Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş. ile Temsan İnşaat Turizm Petrol San. ve Tic. A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,

Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Harun ULU, Harun GÜNDÜZ

C. ŞİKAYET EDEN: Temsan İnşaat Turizm Petrol San. ve Tic. A.Ş.

Temsilcisi: Av. Serdar SOLAK, Av. Ahmet TABAK

Soydan İş Merkezi Kat: 2 No:87 İzmit

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA

YAPILAN: Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş.

Bulgurlu Mah. Bağlar Cad. No:7 34660 Üsküdar/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş. ile Temsan İnşaat Turizm Petrol San. ve Tic. A.Ş. arasındaki dikey ilişkinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu iddiası.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.06.2010 tarih ve 4584 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 17.06.2010 tarih ve 2010-1-153/İİ-10-264.HU sayılı İlk İnceleme Raporu, 24.06.2010 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine düzenlenen 28.07.2010 tarih ve 2010-1-153/ÖA-10-264.HU sayılı Önaraştırma Raporu 28.07.2010 tarih ve REK.0.05.00.00-110/285 sayılı Başkanlık önergesi ile 10- 52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurusunda özetle;

- Başvuruya konu akaryakıt istasyonunun bulunduğu taşınmazın 26.06.2009

tarihinde Temsan İnşaat Turizm Petrol San. ve Tic. A.Ş. (Temsan) tarafından satın

alındığı,

- Taşınmazın önceki maliki ile Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş. (Turkuaz Petrol)

arasında 31.10.2002 tarihinde 15 yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalandığı,

- 31.10.2002 tarihli bayilik sözleşmesine dayanan intifa hakkının 18.09.2010 tarihine

kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında

muafiyetten yararlanabileceği,

- Bu duruma istinaden dağıtım şirketine gönderilen ihtarname ile intifa hakkı ve

diğer sözleşmelerin sona erdirilmesinin talep edildiği

ifade edilerek, 31.10.2002 tarihli bayilik sözleşmesine dayalı intifa hakkının 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında muafiyetten yararlanabileceğinin tespiti ile bu tarih itibariyle söz konusu intifa hakkının terkin edilmesi gerektiğine karar verilmesi talep edilmektedir.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; başvuruya konu dikey ilişkinin 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden

10-52/1002-379

yararlandığı; Rekabet Kurumunun intifa hakkını terkin etme yetkisinin bulunmadığı, bu hususun hukuk mahkemelerinin görev alanı içinde olduğu, bu nedenle şikâyet konusu iddialarla ilgili olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına yer olmadığı ve şikâyetin reddedilmesinin uygun olacağı görüşü ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin 2. maddesinde üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar dikey anlaşma olarak tanımlanmaktadır. Yine aynı Tebliğ’in 5(a) maddesinde ise Tebliğ ile tanınan muafiyetin anlaşmalarda alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, Rekabet Kurulunun ve Danıştay’ın konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar ile de sabit olduğu üzere, bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğü süresine etki eden intifa sözleşmeleri ve kira sözleşmelerinin tamamı tek bir dikey anlaşma olarak kabul edilmektedir. Bu dikey anlaşmalar ile bayiye 5 yıldan uzun süreli rekabet yasağı getirilmesi, söz konusu dikey ilişkiyi grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır.

Şikâyet dilekçesinde yer alan bilgilere göre, Temsan ile Turkuaz Petrol arasındaki dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen beş yıllık süreyi aşar nitelikte rekabet etmeme yükümlülüğü içerdiği görülmektedir. Şöyle ki, 31.10.2002 tarihinde istasyonun bulunduğu arazinin önceki maliki Gülen Aylan İnş. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Gülen Aylan) ile Turkuaz Petrol arasında bayilik sözleşmesi akdedilmiş, 15.11.2002 tarihinde ise istasyonun bulunduğu gayrimenkul üzerinde Turkuaz Petrol lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edilmiştir. Turkuaz Petrol’den edinilen bilgilerde; istasyonun bulunduğu taşınmazın önceki maliki Gülen Aylan ile Turkuaz Petrol arasındaki sözleşmelere ilişkin bu bilgilerin doğru olduğu, Gülen Aylan ile Turkuaz petrol arasındaki bayilik ilişkisinin devam ettiği, ancak Turkuaz Petrol ile Temsan arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı gibi bayilik ilişkisinin de bulunmadığı ifade edilmektedir.

80

Rekabet Kurulunun akaryakıt sektörüne yönelik olarak daha önce almış olduğu kararlar çerçevesinde, 18.09.2005 tarihinden önce yapılmış olan ve bu tarih itibarıyla kalan süreleri beş yılı aşan anlaşmaların, “azami hadde indirme” ilkesi gereğince, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve uygulama süresi bulunmaktadır. Bu bağlamda, şikâyet konusu akaryakıt istasyonuna yönelik olarak 2002 yılında imzalanan bayilik sözleşmesi ile intifa hakkı tesisine ilişkin resmi senetten oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin, 18.09.2005 tarihi itibarıyla kalan süresi beş yılı aştığından, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanma olanağı bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen gerekçelerle şikâyet konusuna ilişkin olarak Turkuaz Petrol hakkında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddedilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır. Diğer taraftan intifa hakkının terkinine karar verme yetkisi hukuk mahkemelerindedir.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;

10-52/1002-379

1- Başvuru konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak imzalanan bayilik sözleşmesi ile intifa hakkı tesisine ilişkin resmi senetten oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin, 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına; bu nedenle, Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine,

2- İntifa hakkının tapudan terkinine karar verme yetkisinin hukuk mahkemelerinde olduğu hususunda başvuru sahibinin bilgilendirilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.