tasarlanmıştır. Bu robotlar; (i) eklemli robotlar [4], (ii) kartezyen robotlar [5], (iii) delta robotlar [6], (iv) SCARA robotları [7], (v) işbirlikçi robotlar [8] (vi) paletleme robotları [9], (vii) boyama robotları [10] ve (viii) otonom mobil robotlar (AMR) [11] şeklinde alt kırılımlara ayrılmaktadır. [12] Endüstriyel robotların tipik uygulamaları ise kaynak yapma, boyama, ütüleme, montajlama, al-yerleştir, paletleme, ürün denetimi ve deneme olarak sayılmıştır. Servis robotları ise insanlar veya ekipman için faydalı görevler yapan, kişisel veya profesyonel kullanımı olan, kısmı otonomiyle (insan robot etkileşimi dahil) veya tam otonomiyle (yani robota aktif insan müdahalesi olmaksızın) hareket edebilen ve konaklama, tıbbi, (profesyonel) temizlik, tarım, savunma, perakende, yemek yapımı ve kişisel yardım alanlarında kullanılabilen robotlardır.
(18) Bu çerçevede endüstriyel robotlar ile servis robotlarının özellikleri birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu robot türlerinin hitap ettikleri müşteri grupları, kullanım amaçları ve ekonomik fonksiyonları bakımından önemli ölçüde farklılaştığı anlaşılmaktadır. Endüstriyel robotlar esas olarak üretim süreçlerinde verimlilik, hassasiyet ve sürekliliğin sağlanmasına hizmet ederken, servis robotları üretim dışı alanlarda insanlara veya ekipmanlara destek sağlayan yardımcı araçlar niteliği taşımaktadır. Bu farklılaşma, söz konusu robot türlerinin nihai kullanıcılar açısından birbirlerinin yerine geçebilir nitelikte olmadığını göstermekte olup talep yönünden ikame edilebilirlik bulunmadığı değerlendirilmektedir.
(19) Bununla beraber arz yönlü ikame bakımından da endüstriyel robotlar ile servis robotları arasında önemli yapısal farklılıklar bulunmaktadır. Endüstriyel robotların üretimi, endüstriyel standartlara uygunluk, yüksek dayanıklılık, ağır yük taşıma kapasitesi ve üretim hatlarına entegrasyon gibi unsurlar çerçevesinde özel mühendislik süreçleri gerektirirken, servis robotlarının tasarım ve üretimi farklı teknik gereklilikler içermektedir. Bu çerçevede endüstriyel robot üreticilerinin kısa vadede ve makul maliyetlerle servis robotu üretimine yönelmesinin veya servis robotu üreticilerinin endüstriyel robot üretimine geçmesinin ekonomik ve operasyonel açıdan mümkün olmadığı, dolayısıyla söz konusu ürünler bakımından arz yönlü ikame edilebilirliğin de bulunmadığı değerlendirilmektedir.
4 Eklemli robotlar, döner eklemli çok bağlantılı bir kola sahiptir ve montaj, kaynak, boyama, malzeme taşıma ve daha fazlasını otomatikleştirmek için kullanılmaktadır.
5 Kartezyen robotlar, X, Y ve Z doğrusal eksenler boyunca hareket edebilen, lineer (düz) hareketli robotlardır. Bu robotlar, taşıma, montaj, paketleme, paletleme ve CNC/3D baskı gibi uygulamalarda kullanılmaktadır.
6 Delta robotlar, tabanda evrensel eklemlere bağlı üç koldan oluşan paralel robotlardır. Esas olarak yüksek hızlı robotik toplama ve paketleme teknolojisinde, toplama, paketleme ve ambalajlama uygulamalarında kullanılmaktadır.
7 SCARA, “Seçici Uyum Eklemli Robot Kol (Selective Compliance Articulated Robot Arm)” anlamına gelmektedir. SCARA robotları dikey (Z) yönde sabitken, yatay (X-Y) düzlemde uyumlu (esnek) konumdadır. SCARA robotları malzeme taşıma, yükleme ve boşaltma, toplama ve yerleştirme ile küçük parça montajı ve test uygulamaları için kullanılmaktadır.
8 Robotlar ve insanların aynı alanda çalışmasına olanak tanıyan işbirlikçi robotlar, kaynak, paletleme, paketleme, montaj, makine destek, vidalama, zımparalama/cilalama ve dağıtım/yapıştırma gibi uygulama alanlarına sahiptir.
9 Paletleme robotları, yüksek hızlı ve hassas malzeme taşıma için tasarlanmıştır. Paketleme ve lojistikte otomasyonu optimize etmek için kullanılmaktadır.
10 Boyama robotları, otomatik boyama ve kaplama uygulamaları için tasarlanmıştır. Bu robotlar otomotiv iç ve dış boyama, katmanlar ve genel küçük ve orta büyüklükteki parça boyama uygulamalarında kullanılmaktadır.
[11] AMR’ler, otomotivden lojistiğe, tüketim mallarına ve diğer endüstriyel süreçlere kadar çeşitli sektörlerde yükleri bağımsızca taşımak için özel olarak tasarlanmış taşıma robotlarıdır.
[12] https://www.abb.com/global/en/areas/robotics/products Erişim tarihi 29.12.2025.