıtım şirketlerinin, bu alımlarını devlete fatura ederek hileli yoldan para

kazandıkları

öne sürülmüştür.

12-03/91-30

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu şikayete ilişkin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddedilmesi gerektiği görüşü ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

Bildirimin konusu dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “elektrik dağıtımı yatırımlarına ilişkin mal, hizmet ve yapım işi alımları pazarı”; ilgili coğrafi pazar ise “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.

I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme

Başvuruya konu şikâyet, Çamlıbel Elektrik Dağıtım A.Ş. (ÇEDAŞ) ve Uludağ Elektrik Dağıtım A.Ş. (UEDAŞ) başta olmak üzere özelleştirilen dağıtım şirketlerinin, yatırımlarını gerçekleştirmek amacıyla düzenledikleri ihalelerde belirli yeterlik koşulları şart koşmaları ve aynı kontrol grubu içinde bulundukları teşebbüslerden doğrudan alım yapmaları sebebiyle, bu yatırımlara ilişkin mal, hizmet ve yapım işi sağlayan teşebbüsler arasında rekabetin bozulduğuna ilişkindir. Şikayet bu yönüyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirilmiştir.

Rekabetin bozulduğu iddia edilen pazarın bir alım pazarı olmasından hareketle, elektrik dağıtım şirketlerinin hakim durum kavramı çerçevesinde alıcı gücüne sahip olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Bu noktada bahse konu pazarlardaki alımların, en dar anlamda, elektrik dağıtım şirketleri tarafından gerçekleştirildiği varsayımı altında yapılacak hakim durum değerlendirmesinde, bu şirketlerin benzer yatırımlar yaptığı dikkate alınarak, elektrik dağıtım şirketlerinin elektrik alım ve satım pazarındaki pazar güçlerinin de, ilgili pazarlardaki alıcı gücü için bir gösterge olabileceği sonucuna varılmaktadır. Bu dar çerçeveden bakıldığında dahi, incelemeye konu ÇEDAŞ ve UEDAŞ’ın elektrik dağıtım şirketleri içindeki 2008 yılı toplam alım ve satım paylarının sırasıyla (…..) ve (…..) gibi (…..) oranlarda gerçekleştiği görülmektedir.

Buna ek olarak şikayete konu teşebbüslerin yatırım harcamalarının diğer teşebbüslerin yatırım harcamaları içindeki payı açısından da hakim durum analizi yapılmıştır. Dosyadaki bilgilere göre, elektrik dağıtım şirketlerinin yaptıkları yatırımlar EPDK tarafından denetlenip onaylanmaktadır. Bu kapsamda 28.12.2010 tarihli EPDK Kurul kararları dikkate alındığında, ÇEDAŞ ve UEDAŞ’ın 2011-2015 dönemi için onaylanmış yatırım harcamalarının yaklaşık (…..) olduğu görülmektedir. Tüm elektrik dağıtım şirketlerinin aynı dönem için onaylanmış yatırım harcamalarının yaklaşık (…..) olduğu dikkate alındığında, ÇEDAŞ ve UEDAŞ’ın bu yatırımların sadece (…..) gerçekleştirmek üzere onay aldığı anlaşılmaktadır. Nitekim EPDK’nın 2010 yılı Elektrik Piyasası Sektör Raporu’na göre, (…..) gibi dağıtım şirketleri çok daha yüksek yatırım harcamaları için onay almıştır.

Yukarıda yer verildiği üzere, şikayete konu teşebbüslerin ilgili pazardaki alıcı gücü bakımından hakim durum tespitinde kullanılan elektrik dağıtım pazar payı ve yatırım paylarının oldukça düşük oranlarda olduğu görülmektedir. Diğer taraftan şikayete konu taraflara göre pazar gücü çok daha yüksek olan teşebbüslerin bulunduğu da göz önüne alındığında, dosya özelinde şikayete konu dağıtım şirketlerinin, dağıtım yatırımlarına ilişkin mal, hizmet ve yapım işi alım pazarında hâkim durumda olmadığı ve bu itibarla 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlal edilmediği kanaatine varılmıştır.

12-03/91-30

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.