Beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4.

Rekabet Kurumu Ba ş kanl ığı ndan,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Rıdvan DURAN

Ayşe USLU CEVLEK

B. RAPORTÖRLER: Didem ULUÇ SÜDEMEN, Muhammed Ali BEKTEMUR, Hasan

- Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Tic. AŞ

Temsilcisi: Av. Murat BAYRAMOĞLU

Beştepe Mah. 32. Caddesi Moment Beştepe No:1/38

Yenimahalle/ANKARA

- Gedik Tavukçuluk ve Tarım Ürünleri Tic. San. AŞ

Temsilcisi: Şahin YAVUZ, Av. M. Volkan AKBAŞ

Levent Mah. Cömert Sokak No:1 Yapı Kredi Plaza C Blok D:40

K:17Beşiktaş/İSTANBUL

- Hastavuk Gıda Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret AŞ

Temsilcileri: Av. Eyüp Sefa ÖNCEL, Av. Erman ÖNCEL

Av. Ahmet Buğra AYDIN, Av. Cemal Umut UYGUN

Maslak Mah. Ahi Evran Caddesi Polaris Plaza No:21 Kat:15 D:63

Sarıyer/İSTANBUL

(1) E. DOSYA KONUSU: Beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası.

(2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından 23.11.2023 tarih ve 23 - 54/1073 - M sayı ile, beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin ve teşebbüs birliklerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(3) Başkanlık Makamının 24.11.2023 tarihli ve 77756 sayılı ve 01.12.2023 tarihli ve 78273 sayılı Olurları ile 27.11.2023 tarihinde başlatılan önaraştırma kapsamında; 27.11.2023 tarihinde Abalıoğlu Lezita Gıda Sanayi AŞ (LEZİTA), As Tavukçuluk Tarım İşi. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ASPİLİÇ), Banvit Bandırma Vitaminli Yem Sanayi AŞ (BANVİT), Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçıları Birliği Derneği (BESD - BİR), Beypi Beypazarı Tarımsal Üretim Paz. San. ve Tic. AŞ (BEYPİLİÇ), Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Tic. AŞ (ERPİLİÇ), Keskinoğlu Tavukçuluk ve Damızlık İşl. San. Tic. AŞ (KESKİNOĞLU) ve Şenpiliç Gıda Sanayi AŞ (ŞENPİLİÇ) ünvanlı teşebbüslerde; 28.11.2023 tarihinde CP Standart Gıda San. ve Tic. AŞ (CP), Gedik Tavukçuluk ve Tarım Ürünleri Tic. San. AŞ (GEDİK), Hastavuk Gıda Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret AŞ (HASTAVUK), Orvital Organik Gıda Ürünleri ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti., Öztavuk Gıda Tarım ve Hayvancılık San. ve Tic. AŞ ve Pak Tavuk Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ ünvanlı teşebbüslerde yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir.

(4) Yapılan yerinde incelemelerde, beyaz et sektöründe faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiklerine dair şüphe uyandıran birtakım belgeler elde edilmiş tir. Önaraştırma süreci sonunda hazırlanan 27.12.2023 tarihli ve 2023 -2- 061/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 04.01.2024 tarihli toplantısında ele alınmış ve 24 - 01/8 - M(1) sayı ile rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca, LEZİTA, ASPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU ve ŞENPİLİÇ hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

(5) Soruşturma tarafı ASPİLİÇ’in ünvanının “As Ofis Damızlık Yumurta Yem Gıda San. ve Tic. AŞ [1]” olarak değiştiğinin tespit edilmesi üzerine hazırlanan 01.02.2024 tarihli ve 2023-2- 061/BN - 03 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 08.02.2024 tarihli toplantısında ele alınmış ve 24 - 07/118 - M sayılı kararla teşebbüsün ünvanının değiştirilmesine karar verilmiştir.

(6) Soruşturma süreci devam ederken, Kurum kayıtlarına 31.01.2024 tarih ve 48010 sayı ile intikal eden yazı ile ŞENPİLİÇ tarafından, 14.02.2024 tarih ve 48670 sayı ile intikal eden yazı ile KESKİNOĞLU tarafından, 01.03.2024 tarih ve 49289 sayı ile intikal eden yazı ile BEYPİLİÇ tarafından, 15.03.2024 tarih ve 49791 sayı ile intikal eden yazı ile LEZİTA tarafından ve 26.04.2024 tarih ve 51278 sayı ile intikal eden yazı ile ERPİLİÇ tarafından 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılmasına dair başvurularda bulunulmuştur.

(7) Kurulun 28.03.2024 tarihli ve 24 - 15/315 - M sayılı kararı ile KESKİNOĞLU’nun, 04.04.2024 tarihli ve 24 - 16/360 - M sayılı karar ile ŞENPİLİÇ’in, 04.04.2024 tarihli ve 24 - 16/362 - M sayılı kararı ile LEZİTA’nın, 04.04.2024 tarihli ve 24 - 16/363 - M sayılı kararı ile BEYPİLİÇ’in ve 09.05.2024 tarihli ve 24 - 22/501 - M sayılı kararı ile ERPİLİÇ’in uzlaşma talepleri kabul edilerek adı geçen teşebbüslerle uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir.

(8) Uzlaşma görüşmelerine başlanmasına ilişkin alınan karar kapsamında; 02.04.2024 tarihinde KESKİNOĞLU yetkilileri ile, 16.04.2024 tarihinde LEZİTA yetkilileri ile, 17.04.2024 tarihinde ise ŞENPİLİÇ ve BEYPİLİÇ yetkilileri ile ve 16.05.2024 tarihinde ERPİLİÇ yetkilileri ile Kurum merkez binasında ayrı ayrı uzlaşma görüşmeleri gerçekleştirilmiştir.

(9) KESKİNOĞLU ile gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi ve KESKİNOĞLU’nun uzlaşma sürecinin devam ettirilmesi yönündeki talebi çerçevesinde hazırlanan 17.04.2024 tarihli ve 2023 -2- 061/BN - 08 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 18.04.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve Kurul tarafından 24 - 19/424 - MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır. Uzlaşma ara kararına istinaden KESKİNOĞLU tarafından gönderilen uzlaşma metni 29.04.2024 tarih ve 51312 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu uzlaşma metnine istinaden hazırlanan 02.05.2024 tarihli ve 2023 -2- 061/BN -12 sayılı Bilgi Notu Kurulun 03.05.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24 - 21/488 -208 sayılı karar [2] uyarınca söz konusu soruşturmanın KESKİNOĞLU bakımından sonlandırılmasına karar verilmiştir.

(10) LEZİTA ile gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi, LEZİTA’nın Kuruma sunduğu Ek Beyanı ve uzlaşma sürecinin devam ettirilmesi yönündeki talebi çerçevesinde hazırlanan 22.04.2024 tarihli ve 2023 -2- 061/BN - 10 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 24.04.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24 - 20/453 - MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır. Uzlaşma ara kararına istinaden LEZİTA tarafından gönderilen uzlaşma metni 30.04.2024 tarih ve 51374 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu uzlaşma metnine istinaden hazırlanan 03.05.2024 tarihli ve 2023 - 2- 061/BN - 13 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 09.05.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve

[1] Soruşturma tarafı ASPİLİÇ’te yapılan yerinde inceleme esnasında, teşebbüs tarafından"As Tavukçuluk Tarım İşi. San. ve Tic. Ltd. Şti." ünvanlı şirketin 22.01.2020 tarihinde “As Ofis Damızlık Yumurta Yem Gıda San. ve Tic. AŞ”ye devredildiği belirtilmiştir.

[2] İlgili kararda; uzlaşma usulü sonucunda KESKİNOĞLU’na 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(…..) oranında ve 107.981.782,50 - TL tutarında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

24 - 21/500 - 211 sayılı karar [3] uyarınca söz konusu soruşturmanın LEZİTA bakımından sonlandırılmasına karar verilmiştir.

(11) ŞENPİLİÇ ile gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi, ŞENPİLİÇ’in Kuruma sunduğu Ek Beyanı ve uzlaşma sürecinin devam ettirilmesi yönündeki talebi çerçevesinde hazırlanan 22.04.2024 tarihli ve 2023 -2- 061/BN - 11 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 24.04.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24 - 20/454 - MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır. Uzlaşma ara kararına istinaden ŞENPİLİÇ tarafından gönderilen uzlaşma metni 09.05.2024 tarih ve 51655 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu uzlaşma metnine istinaden hazırlanan 16.05.2024 tarihli ve 2023 - 2- 061/BN - 15 sayılı Bilgi Notu Kurulun 21.05.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24 - 23/529 -222 [4] sayılı karar uyarınca söz konusu soruşturmanın ŞENPİLİÇ bakımından sonlandırılmasına karar verilmiştir.

(12) BEYPİLİÇ ile gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi, BEYPİLİÇ’in Kuruma sunduğu Ek Beyanı ve uzlaşma sürecinin devam ettirilmesi yönündeki talebi çerçevesinde hazırlanan 22.04.2024 tarihli ve 2023 -2- 061/BN - 09 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 24.04.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24 - 20/452 - MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır. Uzlaşma ara kararına istinaden BEYPİLİÇ tarafından gönderilen uzlaşma metni 13.05.2024 tarih ve 51760 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu uzlaşma metnine istinaden hazırlanan 16.05.2024 tarihli ve 2023 - 2- 061/BN - 16 sayılı Bilgi Notu Kurulun 21.05.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24 - 23/529 - 223 sayılı karar [5] uyarınca söz konusu soruşturmanın BEYPİLİÇ bakımından sonlandırılmasına karar verilmiştir.

(13) ERPİLİÇ ile gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi ve ERPİLİÇ’in uzlaşma sürecinin devam ettirilmesi yönündeki talebi çerçevesinde hazırlanan 24.05.2024 tarihli ve 2023 - 2- 061/BN - 19 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 04.06.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve Kurul tarafından 24 - 24/563 - MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır. ERPİLİÇ tarafından uzlaşma metninin gönderilmesi gereken son tarih olan 25.06.2024 tarihine kadar uzlaşma metni gönderilmemiştir. Bununla birlikte, ERPİLİÇ, Kurum kayıtlarına 25.06.2024 tarih ve 53249 sayı ile intikal eden yazıyla uzlaşma sürecinden çekildiğini beyan etmiştir.

(14) Soruşturma süresinin altı ay uzatılmasına ilişkin hazırlanan 24.05.2024 tarihli ve 2023 - 2- 061/BN - 17 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 04.06.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24 - 24/564 - M sayılı karar uyarınca soruşturma süresinin ilk altı aylık sürenin bitiminden itibaren altı ay uzatılmasına karar verilmiştir.

(15) Soruşturma süreci devam ederken, yerinde incelemelerde elde edilen belgelerde adı geçen ve beyaz et üretiminde faaliyet gösteren ancak soruşturma tarafı olmayan teşebbüslerden, 23.01.2024 tarihinde Bupiliç Entegre Gıda San. Tic. AŞ (BUPİLİÇ)’de, 24.01.2024 tarihinde Ege - Tav Ege Tarım Hayvancılık Yatırım Tic. ve San. AŞ (BOLEZ)’de, 24.01.2024 tarihinde Akpiliç Tic. Ltd. Şti. (AKPİLİÇ)’de, 25.01.2024 tarihinde Bakpiliç Entegre Tavukçuluk AŞ (BAKPİLİÇ)’de, 07.05.2024 tarihinde Pilyem Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret AŞ (DOYUM)’de ve 22.05.2024 tarihinde Akdeniz Toros Et ve Et Mamülleri San. ve Dış Ticaret AŞ’de yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. 3 İlgili kararda uzlaşma usulü sonucunda LEZİTA’ya 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(…..)oranında ve 277.866.357,92 TL tutarında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

[4] İlgili kararda ŞENPİLİÇ’e 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(…..)oranında ve 357.687.454,48 TL tutarında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

[5] İlgili kararda BEYPİLİÇ’e 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(…..)oranında ve 244.655.573,31 TL tutarında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiş tir.

(16) Soruşturma tarafı olmayan AKPİLİÇ’in, BAKPİLİÇ’in ve BUPİLİÇ’in mevcut soruşturmaya dâhil edilmesine ilişkin hazırlanan 03.06.2024 tarihli ve 2023 -2- 061/BN - 21 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 06.06.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24 - 25/602 - M sayılı kararı uyarınca AKPİLİÇ, BAKPİLİÇ ve BUPİLİÇ hakkında soruşturma açılmasına ve başlatılacak olan soruşturmanın mevcut soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir.

(17) Söz konusu soruşturma sürecinde yapılan tespitler üzerine düzenlenen 06.01.2025 tarih li ve 2023-2-061 /SR sayılı Soruşturma Raporu Kurulun 25 -35 sayılı toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

(18) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Soruşturma Raporu’nda, hakkında soruşturma yürütülen Akpiliç Tic. Ltd. Şti., As Ofis Damızlık Yumurta Yem Gıda San. ve Tic. AŞ, Bakpiliç Entegre Tavukçuluk AŞ, Banvit Bandırma Vitaminli Yem Sanayi AŞ, Bupiliç Entegre Gıda San. Tic. AŞ, Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Tic. AŞ, Gedik Tavukçuluk ve Tarım Ürünleri Tic. San. AŞ, Hastavuk Gıda Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret AŞ ünvanlı teşebbüslerin rekabete hassas bilgi paylaşımında bulunarak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri, yukarıda adı geçen soruşturma tarafı teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, CP Standart Gıda San. ve Tic. AŞ tarafından 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiğine yönelik bulguya ulaşılamadığından, ilgili teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına yer olmadığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler

H.1.1. Akpiliç Tic. Ltd. Şti. (AKPİLİÇ)

(19) AKPİLİÇ, 1995 yılında kurulmuş olup yem ile piliç eti üretimi ve satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. AKPİLİÇ tarafından satın alınan civcivler, Bolu ilinde bulunan AKPİLİÇ’e ait kümeslerde veya fason anlaşmalarının bulunduğu çevre bölgelerde faaliyet gösteren üretici kümeslerine sevk edilmektedir. AKPİLİÇ’in Bolu’da bir adet kesimhanesi bulunmaktadır. AKPİLİÇ’in hissedarlık ve yönetim yapısına ilişkin bilgilere aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir.

Tablo 1- AKPİLİÇ Hissedarlık Yapısı

Hissedar Oran (%)

Mustafa Fahrettin AKSOY 100,00 Toplam 100,00 Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

Tablo 1- AKPİLİÇ Yönetim Yapısı

Ad/Soyad Ünvan

Mustafa Fahrettin AKSOY Müdür

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

H.1.2. As Ofis Damızlık Yumurta Yem Gıda San. Tic. AŞ (ASPİLİÇ)

(20) ASPİLİÇ, 1998 yılında kurulmuş olup kanatlı eti ve kuluçkalık yumurta üretimi alanlarında faaliyet göstermektedir. ASPİLİÇ’in Sakarya’da bir adet kesimhanesi bulunmaktadır. ASPİLİÇ’in hissedarlık ve yönetim yapısına ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 2- ASPİLİÇ Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Naci KAPLAN (…..)

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

Tablo 3- ASPİLİÇ Yönetim Yapısı

Ad/Soyad Ünvan

Galip YEŞİLBAŞ Yönetim Kurulu Başkanı

Naci KAPLAN Yönetim Kurulu Başkan Vekili

Agah MAMALOĞLU Yönetim Kurulu Üyesi

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

H.1.3. Bakpiliç Entegre Tavukçuluk AŞ (BAKPİLİÇ)

(21) BAKPİLİÇ, 1997 yılında kurulmuş olup piliç eti üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. BAKPİLİÇ 12.12.2016 - 18.07.2022 tarihleri arasında Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından atanan kayyum heyeti tarafından yönetilmiş olup 19.07.2022 tarihinden itibaren ise şirket organları tarafından idare edilmektedir. BAKPİLİÇ’in Ankara’da bir adet kesimhanesi bulunmaktadır. BAK PİLİÇ’in hissedarlık ve yönetim yapısına ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 4 - BAKPİLİÇ Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Mehmet Hanifi BAK (…..)

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

Tablo 5- BAKPİLİÇ Yönetim Yapısı

Ad/Soyad Ünvan

Bahattin BAK Yönetim Kurulu Üyesi

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

H.1.4. Banvit Bandırma Vitaminli Yem Sanayi AŞ (BANVİT)

(22) BANVİT, 1968 yılında Bandırma’da karma yem üreticisi olarak faaliyete başlamıştır. Mevcut durumda kanatlı eti üretimi ve satışı, tüketime hazır ileri işlenmiş hazır gıda ve şarküteri ürünlerinin üretimi ve satışı, kendi etlik ve damızlık piliç sürüleri için yem üretimi alanlarında faaliyet göstermektedir. BANVİT’in İzmir ve Elazığ’da kesimhanesi bulunmaktadır. BANVİT’in hissedarlık ve yönetim yapısına ilişkin bilgilere aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir.

Tablo 6- BANVİT Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

TBQ Foods GmbH [6] (…..) Halka Açık [7] (…..) Toplam 100,00 Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

Tablo 7 - BANVİT Yönetim Yapısı

Ad/Soyad Ünvan

Igor Fonseca MARTI Yönetim Kurulu Başkanı

Fadi FELFELI Yönetim Kurulu Başkan Vekili

Feras Abdulaziz M. H. AL - NAAMA Yönetim Kurulu Üyesi

Fabio Luis Mendes MARIANO Yönetim Kurulu Üyesi

Davide Luigi VIMERCATI Yönetim Kurulu Üyesi

Selim TAŞO Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi

Ali Ferda ELERMAN Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi

Meral KURDAŞ Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

H.1.5. Bupiliç Entegre Gıda San. Tic. AŞ (BUPİLİÇ)

(23) BUPİLİÇ, 2003 yılında Balıkesir merkezli kurulmuş olup yem üretimi, piliç eti üretimi ve satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. BUPİLİÇ’in Balıkesir’de bir adet kesimhanesi bulunmaktadır. BUPİLİÇ’in hissedarlık ve yönetim yapısına ilişkin bilgilere aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir.

Tab lo 8- BUPİLİÇ Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Karahanlılar Oto. Akar. Day. Tük. Malları San. Tic. AŞ (…..)

Tablo 9- BUPİLİÇ Yönetim Yapısı

Ad/Soyad Ünvan

İbrahim Necdet ÖZKUL Yönetim Kurulu Başkanı

Hasan Melih YOLCU Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı

Mahmut Akgün YAVUZ Yönetim Kurulu Üyesi

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

H.1.6. CP Standart Gıda San. ve Tic. AŞ (CP)

(24) 1988 yılında Bursa’da yem üretimi alanında faaliyetine başlamış olan CP, 1991 yılında tavukçuluk entegrasyonu ile faaliyetlerine devam etmiştir. CP Türkiye’de yem, piliç eti, yumurta ve şarküteri ürünleri gibi farklı iş kollarında faaliyet göstermektedir. Damızlık çiftliklerine ve kuluçkahanelere sahip olan teşebbüsün kesimhane ve ileri işlem tesisi 6 Söz konusu şirket, Avusturya menşelidir.

7 BANVİT’in %8,29 oranında hissesi Borsa İstanbul’da işlem görmektedir.

de bulunmaktadır. Anılan kesimhanede piliç kesimini gerçekleştirmekte olan CP, ileri işlem tesisinde de şarküteri ürünlerinin üretimini gerçekleştirmektedir. Teşebbüs, (…..) gerekçesiyle anılan kesimhanedeki ve ileri işlem tesisindeki üretimini 2023 yılının Haziran ayında durdurma kararı almıştır. CP’nin hissedarlık ve yönetim yapısı bilgilerine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir.

Tablo 10- CP Hissedarlık Yapısı

Hissedar Oran (%)

CPF Investment Limited [8] 100,00 Toplam 100,00 Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

Tablo 11- CP Yönetim Yapısı

Ad/Soyad Ünvan

Sompop MONGKOLPITAKSUK Yönetim Kurulu Başkanı

Narong ONPOTA Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı

Sirisak WATIROYRUM Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı

Mehmet Ali TEKİN Yönetim Kurulu Üyesi

Yıldıray SUBAŞI Yönetim Kurulu Üyesi

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

H.1.7. Erp iliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Ticaret AŞ (ERPİLİÇ)

(25) ERPİLİÇ, 1969 yılında kurulmuş olup piliç eti üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. ERPİLİÇ’in Bolu’da iki tane kesimhanesi bulunmaktadır. ERPİLİÇ’in hissedarlık ve yönetim yapısı bilgilerine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir.

Tablo 12- ERPİLİÇ Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Ali ERİCEK (…..)

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

Tablo 13- ERPİLİÇ Yönetim Yapısı

Ad/Soyad Ünvan

Ali ERİCEK Yönetim Kurulu Başkanı

Mustafa ERİCEK Yönetim Kurulu Başkan Vekili

Süleyman ÖZTÜRK Yönetim Kurulu Başkan Vekili

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

H.1.8. Gedik Tavukçuluk ve Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ (GEDİK)

(26) GEDİK, 1993 yılında Uşak’ta kurulmuş olup etlik piliç üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. GEDİK’in Uşak’ta iki adet kesimhanesi bulunmaktadır. GEDİK’in hissedarlık ve yönetim yapısı bilgilerine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir.

8 Britanya Virjin Adaları’nda faaliyet gösteren Tayland menşeli bir şirkettir.

Tablo 14 - GEDİK Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Osman GEDİK (…..)

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

Tablo 15- GEDİK Yönetim Yapısı

Ad/Soyad Ünvan

Osman GEDİK Yönetim Kurulu Başkanı

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

H.1.9. Hastavuk Gıda Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret AŞ (HASTAVUK)

(27) HASTAVUK, 1972 yılında Bursa’da yem bayiliği yaparak faaliyetlerine başlamıştır. Daha sonra damızlık yumurta, yumurtalık ve etlik civciv, yarka, yem ve tavuk eti üretimi faaliyetlerini de bünyesine katarak hâlihazırda entegre bir tesis olarak üretim yapmaktadır. HASTAVUK’un ana faaliyeti, damızlık ve civciv üretimidir. Beyaz et sektörüne ise 2013 yılında giriş yapmıştır. HASTAVUK’un Balıkesir’de bir adet kesimhanesi bulunmaktadır. HASTAVUK’un hissedarlık ve yönetim yapısına ilişkin bilgilere aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir.

Tablo 16- HASTAVUK Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

İsmail Hakkı YILMAZ (…..)

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

Tablo 17 - HASTAVUK Yönetim Yapısı

Ad/Soyad Ünvan

Müjdat SEZER Yönetim Kurulu Başkanı

Özgür YILMAZ Yönetim Kurulu Başkan Vekili

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. Sektör Hakkında Bilgi 9

(28) Beyaz et sektörü; kanatlı kümes hayvanları (tavuk, hindi, kaz, ördek vb.) etinin üretimi, işlenmesi ve pazarlanması faaliyetlerini kapsamakta ve “kanatlı eti sektörü” olarak da [9] İlgili bölümün hazırlanmasında; 13.03.2019 tarihli ve 1 9- 12/155 - 70 sayılı Kurul kararından, BESD - BİR’den ile teşebbüslerden gelen cevabi yazılardan, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel

nitelendirilmektedir. Dünyada kanatlı eti üretimi, 1990’lı yıllardan itibaren artış göstermiş olup üretim her sene artarak devam etmektedir. Koşut olarak, 2020 yılında 99.659 bin ton olarak gerçekleşen dünya piliç eti üretim miktarı 2021 yılında 101.060 bin ton, 2022 yılında 101.815 bin ton, 2023 yılında 103.830 olarak gerçekleşmişti r. 2020, 2021, 2022 ve 2023 yıllarında dünya piliç eti üretim miktarına ve bu miktarın ülkeler bazında dağılımına aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 18- Dünya Piliç Eti Üretim Miktarı (bin ton)

Ülke 2020 2021 2022 2023

ABD 20.255 20.391 20.992 21.800

Kaynak: BESD - BİR Cevabi Yazı

Grafik 1-2023 Yılı Dünya Piliç Eti Üretim Miktarının Ülkelere Göre Dağılımı

%20 %21

%2

%2

%2

%2 %14

%3

%4

%5

%11 %14

ABD Brezilya Çin AB

Rusya Meksika Tayland Arjantin

Türkiye Kolombiya Birleşik Krallık Diğer

Kaynak: BESD - BİR Cevabi Yazı

(29) Dünya piliç eti üretimi ülke bazında incelendiğinde; 2023 yılında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) 21,8 milyon ton üretim ile lider ülke olmuştur. Aynı yıl, Brezilya 14,9 milyon ton ile ikinci sırada, Çin 14,8 milyon ton tavuk üretimi ile üçüncü sırada yer almıştır. 2023 yılında dünya tavuk eti üretim miktarının yaklaşık yarısı (%49,6) sayılan üç ülke tarafından gerçekleştirilmiştir. Türkiye ise 2,3 milyon ton tavuk eti üretimi ile sekizinci sırada yer almıştır.

Müdürlüğü (TEPGE) Tavuk Eti 2023 Haziran Raporu’ndan, TEPGE 2023 Kümes Hayvancılığı Durum ve Tahmin Raporu’ndan ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yararlanılmıştır.

(30) Kanatlı hayvancılık işletmeleri; etlik işletmeler [10], yumurtacı işletmeler [11] ve damızlık işletmeleri [12] olarak üçe ayrılabilmektedir. Türkiye’de hindi, kaz, ördek gibi kanatlı kümes hayvanlarının üretimi ve bu hayvanların etlerinin tüketimi yaygın olmadığı için sektördeki faaliyetlerin büyük bölümü piliç eti üzerine yoğunlaşmıştır. Türkiye’de kanatlı eti üretimi, başta tavuk eti olmak üzere, 1970’li yıllarda ağırlıklı olarak aile işletmeciliği şeklinde ve üretim kapasitesi sınırlı olarak gerçekleştirilmekte iken, 1980’li yıllarda entegre tesislerin artmaya başlaması ve sözleşmeli üretim modeline geçişle yapısal olarak değişmeye başlamıştır. 1990’lı yıllarda sektöre yapılan yatırımlarla birlikte modern üretim tesislerinin sayısı ve üretim kapasitesi hızla artmış, yüksek standartta üretim yaygınlaşmıştır.

(31) Hâlihazırda sektördeki işletmelerin birçoğu entegrasyon modeli ile üretim yapmaktadır. Entegre tesisler, bir markanın çatısı altında yapılan ticari tavukçuluk olarak nitelendirilebilecekt ir. Entegre üretim modelinde, neredeyse tüm aşamalar entegre işletmelerin sahipliğinde ve/veya gözetiminde gerçekleştirilmektedir. Entegre tesisin bünyesinde; karma yem [13] fabrikası, damızlık kümesleri, kuluçkahane, etlik piliç kümesleri, kesimhane ve ileri işleme tesisleri bulunmaktadır. Entegrasyon sistemi dışında kalan ana damızlıkların büyük kısmında, bazı yem ham maddelerinde, katkı maddelerinde ve aşı - ilaç gibi girdilerde ithalata dayalı bir üretim söz konusudur. Aşağıda, Türkiye kanatlı eti üretimi verilerine ilişkin tabloya ve 2020 - 2024 yılları arasında piliç eti üretim miktarlarına ilişkin grafiğe yer verilmektedir.

Tablo 19- Türkiye Kanatlı Eti Üretimi

Yıl Piliç Eti (ton) Hindi Eti (ton) Toplam (ton)

2020 2.136.263 58.212 2.194.475

Kaynak: BESD - BİR Cevabi Yazı

10 Tüketilmek üzere kanatlı eti üreten işletmelerdir.

11 Tüketilmek üzere yumurta üretimi gerçekleştiren işletmelerdir.

12 Kanatlı anne ve baba yetiştiren işletmelerdir.

[13] Birden fazla konsantre yem çeşidini içeren yem karışımı olarak tanımlanmaktadır.

14 İlk dokuz ay baz alınmıştır.

Grafik 2- 2020- 2023 Yılları Arasında Piliç Eti Üretim Miktarı (ton)

Piliç Eti Üretim Miktarı (ton)

2.450.000

2.400.000

2.350.000

2.300.000

2.250.000

2.200.000

2.150.000

2.100.000

2.050.000

2.000.000

2020 2021 2022 2023

(32) Piliç ve hindi eti dışındaki diğer kanatlı eti üretimi çok düşük olduğundan ve bu ürünlere

dair resmi bilgi bulunmadığından sektörde, beyaz et üretimi toplamı ifade edildiğinde,

piliç eti ve hindi eti dikkate alınmaktadır. Yukarıda yer alan tablodan ve grafikten

görülebileceği üzere, Türkiye’de piliç eti üretim miktarları; 2020 yılında 2,1 milyon ton,

2021 yılında 2,2 milyon ton, 2022 yılında 2,4 milyon ton, 2023 yılında 2,3 milyon ton

ve 2024 yılının ilk dokuz ayında 1,8 milyon ton olarak gerçekleşmiştir.

(33) Tavuk yetiştiriciliği; yumurtacı tavuk yetiştiriciliği ve etlik tavuk yetiştiriciliği olmak üzere

ikiye ayrılmaktadır. Piliç üretimi damızlık civcivlerin yerli firmalardan tedariki veya

ithalatı ile başlamaktadır. Piliç üretim süreci, aşağıda yer verilen şekilde özetlenmiştir.

Şekil 1- Piliç Eti Üretim Süreci

Kaynak: BESD - BİR Cevabi Yazı ve 13.03.2019 tarihli, 19 - 12/155 - 70 sayılı Kurul kararı

(34) Piliç eti arzında üretimin programlanması gerekmektedir. Talepteki düşüş, üretimlerini önceden planlamak zorunda olan teşebbüsleri etkilemekte, pazarda fiyatların düşmesine ve arz fazlalığının yok edilmeye çalışılmasına yol açmaktadır. Damızlık civciv alımı ile ilgili bağlantılar 6 - 12 ay öncesinden gerçekleştirilmektedir. Her yılın temmuz - ağustos aylarında sonraki yılın anne - baba siparişleri verilmekte, ertesi yıl anne - babalar damızlık çiftliklere yerleştirilmektedir. Damızlıklar, 24’üncü yaşam haftasından itibaren yumurta vermeye başlamakta ve damızlıklardan elde edilen yumurtalar düzenli olarak kuluçkahanelere sevk edilmektedir. Kuluçka ortamında tutulan yumurtalar 21 günün sonunda açılmakta ve etlik piliç olarak yetiştirilecek civcivler elde edilmektedir. Kuluçkahanelerde üretilen civcivler, bazı aşıları yapıldıktan sonra etlik piliç yetiştiriciliği yapılan kümeslere nakledilmektedir.

(35) Civcivler, üretici firma ile sözleşmeli çalışan çiftliklerdeki kümeslerde büyütülmektedir. Bu süreçte civciv ve yem, entegre firma tarafından sağlanmaktadır. Yetiştiriciler; su, yem, aşı, ilaç kullanımı, hayvanların gelişimi ve kümes ziyaretleri gibi hususların tamamını kayıt altına almaktadırlar.

(36) Piliçler 2.500 - 3.000 gram canlı ağırlığına ulaştıktan sonra kesimhaneye sevk edilmek üzere çiftliklerden alınmaktadır. Akabinde kesimi yapılan piliçler, makinelerde otomatik olarak temizlenip işlenmektedir. Kesimi takiben üretilen piliç eti, bütün ya da parçalanmış olarak piyasaya sunulabildiği gibi, ileri işleme tesislerine nakledilerek işlenmiş ve ileri işlenmiş ürün üretimi de gerçekleştirilmektedir. Ürünler, satışa sunulmak üzere farklı pazarlama kanalları ile tüketiciye ulaştırılmaktadır.

(37) Sektöre ilişkin önemli hususlardan biri soğuk zincirdir. Dayanıksız bir tüketim malı olan piliç etinin, en uygun koşullar yaratıldığında dahi çok kısa olarak nitelendirilebilecek, 7 - 10 gün arası raf ömrü vardır. Soğuk zincir koptuğunda ise bu süre dahi ortadan

kalkmaktadır. Dolayısıyla raf ömrü çok kısa olan ürünlerin, üretimden kısa bir süre içinde mutlaka satılması gerekmektedir. Bu süre içinde satılamayan ürünler ise - 40 derecelik şoklama tünellerinde şoklanarak -18 derecelik soğuk hava depolarında ancak bir yıl süre ile muhafaza edilebilmektedir. Ayrıca ülkemizde şoklanmış olan piliç et inin talebi her geçen gün azalırken, taze piliç etine olan talep artmakta ve şoklanmış ürünlerin fiyatları taze ürünlere kıyasla her geçen gün düşmektedir. Bu da üretici firmaların, ürünlerini mümkün olduğunca taze olarak, bir başka ifadeyle üretimden sonra azami 7 - 10 gün içinde satmak istemelerine yol açmaktadır.

(38) Piliç etinde pazarlama hizmetlerinin tamamına yakını, büyük entegre firmalara aittir. Yukarıda da ifade edildiği üzere, bu tesislerde damızlık, yem, kuluçkahane, piliç yetiştirme, kesimhane tesisleri tek bir kuruluşa bağlı olup bu kuruluşun tam kontrolü altındadır. Bu nedenle her entegre tesis ürettiği piliç etini, kendi pazarlama ağı veya bayi kanalı ya da her ikisinden oluşan karma bir sistem aracılığıyla piyasaya sunmaktadır.

(39) Kanatlı et arzını belirleyen faktörler arasında kanatlıları etkileyen hastalıklar ve girdi maliyetlerindeki değişimler yer almaktadır. Piliç eti üreten teşebbüslerin katlanması gereken temel maliyet kalemleri; damızlık maliyeti, yem maliyeti, enerji maliyeti, sağlık ve personel giderleri olarak sıralanabilecektir. Etlik piliç üretimi maliyet kalemlerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 20- Etlik Piliç Üretim Maliyet Kalemleri

Maliyet Kalemleri Pay (%)

Yem 68,0

Kaynak: BESD - BİR Cevabi Yazı

(40) Söz konusu maliyet kalemlerinden en önemlisini, toplam piliç üretim maliyetinin %68’ine tekabül eden yem masrafları oluşturmaktadır. Damızlık hayvan maliyeti ise %14’lük pay ile ikinci büyük maliyet kalemini teşkil etmektedir.

(41) Yurt içi toplam beyaz et tüketimini belirleyen ana değişkenler, kişi başı beyaz et tüketimi ve nüfustur. Kişi başına beyaz et talebi; kanatlıları etkileyen hastalıklar, nüfus artışı, şehirleşme hızı, milli gelirdeki artış, ambalaj ve üründeki çeşitlilik, talebin fiyat esnekliği, bayram ve tatil dönemleri gibi faktörlerden etkilenmektedir. Aşağıdaki tablodan da görüleceği üzere, Türkiye’de kişi başı piliç eti tüketimi 2020 yılında 19,86 kilogram (kg) iken, 2021 yılında 19,67 kg, 2022 yılında 20,64 kg ve 2023 yılında 21,30 kg olarak gerçekleşmiştir.

Tablo 21- Türkiye’de Kişi Başı Kanatlı Eti Tüketimi

Yıl Piliç Eti (kg) Hindi Eti (kg) Toplam Kanatlı Eti (kg)

2020 19,86 0,59 20,46

Kaynak: BESD - BİR Cevabi Yazı

Grafik 3- 2023 ve 2024 [15] Yıllarında Aylar İtibarıyla Türkiye’de Üretilen Tavuk Eti (Ton) Miktarı

Türkiye’de Üretilen Tavuk Eti (Ton) Miktarı

250.000

200.000

150.000

100.000

50.000

0

Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık

2023 2024

Kaynak: TÜİK

(42) Yukarıdaki grafikte yer verildiği üzere; 2023 yılında ay bazında tavuk eti üretim miktarı 175.900 ton ile 209.664 ton arasında değişiklik gösterirken 2023 yılında toplam tavuk eti üretim miktarı 2.328.791 ton olarak gerçekleşmiştir. 2024 yılının ilk dokuz ayında ay bazında üretim miktarı 177.740 ton ile 216.453 ton arasında değişiklik göstermiş ve toplam tavuk eti üretim miktarı 1.830.455 ton olarak kaydedilmiştir.

(43) Türkiye'de piliç eti bakımından arz fazlası olduğu söylenebilecektir. Arz fazlasının meydana gelmesinin en önemli nedenlerinden birinin, Türkiye'de piliç eti tüketim miktarının dünyadaki tüketim seviyesinin oldukça altında olması kabul edilmektedir. Piliç etinin iç piyasaya arzını etkileyen faktörlerden biri ihracattır. Türkiye’de üretilen piliç etinin yaklaşık olarak %20’si Irak, İran, Libya, Kongo ve Çin başta olmak üzere birçok ülkeye ihraç edilmektedir. Türkiye’deki piliç eti ihracatının 2021 yılında %44’ü; 2022 ve 2023 yıllarında %52’si Irak’a yapılmıştır. Türkiye kanatlı eti ihracat verilerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

15 2024 yılının ilk dokuz ayına ilişkin veri mevcuttur.

Tablo 22- Türkiye’de Kanatlı Eti İhracatı (ton)

Diğer Tavuk İşlenmiş Genel

Yıl Piliç Eti Hindi Eti

Kaynak: BESD - BİR Cevabi Yazı

(44) Beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin piliç eti üretimindeki pazar

paylarına ilişkin tablo aşağıda yer almaktadır.

Tablo 23- Teşebbüslerin Yıllar İtibarıyla Pazar Payları [17] (%)

Teşebbüsler 2019 2020 2021 2022 2023 2024 [18] ŞENPİLİÇ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar, TÜİK Verileri ve Dosya Kapsamında Yapılan

Hesaplamalar

(45) Yukarıda yer alan tablodan, 2024 yılının ilk yedi ayında en yüksek pazar payına sahip

olan teşebbüsün %(…..) ile, 2023 yılına benzer şekilde, ŞENPİLİÇ olduğu

görülmektedir. 2024 yılında ŞENPİLİÇ’i sırasıyla %(…..) pazar payı ile ERPİLİÇ,

%(…..) pazar payı ile BEYPİLİÇ, %(…..) pazar payı ile BANVİT, %(…..) pazar payı ile

GEDİK, %(…..) pazar payı ile KESKİNOĞLU, %(…..) pazar payı ile BUPİLİÇ, %(…..)

pazar payı ile LEZİTA, %(…..) pazar payı ile ASPİLİÇ ve %(…..) pazar payı ile

HASTAVUK takip etmektedir. ŞENPİLİÇ’in 2019 ila 2024 yılları arasında piliç eti

pazarında liderliğini koruduğu anlaşılmaktadır.

H.2.2. İlgili Ürün Pazarı

(46) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz (İlgili Pazar Kılavuzu)’da ilgili ürün pazarı,

tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal

ve hizmetlerden oluşan pazar olarak tanımlanmaktadır. Bilindiği üzere, beyaz et

sektöründe tavuk, hindi, kaz, ördek gibi kanatlı hayvanlardan elde edilen ürünler yer

16 İlk 11 ay verileri baz alınmıştır.

17 Pazar payları, teşebbüslerin yıllık piliç eti üretimleri ve TÜİK verileri üzerinden hesaplanmıştır.

18 2024 yılına ilişkin ilk yedi ay dikkate alınmıştır.

almaktadır. Ülkemizde kanatlı eti üretimine bakıldığında, üretimin büyük oranda piliç etine yönelik olduğu görülmektedir. Kurul tarafından, piliç eti üreten bazı teşebbüslerin birlikte fiyat arttırdıkları ve arzı kısıtladıkları sonucuna ulaşılan 2009 tarihli Beyaz Et Kararı [19]’nda, piliç etinin başta hindi eti olmak üzere diğer kanatlı hayvan etlerinden lezzet, besin değeri ve fiziksel özellikleri gibi hususlar bakımından farklılık arz ettiği belirtilmiş ve piliç eti diğer ürünlerden ayrı tutulmuştur. Benzer şekilde, dosya kapsamında yapılan incelemeler ve tespitler doğrultusunda ilgili ürün pazarı “piliç eti pazarı” olarak belirlenmiştir.

H.2.3. İlgili Coğrafi Pazar

(47) İlgili Pazar Kılavuzu'nda coğrafi pazar; teşebbüslerin mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri, rekabet koşullarının yeterli derecede homojen ve özellikle rekabet koşulları komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu bölgelerden kolayca ayrılabilen bölgeler olarak tanımlanmaktadır. Beyaz et pazarının, pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tanımlanmıştır.

H.3. Dosya Kapsamında Elde Edilen Deliller 20

H.3.1. Önaraştırma Döneminde Elde Edilen Belgeler

H.3.1.1. LEZİTA’dan Elde Edilen Belgeler

(48) Delil 4: LEZİTA’da 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 06.07.2020 ve 07.07.2020 tarihlerinde LEZİTA Pazarlama Müdürü (…..) (B.B.), LEZİTA Ege - Akdeniz Satış Müdürü (…..) (M.K.), LEZİTA Zincir Mağazalar Satış Müdürü (…..) (İ.E.), LEZİTA EDT [21] Satış Müdürü (…..) [22] (E.T.N.), LEZİTA Satış Müdürü (…..) (A.D.), LEZİTA İhracat Müdürü (…..) (E.G.) ve LEZİTA İzmir Bölge Şube Müdürü (…..) (M.H.) arasında geçen ve bilgi kısmına LEZİTA Genel Müdürü (…..) (M.E.)’ün eklendiği “Rakip.xlsx” konulu e - posta yazışmalarında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır [23]:

[19] 25.11.2009 tarihli ve 09 - 57/1393 - 362 sayılı Kurul kararı.

20 Tüm belgelerdeki yazım yanlışları, belgenin aslının korunması amacıyla olduğu şekilde bırakılmıştır. Önaraştırma ve soruşturma kapsamındaki belgeler elde edildikleri teşebbüslerin başlığı altında kronolojik olarak sıralanmıştır.

21 Ev dışı tüketim

[22] E- postada adı geçen kişinin 06.10.2021 tarihinde işten ayrıldığı ilgili teşebbüs tarafından beyan edilmiştir.

[23] E- postanın ekinde “Rakip.xlsx” isimli ve satırlarda rakip isimlerinin sütunlarda ise “Donuk Stok Miktarı/Ton, Donuk Pazar Fiyatı, İmalatlık ve hammadde Fiyatları, İleri İşlenmiş Maliyetleri, Satış Stratejisi, İhracat Bütün Piliç Ton/USD” gibi başlıkların bulunduğu bir Excel dosyası yer almaktadır.

06.07.2020 – (B.B.) > (M.K.), (İ.E.), (E.T.N.), (A.D.), (E.G.), (M.H.) ve Bilgi (M.E.) “Merhaba,

Ekli dosyayı doldurup iletmenizi rica ediyorum. Rakiplerle ilgili ek bilgiler varsa tabloya ekleyebilir misin iz?

Teşekkürler.”

07.07.2020 – (M.K.) > (B.B.) ve Bilgi (M.E.)

“Merhaba,

Excel çok kısıtlı ben o yüzden tek tek yazacağım, siz uyarlayınız lütfen.

• Şen Piliç’in kendi elinde (…..) bin ton mal stoku var diye bir duyumumuz var.

(Normal de stok miktarı (…..) bin ton, şu an 2 katında, fazlası var eksiği yok) İleri işlenmişte üretim aynı, yeni ürün yok. Antalya pazarında Doyfarm ile nuget - schnitzel – cordonblue ve kadınbudu için aksiyonel devam ediyor.

((Nuget – Shnitzel = (…..) + kdv. – C.blue = (…..) + - K.budu = (…..) + şeklindedir) Not: Cordonblue salamsız sadece kaşar var. )) Ama şu an satışı yok.

Taze fiyatları; Şen’in bütün piliç açık (…..) + , Sırtsız Göğüs (…..) + , Sırtlı Göğüs (…..) + şu an ki fiyatlarıdır. [24]

• Banvit; (…..) bin ton stokta malı var deniliyor, Kars – Iğdır – Urfa tarafına spota

bütün piliç ve filetoyu son 1 ay da ciddi sattı.

(…..) dahil fileto, (…..) dahile bütün piliç sattı. Buradaki donuk bayileri (toptancılar) çok serzenişteler, bizde ki eski malı alıp, yenileri bize verselerdi diye çok sitem ettiler. (aşağıda detaydan nedeni anlayacaksınız)

İleri işlenmişte dükkan kapalı idi, takriben 10 gün önce faaliyete geçti, şu an ZM [25]. odaklı çalışıyorlar, bekleyen bakiyeleri yetiştirmeye çalışıyorlar.

Sahil bandına özel salam gurubunu (biberli - fıstıklı – zeytinli) ve jambonları yapmayacaklar. Turizm yok artı kapasite yok, pas geçecekler. Talepte yok zaten. Mart dan önce verdiği bu tarz malları iade aldıkları için çok karın ağrısı var. Sadece 1 nokta (…..) ton iade verdi, muhtemel (…..) ton bu guruptan iade aldı.

…

• Er Piliç; (…..) bin ton civarında olduğu söyleniyor. İleri işlenmişle alakalı bizim

bölgede aktif değiller, buralar da bu konu ile alakalı pek bir hissedilen ürünü

yok. Burada bir yatırımda gündem de değil.

Er piliç fiyatları çiğ piliç etinde bizimle aynı fiyattalar, çok sert değiller. Bazen münferit müşteri bazlı aksiyonları var, o da bizimkine benzer vaziyette.

• Bey piliç; (…..) bin ton olduğu tahmin ediliyor, ileri işlenmiş zaten yok. Burada

(i.i.) bir yatırımda gündem de değil.

Taze fiyatları bize paralel, rahatsızlık verici değil.

• Gedik Piliç; (…..) ton civarı mal olduğu belirtildi. İleri işlenmişte yatırımları yeni

ürünlere daha çok. Pandemiden dolayı aksaklıkları var ama ısrarcı bir

taklit çilik durumu söz konusu.

Taze piliç eti fiyatları bizim %(…..) altımızdadır.

Bu bilgiler burada ki bayi ve bölge müdürlerinden beşeri ilişkiler ile alınmış olup, atmasyon veya sallama değildir. Belki söyleyen hatalı söylemiş olabilir. 26

Antalya da Toptancılarda Stok Miktarı;

Geçen yıl 2019 da Kurban sonrası BANVİT ‘in kodamanları gelip , Ekim ayı gibi fiyatları verilip bu bölge de ciddi mal satılar. O zaman kimse pandeminin p sinden bir haberdi.

Bu mallar 11 – 12 ve 1. Ayda Antalya geldi , tahminen (…..) bin ton civarında ürün depolara idi.

Bu malların hepsi elde kaldı şu an, bir miktarı İstanbul – çevre iller ve doğuya kar – zarar gözetmeden (tarihten dolayı ) satıldı.

Stoklar da ileri işlenmiş yok kadar az, şarküteriler iade oldu, pratikleri de daha

a lmadan pandemi başladı.

Toptancılar hakkında sırası ile bilgiler aşağıdadır. Hepsinin bizde carisi vardır, bizzat

sahiplerini tanırız ve bu bilgileri onlardan beşeri ilişki ile aldık.

…”

(49) Yukarıdaki e- posta alıntılanarak LEZİTA Satış Müdürü (…..) (A.D.) tarafından, 07.07.2020 tarihinde LEZİTA Pazarlama Müdürü (…..) (B.B.)’e gönderilen ve bilgi kısmına LEZİTA Genel Müdürü (…..) (M.E.)’ün eklendiği “RE: Rakip.xlsx” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır [27]:

07.07.2020 – (A.D.) > (B.B.) ve Bilgi (M.E.)

“(…..) hanım merhaba,

Anadolu olarak gerekli bilgiler doldurulmuş olup ekli dosyadadır.

Teşekkürler, Kolay gelsin.”

(50) E- postanın ekinde yer alan “ANADOLU RAKIP BILGILERI 07072020.xlsx” isimli Excel tablosuna ilişkin ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir [28]:

24 Cümledeki vurgu belgenin aslında bulunmaktadır.

25 Zincir marketler

26 Cümledeki vurgu belgenin aslında bulunmaktadır.

[27] E- postanın ekinde “ANADOLU RAKIP BILGILERI 07072020.xlsx” isimli ve satırlarda rakip isimlerinin, sütunlarda ise “Donuk Stok Miktarı/Ton, Donuk Pazar Fiyatı, İmalatlık ve hammadde Fiyatları, İleri İşlenmiş Maliyetleri, Satış Stratejisi, İhracat Bütün Piliç Ton/USD” gibi başlıkların bulunduğu bir Excel dosyası yer almaktadır. Bir önceki e - postanın ekinde yer alan “Rakip.xlsx” isimli Excel dosyasının, rakiplerin ticari stratejilerine ilişkin hassas bilgilerin doldurulması suretiyle yeniden gönderildiği anlaşılmaktadır.

28 Aşağıda ayrı ayrı gösterilen üç tablo, aynı Excel tablosunun birbirini izleyen sütunları olup tek bir sayfaya sığmaması sebebiyle üçe bölünerek verilmiştir.

(51) Delil 5: LEZİTA’da 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

07.03.2023 tarihinde LEZİTA Kanatlı Yem Üretim ve Ar - Ge Müdürü (…..) (S.T.)

tarafından LEZİTA Genel Müdürü (…..) (M.E.)’e gönderilen ve bilgi kısmına LEZİTA

Canlı Faaliyetler Üretim Direktörü (…..) (O.K.)’nın eklendiği “Gedik Rasyon [29] ve

Hammadde Maliyetleri Karşılaştırma” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler

yer almaktadır:

07.03.2023 – (S.T.) > (M.E.) ve Bilgi (O.K.)

“(…..) Bey Merhaba,

Bugün Gedik rasyon müdürü (…..) Hanım ile yapmış olduğum telefon görüşmesinde edindiğim bilgiler ile hazırlamış olduğum karşılaştırmalar ekte bulunmaktadır.

Hammadde maliyetlerimizi sabit tutarak formüllerin nutrient [30] değerle rini eşitlediğimizde aylık bazda (…..) tl’lik bir maliyet artışına neden olmaktadır.

(…..) Bey [31] hammadde fiyatlarını recost [32] olarak vermektedir. Gedik ise realcost [33] olarak çalıştığını belirtmiştir. Ayrıca satın alma ile yaptığımız hammadde toplantılarında (…..) Bey, dövizli hammaddeler içinde %(…..) ek maliyet marj bıraktıklarını ilettiler.

Gedik piliç’in Kesimhaneye teslim 1kg canlı maliyetleri (…..) TL şeklinde iletilmiştir. Bilgilerinize sunarım,

(…..)”

29 24 saat içerisinde tüm besin ihtiyaçlarını karşılayan tüm yemleri ve buna ait olan karışımların oranlarını

ifade etmektedir.

30 Besin değeri

31 Belgede adı geçen kişinin, LEZİTA Yem Hammadde Satın Alma Müdürü (…..)olduğu tespit edilmiştir.

32 Beklenen maliyet, belirli bir hizmetin veya ürünün üretim maliyetinin önceden tahmin edilen değeridir.

33 Gerçek maliyet, hizmetin veya ürünün üretildikten sonra ortaya çıkan gerçek maliyetidir.

(52) E- postanın ekinde yer alan “Gedik Hammadde ve Rasyon Karşılaştırma Çalışması.xlsx” isimli Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir [34]:

(53) Delil 6: LEZİTA’da 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 03.08.2023 tarihinde LEZİTA Canlı Faaliyetler Üretim Direktörü (…..) (O.K.) tarafından LEZİTA Genel Müdürü (…..) (M.E.), LEZİTA Mali İşler Direktörü (…..) (S.T.), LEZİTA Broiler Üretim Müdürü (…..) (İ.Ö.), LEZİTA Maliyet Muhasebesi ve Finansal Kontrol Müdürü (…..) (F.E.) ve LEZİTA Muhasebe Yöneticisi (…..) (E.T.)’ye gönderilen “FW:

[34] LEZİTA tarafından, e - postanın ekindeki tabloda yer alan terimler hakkında; “Pre starter (0 - 10 gün)” için “0 ile 10 günlük yaşta civcivleri tanımlar. Bu dönem verilen yemede Prestarter yemi denilir.”, “Starter” için “11 ile 24 günlük yaşta piliçleri tanımlar. Bu dönemde verilen yeme Starter yemi denilir.”, “Grower” için “25 ile 36 günlük yaşta piliçleri tanımlar. Bu dönemde verilen yeme Grower yemi denir.”, “Finisher” için “36. günden kesime kadar yaşta piliçleri tanımlar. Bu dönemde verilen yeme Finisher yemi denir.”, “SFK” için “Soya fasulyesinin çeşitli proseslerden sonra elde edilen küspesidir.”, “FCR” için “Bir kilo canlı ağırlık için tüketilen yem miktarını hesaplanmasıdır. Yem dönüşüm oranı olarak değerlendirilir. (Hayvanın Yediği Yem / Hayvanın Canlı Ağırlığı)”, “Diğ Lysine” için “Proteinlerin yapı taşları amino asitlerdir. Lysine amino asit olup dig lisin ise lysine amino asitinin sindirilebilirliğini tanımlamaktadır.”, “SFK46” için “Soya fasulyesinin çeşitli proseslerden sonra elde edilen ve %46 protein içeriğine sahip küspe halidir.”, “Fullfat” için “Soya fasulyesinin çeşitli proseslerden sonra elde ve yaklaşık olarak %33 - 36 protein ve %17 - 21 yağ içeriğine sahip yan ürünüdür.”, “R ecost” için “Bir malın piyasa şartlarındaki fiyatıdır.” ve “Realcost” için ise “Bir malın satın alma fiyatıdır.” açıklamaları yapılmıştır.

taban fiyat güncellemesi” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

03.08.2023– (O.K.) > (M.E.), (S.T.), (İ.Ö.), (F.E.) ve (E.T.)

“(…..) bey merhabalar :

Rakip firma taban fiyat analizi aşağıdaki gibidir ; Başlıca rakiplerimizin güncel taban fiyatları ve son yaptıkları zamlarla geldikleri noktaya bakıldığında (Gedik pilicin (…..) kuruş zam yapacağı bilgisini aldım) (…..) kuruş taban fiyat zammı yaptığımızda baskıları azaltacağımızı ve düzen bozmadan sürece devam edeceğimiz kanısındayım yıl sonuna kadarki bütçe tonajlarına göre maliyet etkisi de ekte mevcuttur

1 ağustostan geçerli olmak üzere uygulamaya geçmek uygun olacaktır

Geri dönüşlerinize göre süreci ilerletelim

Saygılarımla.”

(54) E- postanın devamında yer alan tablolara ilişkin ekran görüntülerine aşağıda yer

verilmektedir:

(55) Delil 7: LEZİTA’da 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

26.10.2023 tarihinde LEZİTA Canlı Faaliyetler Üretim Direktörü (…..) tarafından

LEZİTA Genel Müdürü (…..) ve LEZİTA Mali İşler Direktörü (…..) ’e gönderilen,

“DAMIZLIK VE BROİLER KAP. HK.” konulu e - postanın ekinde “RAKİP FİRMA KESİM

ADET VE KAPASİTELERİ.xlsx” adlı ve rakip firmaların damızlık kapasitesi, yumurta

üretim adedi, civciv üretim adedi, günlük kesim adedi gibi bilgilerini içeren bir Excel

tablosu yer almaktadır. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda

yer verilmektedir:

H.3.1.2. ASPİLİÇ’ten Elde Edilen Belgeler

(56) Delil 8: ASPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 11.11.2023 tarihinde ASPİLİÇ Bölge Müdürü (…..) (N.Ç.) ile ASPİLİÇ Ankara Şube Satış Şefi(…..) (Ş.İ.) arasında “Ankara depo” isimli WhatsApp grubunda [35] gerçekleşen yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

Ş.İ. (11.11.2023, 14.21): Şenpiliç (…..)

Bakbi [36] (…..)

Keskinoğlu (…..)

Gedik (…..)

Doyum [37] (…..)

(…..) bey pazartesi itibariyle açık tavuk fiyatları bu

şekilde verilçekmis bilginize sunarım.

N.Ç. (11.11.2023, 14.22): Tamam teşekkür ederim

(57) Delil 9: ASPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 17.11.2023 tarihinde ASPİLİÇ Bölge Müdürü (…..) (N.Ç.) tarafından “Bölge Müdürlükleri” isimli WhatsApp grubuna [38] gönderilen mesajlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

[35] Yerinde incelemede, “Ankara depo” isimli WhatsApp grubunda ASPİLİÇ çalışanlarının bulunduğu tespit edilmiştir.

[36] BAKPİLİÇ’in kastedildiği kanaatine varılmıştır.

[37] DOYUM’un kastedildiği kanaatine varılmıştır.

[38] Yerinde incelemede, “Bölge Müdürlükleri” isimli WhatsApp grubunda ASPİLİÇ çalışanlarının bulunduğu tespit edilmiştir.

N.Ç. (17.11.2023, 09.51):

N.Ç. (17.11.2023, 09.51): Ana listeyi birazdan paylaşırım

(58) Delil 10: ASPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

18.11.2023 tarihinde ASPİLİÇ İstanbul Avrupa Yakası Şube Satış Müdürü (…..) (E.G.)

tarafından “Bölge Müdürlükleri” isimli WhatsApp grubuna gönderilen mesajlarda

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

E.G. (18.11.2023, 12.46): Arkadaşlar merhaba ben fikrimi beyan edeyim.

İçeriden aldığımız bilgi Şen'nin kar zarar politikasından dolayı üst yönetimin ilave iskonto konusuna sıcak

bakmaması gündemde.

Ayrıca bu iskonto karşısında son 6 aylık veride bütün piliç satış oranları %(…..) bandına çıkmış. Sebep

ucuz fiyat kolay satış.

Pazartesi (…..) bandında bütün piliç fiyatı yayınlayacak en büyük rakibimiz bu nedenlerden ötürü.

Bu gün sahada mal çok yoka düşmedi muhtemelen saha müşterileri stoklu girmiş olacak Pazartesiye

ve siparişlerinin düşük olacağını öngörüyorum.

Bu bizde ve depo bayilerde stok kalacağından fiyat

odaklı aşağı yönlü hareketi başlatması fikrini

uyandırabilir sahada da rakiplerimizde bayi ve

şubelerinde mal gitmediğinden alışa göre fiyat

revizyonuna gidebilirler aşağı yönlü.

İşin rengi çarşamba günü belli olacaktır. Bu nedenle

fiyatta oynamamayı yerimizde durmanın önemli

olacağını düşünüyorum.

Benim fikrim Toptana (…..) yaygın tarafına ise (…..)

bandında çıkmak.

Saygılarımla.

(59) Delil 11: ASPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

22.11.2023 tarihinde ASPİLİÇ İstanbul Avrupa Yakası Şube Satış Müdürü (…..) (E.G.)

ve ASPİLİÇ Bölge Müdürü (…..) ’nun mobil cihazında ‘(…..) Bey Anadolu Depo’ (Y.B.)

olarak kayıtlı kullanıcı tarafından “Bölge Müdürlükleri” isimli WhatsApp grubuna

gönderilen mesajlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

E.G. (22.11.2023, 09.13): Şen yarın (…..)

Y.B. (22.11.2023, 09.15): Aynı sorun bugün bizde de başladı şu an için Şen Piliç , Hastavuk,Bu piliç (…..) TL fiyatları var , iri

elimizde kaldı

(60) Delil 12: ASPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 24.11.2023 tarihinde ASPİLİÇ İstanbul Avrupa Yakası Şube Satış Müdürü (…..) (E.G.) tarafından “Bölge Müdürlükleri” isimli WhatsApp grubuna gönderilen mesajlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

E.G. (24.11.2023, 10.07):

E.G. (24.11.2023, 10.07): Şen liste yaptı bilginize

H.3.1.3. BEYPİLİÇ’ten Elde Edilen Belgeler

(61) Delil 15: BEYPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 15.09.2023 tarihinde BEYPİLİÇ Marmara Bölge Satış Temsilcisi (…..) (N.Ü.) tarafından BEYPİLİÇ Satış Müdür Yardımcısı (…..) (S.K.)’na gönderilen ve bilgi kısmına BEYPİLİÇ Genel Müdür Yardımcısı (…..) (T.İ.), BEYPİLİÇ Satış Müdürü (…..) (B.Y.) ve BEYPİLİÇ Satış Müdür Yardımcısı (…..) (A.T.)’ün eklendiği “Entegre Liste Karşılaştırma Hk. (15.09.2023) Revize III” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır [39]:

15.09.2023– (N.Ü.) > (S.K.) ve Bilgi (T.İ.), (B.Y.) ve (A.T.)

“(…..) Bey,

18.09.2023 tarihli Erpiliç listesinde dökme pirzola ürününe ait fiyat sehven hatalı

girilmiştir. Düzeltme yapılmış dosya ektedir.

Saygılarımla”

(62) E- postanın ekinde yer alan “Entegre Liste Karş - Bayi Net Alış Hk. (15.09.2023).xlsx” isimli Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

[39] E- postanın ekinde “Entegre Liste Karş - Bayi Net Alış Hk. (15.09.2023).xlsx” isimli ve satırlarda ürün isimlerinin, sütunlarda ise rakip isimlerinin bulunduğu bir Excel dosyası yer almaktadır.

H.3.1.4. CP’den Elde Edilen Belgeler

(63) Delil 17: CP’de 28.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 05.12.2021 tarihinde CP Kesimhane Üretim Müdürü (…..) [40] tarafından CP Yönetim Kurulu Üyesi (…..) ’e gönderilen “rakip firma kar??la?t?rma.xlsx” konulu e - postanın e kinde paylaşılan Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir 41, 42:

[40] E- postada adı geçen kişinin Mart 2023 tarihinde işten ayrıldığı ilgili teşebbüs tarafından beyan edilmiştir.

[41] E- postanın ekinde “rakip firma kar??la?t?rma.xlsx” isimli ve “(…..) beyle şimdi yaptık”, “son ekim tahmini”, “selahattın beye göre ilk 10 ay” isimli sayfaların bulunduğu ve satırlarda “yield”, “capacity qty”, “total chicken cost “ gibi başlıkların sütunlarda ise rakip isimlerinin bulunduğu bir Excel tablosu yer almaktadır.

[42] CP tarafından, e - posta ekindeki tabloda yer alan terimler hakkında; “Yield” için “Kesimhanede tavuk kesimi yapıldıktan sonra (tüy, iç organları, ayak, baş kısmı vb ayrıldıktan sonra), satılabilir ürünlerin, canlı tavuk kilogramına oranı”, “capacity qty” için “Tavuk kesim kapasitesi adet”, “current slh qty” için “Mevcut kesimhane tavuk kesim adedi”, “poşet qty” için “Kesimden sonra poşetli tavuk adedi”, “bulk qty” için “Kesimden sonra dökme tavuk adedi”, “bw - kg” için “Kesimden önce canlı tavuğun ağırlığı”, “manpower” için “Çalışan sayısı”, “broiler costu/tl” için “Kesim yapılmadan önce canlı tavuğun maliyeti”, “slh exp tl/kg” için “Kesimhane üretim giderlerinin, üretilen tavuğun kilogram başına oranı” ve “pac. Exp tl/kg” için de “Paketleme giderlerinin, üretilen tavuğun kilogram başına oranı” açıklaması yapılmıştır.

H.3.1.5. HASTAVUK’tan Elde Edilen Belgeler

(64) Delil 20: HASTAVUK’ta 28.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 24.07.2016 tarihinde HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Bölge Satış Müdürü (…..) 43 tarafından HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Satış Müdürü (…..) [44], HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama İstanbul Bölge Müdürü (…..) , HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Bursa Bölge Müdürü (…..) ve HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Bursa Bölge Müdürü (…..)

[45]’a gönderilen “günlük kesim rakip” konulu e - postanın ekinde “günlük kesim rakip” adlı ve rakip firmaların kapasiteleri ile günlük üretim miktarlarına ilişkin veriler içeren bir Excel tablosu yer almaktadır. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

[43] E- postada adı geçen kişinin 27.11.2019 tarihinde işten ayrıldığı ilgili teşebbüs tarafından beyan edilmiştir.

[44] E- postada adı geçen kişinin 27.11.2019 tarihinde işten ayrıldığı ilgili teşebbüs tarafından beyan edilmiştir.

[45] E- postada adı geçen kişinin 23.11.2022 tarihinde işten ayrıldığı ilgili teşebbüs tarafından beyan edilmiştir.

(65) Delil 21: HASTAVUK’ta 28.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 08.11. 2016 tarihinde HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Bölge Satış Müdürü (…..) tarafından HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Satış Müdürü (…..) , HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama İstanbul Bölge Müdürü (…..) , HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Bursa Bölge Müdürü (…..) ve HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Bursa Bölge Müdürü (…..) ’a gönderilen, “Erpiliç” konulu e - postanın ekinde “028 14.11.2016 ERPİLİÇ FİYAT LİSTESİ PERAKENDE.pdf” adlı ve ERPİLİÇ’e ait ürünlerin servis ile perakende fiyat bilgilerini içeren bir tablo yer almaktadır. Söz konusu tabloya ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

(66) Delil 22: HASTAVUK’ta 28.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 09.08.2017 tarihinde HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Bursa Bölge Müdürü (…..) tarafından HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Bölge Satış Müdürü (…..) , HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Satış Müdürü (…..) , HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama İstanbul Bölge Müdürü(…..) ve HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Müdürü (…..) ’a gönderilen, “RAKİP LİSTE KARŞILAŞTIRMA.xlsx” konulu e - postanın ekinde “R AKİP LİSTE KARŞILAŞTIRMA.xlsx” adlı bir Excel dosyasının bulunduğu ve söz konusu Excel dosyasında rakip ürünlere ilişkin fiyat listelerini gösteren verilerin yer aldığı anlaşılmıştır. Söz konusu tabloya ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

(67) Delil 24: HASTAVUK’ta 28.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 28.11.2022 tarihinde HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Bursa Bölge Müdürü (…..) (M.K.) tarafından HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Satış Müdürü (…..) (M.E.M.)’a gönderilen ve bilgi kısmına HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Müdürü (…..) (O.Ş.)’un eklendiği “yönetim kurulu toplantı eklemesi hk.” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır [46]:

[46] E- postanın ekinde “Kopya Kesimhane Bilgilendirme.xlsx” isimli ve “Sayfa 1” isimli sayfalarında, satırlarda rakip isimlerinin sütunlarda ise “KESİM SAYISI, KESİM %100” başlıklarının bulunduğu; “STOK” isimli sayfasında ise satırlarda rakip isimlerinin sütunlarda ise “Donuk Stok” başlığının bulunduğu Excel tabloları yer almaktadır. Ayrıca e - postanın ekinde “PİYASADA FİRMALAR HAKKINDA GENEL BİLGİLENDİRME (kasım 2022).docx” isimli bir Word dosyası da bulunmaktadır.

28.11.2022– (M.K.) > (M.E.M.) ve Bilgi (O.Ş.)

“Excel dosyasında sayfa 1 ve stok olarak iki tablo,Word dosyasını da okudular ok

dendi.”

(68) E- postanın ekinde yer alan Excel tablolarına ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:

(69) E- postanın ekinde yer alan Word dosyasına ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:

(70) Delil 25: HASTAVUK’ta 28.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 28.11.2022 tarihinde HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Eskişehir Bölge Müdürü (…..) tarafından HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Bursa Bölge Müdürü (…..) ’a gönderilen “,,” konulu e - postanın ekinde “Kesimhane Bilgilendirme.xlsx” adlı ve rakip firmaların kesim sayısı ile stok miktarının yer aldığı verileri içeren bir Excel tablosu yer almaktadır. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: H.3.1.6. ŞENPİLİÇ’ten Elde Edilen Belgeler

(71) Delil 27: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 19.12.2022 tarihinde ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (…..) (M.C.) tarafından ŞENPİLİÇ Genel Müdür Yardımcısı (…..) (F.Ü.)’e gönderilen “rakip ileri işlem aylık satış.” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

19.12.2022– (M.C.) > (F.Ü.)

(72) Delil 28: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 19.12.2022 tarihinde ŞENPİLİÇ Pazarlama Müdürü (…..) (F.A.) tarafından ŞENPİLİÇ Genel Müdür Yardımcısı (…..) (F.Ü.)’e gönderilen “RE: kapasiteler” konulu e - postada aşağıdaki görseller paylaşılmıştır:

19.12.2022– (F.Ü.) > (F.A.)

19.12.2022– (F.A.) > (F.Ü.)

(73) Delil 29: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 30.12.2022 tarihinde ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (…..) (M.C.) tarafından ŞENPİLİÇ Genel Müdür Yardımcısı (…..) (F.Ü.)’e gönderilen “RE: bunu günceller misin sana zahmet” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır [47]:

[47] E- postanın ekinde “kesim rakamları (2) - Kopya.xlsx” isimli Excel dosyasında satırlarda rakip teşebbüslerin sütunlarda ise günlük kesim adedine ve günlük üretim miktarlarına ilişkin bilgilerin bulunduğu tablo paylaşılmıştır.

30.12.2022– (F.Ü.) >(M.C.)

30.12.2022– (M.C.) > (F.Ü.)

“Güncel Kesim rakamları ektedir.

İhracaat pazarında kg (…..) usd bütün piliç fiyatı gerçekleşirken iç piyasada bayi alış fiyatları (…..) usd civarında gerçekleşmiştir.

Şoklu stok miktarımız Aralık sonu itibari ile (…..) ton civarı

seyretmektedir.Pençe/yarı mamül dahildir.((…..) )

Ulusal parekende de bütün piliç fiyatı : (…..) olarak gerçekleşmek ile birlikte kasım ayına göre %(…..) artış göstermiştir.

Edt [48] kanalında talepde düşüş devam etmektedir.(kfc [49] - tavuk dünyası [50] %(…..) civarı)

Keskinoğlu nun lezita firmasına ön satışı gerçekleşmiştir.”

48 Ev dışı tüketim

49 Kentucky Fried Chicken

50 Tavuk Dünyası Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ

(74) Delil 30: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 02.01.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (…..) tarafından ŞENPİLİÇ Satış Operasyon Yöneticisi (…..) ’a gönderilen “Fwd: Fiyat Analizi” konulu e - postanın ekinde paylaşılan Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir [51]:

(75) Delil 31: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 13.03.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Satış Genel Müdür Yardımcısı (…..) (F.Ü.) tarafından ŞENPİLİÇ Yönetim Kurulu Başkanı (…..) (İ.Ü.)’a gönderilen ve bilgi kısmına ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (…..) (M.C.)’nin de eklendiği “Rakip Analiz kanal bazlı ocak 2023.xlsx” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır [52]:

[51] E- postanın ekinde “TB ve Dökme Maliyetleri Son 1.hafta.xlsx” isimli ve “MALİYET LİSTE” isimli sayfalarında, satırlarda piliç ürünlerinin sütunlarda ise rakip isimlerinin bulunduğu ve rakip teşebbüslerin maliyet bilgilerini içeren Excel tabloları yer almaktadır.

[52] E- postanın ekinde “Rakip Analiz kanal bazlı ocak 2023.xlsx” isimli ve “Chart1” isimli sayfasında rakip teşebbüsler tarafından ulusal kanal ve ihracat kanalında gerçekleştirilen satışlar ile ulusal kanalda bölgesel alt kırımlardaki satış verilerine ilişkin grafik; “Data” isimli sayfasında rakip teşebbüslere ilişkin aylık satış verileri ve “Pivot” isimli sayfasında ise rakip teşebbüsler tarafından ulusal kanal ve ihracat kanallarında gerçekleştirilen satışlara ilişkin Pivot tablosu bulunan Excel tabloları yer almaktadır.

13.03.2023– (F.Ü.) > (İ.Ü.) ve Bilgi (M.C.)

“(…..) Hanım ,

Rakiplerle ilgili analiz ekteki gibidir.

Saygılarımla .”

(76) E- postanın ekinde yer alan Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:

(77) Delil 32: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 16.03.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Genel Müdür Yardımcısı (…..) tarafından ŞENPİLİÇ Yönetim Kurulu Başkanı (…..) ’a gönderilen “rakip analiz.” konulu e - postanın ekinde paylaşılan “Banvit.docx”, “Lezita.docx”, “Beypiliç.docx”, “Erpiliç.docx”, “Gedik.docx” ve “Keskinoğlu.docx” isimli Word dosyalarına ilişkin ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:

(78) E- postanın ekinde yer alan “Banvit.docx” isimli Word dosyasına ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

(79) E- postanın ekinde yer alan “Erpiliç.docx” isimli Word dosyasına ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

(80) E- postanın ekinde yer alan “Gedik.docx” isimli Word dosyasına ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

(81) Delil 33: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 17.04.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (…..) (M.C.) tarafından ŞENPİLİÇ Satış Genel Müdür Yardımcısı (…..) (F.Ü.)’e gönderilen “rakip analiz.” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır [53]:

17.04.2023 – (M.C.) > (F.Ü.)

“Bilgilerinzie.”

[53] E- postanın ekinde “İl payları – Firma detayı.xlsx” isimli ve il bazında rakip teşebbüslerin bayileri tarafından gerçekleştirilen aylık satış verilerinin işlendiği bir Excel tablosu yer almaktadır.

(82) E- postanın ekinde yer alan Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:

(83) Delil 34: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 18.04.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (…..) (M.C.) tarafından ŞENPİLİÇ Yönetim Kurulu Başkanı (…..) (İ.Ü.)’a gönderilen ve bilgi kısmına ŞENPİLİÇ Genel Müdürü (…..) (M.A.B.) ve ŞENPİLİÇ Genel Müdür Yardımcısı (…..) (F.Ü.)’in eklendiği “Yurtiçi rakip analiz.” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır [54]:

18.04.2023 – (M.C.) > (İ.Ü.) ve Bilgi (M.A.B.) ve (F.Ü.)

“Merhaba (…..) Hanım,

[54] E- postanın ekinde “İl Harita rakip Analiz.xlsx” ve “İl Payları – Firma detay.xlsx” isimli ve il bazında rakip teşebbüsler tarafından gerçekleştirilen toplam satış miktarı ve il bazında rakip teşebbüslerin bayilerinin gerçekleştirdiği geleneksel kanal, yerel kanal ve ara satış kanalı alt kırılımlarına ilişkin aylık satış verilerinin işlendiği Excel tabloları yer almaktadır.

Yurt içi Rakip analiz detaylarını ekli dosyalarda bilgilerinize sunuyorum.

Saygılarımla.”

(84) E- postanın ekinde yer alan “İl Harita rakip Analiz.xlsx” ve “İl Payları – Firma detay.xlsx” isimli Excel tablolarına ilişkin ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:

(85) Delil 35: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 22.11.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (…..) tarafından ŞENPİLİÇ Satış Operasyon Yöneticisi (…..) ’a gönderilen “Adsız” konulu e - postanın ekindeki “Fiyat Karşılaştırma 2023 42. Hafta.xlsx” adlı Excel dosyasındaki “MALİYET LİSTE” isimli sayfada satırlarda piliç ürünlerinin, sütunlarda ise rakiplerin isimlerini ve rakip

4 2 /172

teşebbüslerin maliyet bilgilerini içeren veriler bulunmaktadır. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:

H.3.2. Soruşturma Döneminde Elde Edilen Belgeler 55

H.3.2.1. LEZİTA’dan Elde Edilen Belgeler

(86) Delil 37: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 29.05.2019 ve 28.08.2019 tarihlerinde LEZİTA Mali İşler Direktörü (…..) (S.T.) ile 55 Rapor kapsamında fazla sayıda fiyat listesi mevcut olması ve ilgili fiyat listelerinin çok geniş kapsamlı olması sebepleriyle örnek teşkil etmesi açısından yalnızca bir adet fiyat listesinin ekran görüntüsüne yer verilmiştir. Rapor’un ilerleyen kısımlarında fiyat listelerinin hangi teşebbüsler arasında, hangi tarihlerde ve hangi tarihli fiyat listelerinin paylaşıldığı bilgisine yer verilecek olup söz konusu fiyat listelerinin ekran görüntülerine yer verilmeyecektir. Rapor’da bilgisi yer alan fiyat listelerinin tamamı Rapor’un ekinde yer almaktadır.

mobil cihazında “(…..)” [56] (S.N.K.) olarak kayıtlı olan kişi arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

S.T. (29.05.2019, 10.39): (…..) hanım merhaba (…..) beye gönderdiğiniz şen

piliç, er piliç, bey piliç, gedik bilanço ve gelir tablolarını

aşağıdaki adrese de gönderebilir misiniz (…..)

@hotmail.com teşekkürler

S.N.K. (29.05.2019, 12.36): (…..) bey merhaba, rapor hazır olduğunda (…..)

beye gönderirim, siz ondan alırsınız çünkü ben size

veremem, (…..) beyin taleplerini size gönderemem

malesef. İş gizliliği ve güvenliği için gönderemem

S.T. (28.08.2019, 09.34): (…..) hanım, erpiliç, şenpiliçin dosyaları gelmedi

S.N.K. (28.08.2019, 13.52): Merhaba

Şimdi gönderdim

Atlamışım

S.T. (28.08.2019, 13.57): Teşekkürler

S.N.K. (28.08.2019, 14.06): Rica ederim

(87) Delil 38: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 01.06.2020 tarihinde LEZİTA Genel Müdürü (…..) (M.E.) ile LEZİTA Mali İşler Direktörü(…..) (S.T.) arasında “Fiyat Yönetim” isimli WhatsApp grubunda [57] gerçekleşen yazışmada aşağıdaki ekran görüntüleri paylaşılmıştır 58, 59:

M.E.

(01.06.20

20,

16.17):

56 Belgede adı geçen kişinin sektöre ilişkin dış danışmanlık hizmeti alınan bir şirket çalışanı olduğu ifade edilmiştir.

[57] Yerinde incelemede, “Fiyat Yönetim” isimli WhatsApp grubunda LEZİTA çalışanlarının bulunduğu tespit edilmiştir.

58 Söz konusu belgede yer verilen yazışmada ŞENPİLİÇ’e ait bayi fiyat listesi paylaşılmıştır.

[59] Söz konusu tablolarda yer alan “RB” ifadesinin “Rakip BEYPİLİÇ”in, “RE” ifadesinin “Rakip ERPİLİÇ”in, “RS” ifadesinin “Rakip ŞENPİLİÇ”in ve “LZ” ifadesinin ise “LEZİTA”nın kısaltması olarak kullanıldığı kanaatine varılmıştır.

S.T.

(01.06.20

20,

17.21):

(88) Delil 39: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

06.06.2020 tarihinde LEZİTA İzmir Bölge Şube Müdürü (…..) (M.H.) ile LEZİTA Genel

Müdürü (…..) (M.E) arasında “Pazarlama & Satış GMY” isimli WhatsApp grubunda

gerçekleşen yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

(89) Delil 40: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

09.06.2020 tarihinde LEZİTA İş Geliştirme Yöneticisi (…..) tarafından “Fiyat Yönetim”

isimli WhatsApp grubunda fiyat listeleri paylaşılmıştır [60]. Söz konusu fiyat listelerine ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:

60 Söz konusu tablolarda yer alan “RB” ifadesinin “Rakip BEYPİLİÇ”in, “RE” ifadesinin “Rakip ERPİLİÇ”in, “RS” ifadesinin “Rakip ŞENPİLİÇ”in ve “LZ” ifadesinin ise “LEZİTA”nın kısaltması olarak kullanıldığı kanaatine varılmıştır.

(90) Delil 41: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

10.06.2020 tarihinde “Fiyat Yönetim” isimli WhatsApp grubunda LEZİTA Mali İşler

Direktörü (…..) (S.T.). LEZİTA İzmir Bölge Şube Müdürü (…..) (M.H.), LEZİTA Satış

Operasyon Planlama Şefi (…..) (M.Ş.) ile LEZİTA Genel Müdürü (…..) (M.E.) arasında

gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

M.H. (09.06.2020, 13:42): Slm

Er pilic ile görüştüm.

Perşembe çıkışlardan itibaren Mangallik gurubuna % 5 ile 6 arasi Kanat %12 zam yapacaklar liste hazırlıyorlar.

Bilgilerinize.

M.E. (09.06.2020, 13.44): Güzel haber

M.E. (09.06.2020, 13.44): Selamlar.

Rakiplerde liste hazırlığı duyuyoruz

Üst But ve Mangallık lara %7, Kanatta %10 düzeyinde bir liste hazırlığı yapalım bizde

Bütüne kimse yapmasa da 0.15 brüt bir dokunuş yapmakta fayda var. Poşeti ile dökme arasını da 2 krş gibi açabiliriz.

S.T. (09.06.2020, 14.01): Göğüsün aksiyonunu da listeye yansıtalım

(…..), çalışma yapabilir misin

M.Ş. (09.06.2020, 14.03): Tamam (…..) Bey

S.T. (09.06.2020, 14.04): (…..) Hanım’ın [61] mailde ilettiklerini de değerlendirelim

M.E. (09.06.2020, 15.04): [“011 12.06.2020 ERPİLİÇ FİYAT LİSTESİ PERAKENDE 2.pdf” isimli dosya içerisinde ERPİLİÇ’in 12.06.2020 tarihli fiyat listesi paylaşılmıştır.]

Hayırlı olsun

M.E. (09.06.2020, 20:08): Merhaba

But Izgara %9 yüksel oldu. %7 seviyeleri daha iyi olacak. Göğüste de fiyatı %10 değil %6 gibi geri çekelim. Kısa kalırsak müdahale ederiz. Kanat fiyat zammı sert olmuş %10 - 11 gibi yeterli olacaktır

S.T. (10.06.2020, 09.55): Merhaba,

But ızgara’da önceki listelere göre en düşük fiyat bizdeydi (Lezita (…..) - Şen (…..) - Bey (…..) -Er (…..) ). Sipariş karş oranları düşük. Er %5,2 fiyat artırdı, Biz %9,0 fiyat artırınca Lezita (…..) -Er (…..) oluyor, yine de %3 altında kalıyoruz. Yine de %7 mi fiyat artışı yapalım?

Kanat grubunda Er %12 fiyat artışı yaptı, kanat grubu en çok kesinti yaptığımız grup. %15 bile yapsak Er’in %2 altında kalıyoruz. En azından %13 - 14 yapalım diye düşünüyorum?

M.E. (10.06.2020, 10.07): (…..) merhaba

LEZİTA’dan elde edilen bilgilere göre, yazışmada “(…..)Hanım” olarak anılan kişinin LEZİTA Maliyet

Muhasebesi ve Finansal Kontrol Müdürü (…..)olduğu tespit edilmiştir.

Belirttiğin şekilde ilerleyelim her iki üründe de

M.E. (10.06.2020, 10.08): Tepki alacağız ama göğüsleyelim

But Izgara %9

Kanat %13

Erpiliç parça yapamadığı için hala fiyatı yüksek

tutuyor. Muhtemelen Şen ve Bey altta kalacaktır

(91) Söz konusu WhatsApp yazışmasında ayrıca, BEYPİLİÇ’in 12.06.2020 tarihli fiyat listesi ve aşağıda ekran görüntüsüne yer verilen rakip fiyat karşılaştırma tablosu paylaşılmıştır [62]:

(92) Delil 42: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 10.06.2020 tarihinde “Pazarlama Satış GMY” isimli WhatsApp grubunda LEZİTA Satış Müdürü (…..) ile LEZİTA Ege - Akdeniz Satış Müdürü (…..) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında HASTAVUK’un 11.06.2020 tarihli ve BEYPİLİÇ’in 12.06.2020 tarihli fiyat listeleri paylaşılmıştır.

(93) Delil 44: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 15.06.2020 tarihinde LEZİTA İş Geliştirme Yöneticisi (…..) tarafından “Fiyat Yönetim”

[62] Söz konusu tablolarda yer alan “RB” ifadesinin “Rakip BEYPİLİÇ”in, “RE” ifadesinin “Rakip ERPİLİÇ”in, “RS” ifadesinin “Rakip ŞENPİLİÇ”in ve “LZ” ifadesinin ise “LEZİTA”nın kısaltması olarak kullanıldığı kanaatine varılmıştır.

isimli WhatsApp grubunda fiyat listeleri paylaşılmıştır [63]. Söz konusu fiyat listelerine ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:

(94) Delil 45: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 23.06.2020 tarihinde “Fiyat Yönetim” isimli WhatsApp grubunda LEZİTA Mali İşler Direktörü (…..) (S.T.), LEZİTA Genel Müdürü (…..) (M.E.) ve LEZİTA İş Geliştirme Yöneticisi (…..) (V.A.) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

M.E. (23.06.2020, 15.29): (…..) selam

analiz paylaşır mısın

M.E. (23.06.2020, 15.30): ürün karşılama performansına göre önerilerinizi iletir

misiniz?

V.A. (23.06.2023, 17.18): Üst But grubu %8 olarak yükseltebiliriz. Bagette %5

lik aksiyon alabiliriz

V.A. (23.06.2023, 17.36): göğüs grubunda uygulanan aksiyonu %8 olarak fiyat

listesine yansitabiliriz.

63 Söz konusu tablolarda yer alan “RB” ifadesinin “Rakip BEYPİLİÇ”in, “RE” ifadesinin “Rakip ERPİLİÇ”in, “RS” ifadesinin “Rakip ŞENPİLİÇ”in ve “LZ” ifadesinin ise “LEZİTA”nın kısaltması olarak kullanıldığı kanaatine varılmıştır.

Kanat grubuna %6 olarak yükseltip taşlık da bugün

uygulamaya başladığımız %10 aksiyonu listeye

yansitabiliriz

(95) Söz konusu WhatsApp yazışmasında ERPİLİÇ’in 25.06.2020 tarihli fiyat listesi ve aşağıda ekran görüntüsüne yer verilen rakip fiyat karşılaştırma tablosu paylaşılmıştır [64]:

(96) Delil 46: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 23.06.2020 ve 04.07.2020 tarihlerinde LEZİTA Genel Müdürü (…..) (A.D.) ile LEZİTA Zincir Mağazalar Satış Müdürü(…..) (İ.E.) arasında “Pazarlama & Satış GMY” isimli WhatsApp grubunda [65] gerçekleşen yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

A.D. (23.06.2020, 14.50): (iletilen mesaj) 24 - 28 Haziran tarihleri arası şenpiliç

dökme bütün piliç (…..) TL'den satışa

sunulacaktır.Tüm müşterilerimize hayırlı işler bol

kazançlar dileriz. KADİRLİ PAZARLAMA SAN.VE

TİC.LTD.ŞTİ.ŞENPİLİÇ OSMANİYE BAYİİ B002

[64] Söz konusu tablolarda yer alan “RB” ifadesinin “Rakip BEYPİLİÇ”in, “RE” ifadesinin “Rakip ERPİLİÇ”in, “RS” ifadesinin “Rakip ŞENPİLİÇ”in ve “LZ” ifadesinin ise “LEZİTA”nın kısaltması olarak kullanıldığı kanaatine varılmıştır.

[65] Yerinde incelemede, “Pazarlama & Satış GMY” isimli WhatsApp grubunda LEZİTA çalışanlarının bulunduğu tespit edilmiştir.

V.A. (04.07.2020, 08.40): Sahada çok agesif fiyatlar var ... Şen [66] ve Bey [67] den liste gelmedi .. bütün piliç ve göğüste BANVİT - HAS agresif fiyat yapılır .. Bütünde sahaya (…..) arası , bütün göğüs (…..) arası,,, parçada ise Şen ve Beyden liste gelmediği için yukarıda kalıyoruz. Liste gelmezse her iki taraftan şıkışırız ...

(97) Delil 47: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

02.07.2020 tarihinde “Fiyat Yönetim” isimli WhatsApp grubunda LEZİTA Mali İşler

Direktörü (…..) (S.T.) ile LEZİTA İş Geliştirme Yöneticisi (…..) (V.A.) arasında

gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

Bütüne müdahale etti

(…..) endekse hızlı koymamız lazım fiyat değişikliklerini

V.A. (02.07.2020,22.29) tamam (…..) Bey

(98) Söz konusu WhatsApp yazışmasında BEYPİLİÇ’in 03.07.2020 tarihli fiyat listesi ve

aşağıda ekran görüntüsüne yer verilen rakip fiyat karşılaştırma tablosu paylaşılmıştır [68]:

[66] ŞENPİLİÇ’in kastedildiği kanaatine varılmıştır.

[67] BEYPİLİÇ’in kastedildiği kanaatine varılmıştır.

[68] Söz konusu tablolarda yer alan “RB” ifadesinin “Rakip BEYPİLİÇ”in, “RE” ifadesinin “Rakip

ERPİLİÇ”in, “RS” ifadesinin “Rakip ŞENPİLİÇ”in ve “LZ” ifadesinin ise “LEZİTA”nın kısaltması olarak

kullanıldığı kanaatine varılmıştır.

(99) Delil 48: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 04.07.2020 tarihinde LEZİTA Genel Müdürü (…..) (M.E.) ile LEZİTA İş Geliştirme Yöneticisi (…..) (V.A.) arasında “Fiyat Yönetim” isimli WhatsApp grubunda [69] gerçekleşen yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır [70]:

M.E. (04.07.2020, (…..), listeyi yayınlamadan önce Erpiliç eklenmiş hali ile

08.23): rekabet endeksinin son halini paylaşır mısın

[69] Yerinde incelemede, “Fiyat Yönetim” isimli WhatsApp grubunda LEZİTA çalışanlarının bulunduğu tespit edilmiştir.

70 Söz konusu belgede yer verilen yazışmada ŞENPİLİÇ’e ait bayi fiyat listesi paylaşılmıştır.

V.A. (04.07.2020, Günaydın (…..) Bey şimdi paylaşıyorum.

08.40):

(100) Delil 49: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 21.08.2023 tarihinde LEZİTA Broiler Planlama Şefi (…..) tarafından LEZİTA Satınalma Lideri (…..) , LEZİTA Pazarlama Müdürü (…..) ile LEZİTA Ar - Ge Müdürü (…..) ’a gönderilen ve konu kısmı boş olan e - postanın ekinde “STRATEJİK PLANLAMA.xlsx” adlı bir Excel tablosu bulunmaktadır. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

(101) Delil 50: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 29.08.2023 tarihinde LEZİTA Broiler Planlama Lideri (…..) (H.Ö.) ile LEZİTA Broiler Üretim Müdürü (…..) (İ.Ö.) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

İ.Ö. (29.08.2023, 18.46): Beypi göynük (…..) bin

Beypi bolu (…..) bin

Erpiliç bolu (…..) bin

Erpiliç göynük (…..) bin

Erpiliç Mudurnu (…..) bin

Şenpiliç Sakarya (…..) bin

Şenpiliç Samsun (…..) bin

Akdeniz Toros (…..) bin

Akpiliç Bolu (…..) bin

Asofis Sakarya (…..) bin

Bakpiliç Ankara (…..) bin

Kesimhane kapasiteleri

İ.Ö. (29.08.2023, 18.46): Beypi göynük (…..) bin adet

Beypi bolu (…..) bin adet

Erpiliç Bolu (…..) bin

Erpiliç göynük (…..) bin

Erpiliç mudurnu (…..) bin

Şenpiliç sakarya (…..) bin

Akdeniz toros (…..) bin

Akpiliç bolu (…..) bin

Asofis sakarya (…..) bin

Şenpilç Samsun (…..) bin

Bak piliç ankara (…..) bin

Güncel kesim adetleri

(102) Delil 51: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

26.10.2023 tarihinde LEZİTA Broiler Planlama Lideri (…..) tarafından LEZİTA Canlı

Faaliyetler Üretim Direktörü (…..) ve LEZİTA Broiler Üretim Müdürü (…..) ’e gönderilen

“RAKİP FİRMA KESİM ADETLERİ” konulu e - postanın ekinde “RAKİP FİRMA KESİM

ADETLERİ.xlsx” adlı bir Excel tablosu bulunmaktadır. Söz konusu Excel tablosuna

ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

(103) Delil 52: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

26.10.2023 tarihinde LEZİTA Canlı Faaliyetler Üretim Direktörü (…..) (O.K.) tarafından

LEZİTA Genel Müdürü (…..) (M.E) ve LEZİTA Mali İşler Direktörü (…..) (S.T.)’e

gönderilen “DAMIZLIK VE BROİLER KAP. HK..” konulu e - posta yazışmasında

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

26.10.2023– (O.K.) > (M.E.) ve (S.T.)

“Çalışma ektedir.

İyi çalışmalar.”

(104) E- postanın ekinde yer alan “RAKİP FİRMA KESİM ADET VE KAPASİTELERİ.xlsx” isimli Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

(105) Delil 53: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 26.10.2023 tarihinde LEZİTA Mali İşler Direktörü (…..) (S.T.) tarafından LEZİTA Finansal Kontrol adlı ((…..) @lezitafood.onmicrosoft.com) e - posta adresine gönderilen ve bilgi kısmına LEZİTA Genel Müdürü (…..) (M.E.), LEZİTA Üretim Direktörü (…..) (B.T.) ve LEZİTA Canlı Faaliyetler Üretim Direktörü (…..) (O.K.)’nın eklendiği “Bütçe varsayımları için rakip kapasite ve yatırımları hk.” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır [71]:

26.10.2023– (S.T.) > Finansal Kontrol ve Bilgi (M.E.), (B.T.) ve (O.K.)

“Merhaba Arkadaşlar,

Bütçe varsayımları ile ilgili rakip kapasite ve yatırımları hakkında gelen çalışmaları

ekte iletiyorum.

Düzenleyerek bütçe sunumuna ekleyebilir misiniz.

İlave olarak, (…..) Bey firmaların damızlık broiler durumları ile ilgili bir tablo hazırlıyor

öğlen gibi gönderecek.

Selamlar,”

(106) E- postanın ekinde 25.10.2023 tarihli ve “Fwd: Rakip Firma Yatırımları” konulu başka bir e - posta daha bulunmaktadır. Söz konusu e - posta, LEZİTA Genel Müdürü (…..) (M.E.) tarafından LEZİTA Mali İşler Direktörü (…..) (S.T.)’e 24.10.2023 ta rihli ve “Rakip Firma Yatırımları” konulu başka bir e - postanın iletilmesinden ibarettir. “Rakip Firma Yatırımları” konulu e - posta ise LEZİTA Yatırım ve Proje Yöneticisi (…..) (T.Ö.) tarafından LEZİTA Üretim Direktörü (…..) (B.T.)’na gönderilmiş ve bilgi kısmına

[71] E- postanın ekinde “Fwd: Rakip Firma Yatırımları” konulu bir e - posta iletisi ve “Rakip Waterjet&icut Analizi.xlsx” isimli bir Excel dosyası yer almaktadır.

LEZİTA Genel Müdürü (…..) (M.E.) eklenmiştir. “Rakip Firma Yatırımları” konulu e - postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

24.10.2023 – (T.Ö.) > (B.T) ve Bilgi (M.E.)

“(…..) Bey merhaba,

Rakip firmaların yatırım durumlarını aşağıda bilgilerinize sunarım.”

(107) Söz konusu e - postada BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU ve ŞENPİLİÇ’e ait yatırım bilgilerinin olduğu bir tablo yer almaktadır. İlgili tabloya ait ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

(108) Yukarıda bahsedilen 26.10.2023 tarihli ve LEZİTA Mali İşler Direktörü (…..) (S.T.) tarafından LEZİTA Finansal Kontrol adlı ((…..) @lezitafood.onmicrosoft.com) e - posta adresine gönderilen ve bilgi kısmına LEZİTA Genel Müdürü (…..) (M.E.), LEZİTA Üretim Direktörü (…..) (B.T.) ve LEZİTA Canlı Faaliyetler Üretim Direktörü (…..) (O.K.)’nın eklendiği “Bütçe varsayımları için rakip kapasite ve yatırımları hk.” konulu e - postanın ekinde yer alan “Raki p Waterjet&icut Analizi.xlsx” isimli bir Excel dosyasına ait ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

H.3.2.2. AKPİLİÇ’ten Elde Edilen Belgeler

(109) Delil 54: AKPİLİÇ’te 24.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; AKPİLİÇ Yönetim Kurulu Başkanı (…..) ’un mobil cihazında “SATIŞ” olarak kayıtlı kişi [72]

[72] Belgede “SATIŞ” olarak bahsedilen kişinin AKPİLİÇ Satış Sorumlusu (…..) olduğu ifade edilmiştir.

ile arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında, 03.07.2020 tarihinde 06.07.2020 tarihli, 14.07.2020 tarihinde ise 16.07.2020 tarihli ERPİLİÇ fiyat listeleri paylaşılmıştır.

(110) Delil 55: AKPİLİÇ’te 24.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 20.11.2020 ve 21.11.2020 tarihlerinde AKPİLİÇ Yönetim Kurulu Başkanı (…..) ’un mobil cihazında “Ke s İhracat” olarak kayıtlı kişi [73] ile arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında, LEZİTA, ASPİLİÇ, BEYPİLİÇ ve ŞENPİLİÇ’in 22.11.2020 tarihli, ERPİLİÇ’in ise 23.11.2020 tarihli fiyat listeleri paylaşılmıştır.

(111) Delil 56: AKPİLİÇ’te 24.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 14.09.2023 ve 16.09.2023 tarihlerinde AKPİLİÇ Yönetim Kurulu Başkanı (…..) ’un mobil cihazında “(…..) Yeni” olarak kayıtlı kişi [74] ile arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında LEZİTA, AKPİLİÇ, ASPİLİÇ, BEYPİLİÇ ve BUPİLİÇ’in 17.09.2023 tarihli, ERPİLİÇ ve GEDİK’in ise 18.09.2023 tarihli fiyat listeleri paylaşılmıştır.

(112) Delil 57: AKPİLİÇ’te 24.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 05.01.2024 ve 06.01.2024 tarihlerinde AKPİLİÇ Yönetim Kurulu Başkanı (…..) ’un mobil cihazında “SATIŞ” olarak kayıtlı kişi [75] ile arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında LEZİTA, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BEYPİLİÇ ve KESKİNOĞLU’nun 07.01.2024 tarihli, ERPİLİÇ’in ise 08.01.2024 tarihli fiyat listeleri paylaşılmıştır.

H.3.2.3. ASPİLİÇ’ten Elde Edilen Belgeler

(113) Delil 58: ASPİLİÇ’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 05.01.2024 tarihinde ASPİLİÇ Dış Ticaret Müdürü (…..) ’ın mobil cihazında “(…..)” numaralı GSM hattı sahibi [76] ile arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında LEZİTA ve BEYPİLİÇ’in 07.01.2024 tarihli, ERPİLİÇ’in ise 08.01.2024 tarihli fiyat listeleri paylaşılmıştır.

H.3.2.4. BAKPİLİÇ’ten Elde Edilen Belgeler

(114) Delil 59: BAKPİLİÇ’te 25.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 19.09.2022 tarihinde BAKPİLİÇ İstanbul Avrupa Bölge Müdürü (…..) (S.S.) tarafından BAKPİLİÇ Satış ve Pazarlama Koordinatörü (…..) (H.B.)’a gönderilen ve bilgi kısmına BAKPİLİÇ Genel Müdürü (…..) (S.S.D.)’nin eklendiği “Piyasa hk. 19.09.2022” konulu e- posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

[73] Belgede “Kes İhracat” olarak bahsedilen kişinin AKPİLİÇ İhracat Sorumlusu (…..) olduğu ifade edilmiştir.

[74] Belgede “Adem Yeni” olarak ifade edilen kişinin AKPİLİÇ Ankara Bölge bayisi Ulutürk Gıda Hayvancılık Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti.'nin şirket müdürü (…..) olduğu ifade edilmiştir.

[75] Belgede “SATIŞ” olarak bahsedilen kişinin AKPİLİÇ Satış Sorumlusu (…..) olduğu ifade edilmiştir.

[76] Belgede “(…..)” olarak kayıtlı numaranın, ASPİLİÇ’in toptan tavuk ticareti yapan müşterisi (…..) ’ye ait olduğu ifade edilmiş tir.

19.09.2022– (S.S.) > (H.B.) ve Bilgi (S.S.D.)

“(…..) Bey Merhaba

Liste karşılaştırmalarını size gönderdim.

Gedik -Erpiliç- Lezita zaten yarın listeye geçecekler.Hastavuk Çarşamba geçecek. Şen Piliç şuan depodan 29,85 fiyat vermiş.Toptancı fiyatı tabi.

Bayileri perakende de bugün 30,50 bütün piliç fiyatı yazdı.Toptanda yarın ve Çarşamba fiyatlar oturur.Ama beypiliç,aspiliç,erpiliç bu fiyatlarla olduğu sürece Şen Piliç mal satamaz.O yüzden illa ki fiyatı kırar.

Az önce Şen bayisi Buyur Et listesi geldi.

29,75 İri Açık Piliç yazmış.Toptana.

Beypiliç ile konuştum.İlginç bir şekilde Bütün Piliçte fiyatları düşük kaldı.Bugün bazı agresif bayileri 29.50 toptana bütün piliç vermiş.30,70+kdv Yerel markete fiyat vermiş Beytav bütün poş etliye.

Aspiliç but grubu +3 kanat grubu +3 Ciğer +10 ilave iskonto var dedi.Bütün Piliç depolarına 28,83 e mal oluyormuş.Buna göre plasiyere sattırıyorlar.Yada depodan bu fiyata bile istesek mal verebiliyoruz dedi.

Bizde Bütün Piliç ve Sırtlı - Sırtsız göğüs fiyatı bana göre piyasanın çok üzerinde kaldı. Bugün geldiğim günden beri en düşük tonajı çıktık diye tahmin ediyorum.Bugün az da olsa mal çıktık ama bu fiyatlar bizi yarın ve sonrasında daha da etkiler.

(…)”

H.3.2.5. BEYPİLİÇ’ten Elde Edilen Belgel er

(115) Delil 61: BEYPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

12.12.2022 tarihinde BEYPİLİÇ Satış Müdür Yardımcısı (…..) (A.T) ile mobil cihazında

“(…..)” olarak kayıtlı kişi arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında, 12.12.2022

tarihli AKPİLİÇ fiyat listeleri paylaşılmıştır.

(116) Delil 62: BEYPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 04.02.2023 tarihinde BEYPİLİÇ Satış Müdür Yardımcısı (…..) (A.T.) ile mobil cihazında “İzmir (…..) Abi” (İ.D.) [77] olarak kayıtlı kişi arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

İ.D. (04.02.2023, 10.08): Elinde rakip fiyatları varsa paylaşırmısın

A.T. (04.02.2023, 10.13): Günaydın abicim

Ne demek abi

A.T. (04.02.2023, 10.15): Karşılaştırma er [78] ve sen [79] var istersen onları da

atayım Ama (…..) [80] atmıştır diye düşünüyorum

İ.D. (04.02.2023, 10.16): Yok gelmedi teşekkür ederim yardımcı oldu

karşılaştırmayıda ararsan sevinirim

Has liste yaptımı acaba

(117) Söz konusu WhatsApp yazışmasında BUPİLİÇ, KESKİNOĞLU ve ŞENPİLİÇ’in 05.02.2023 tarihli, LEZİTA ve ERPİLİÇ’in ise 06.02.2023 tarihli fiyat listeleri paylaşılmıştır.

(118) Delil 63: BEYPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 05.02.2023 tarihinde BEYPİLİÇ Marmara Bölge Satış Temsilcisi (…..) (N.Ü.) tarafından BEYPİLİÇ Satış Müdür Yardımcısı (…..) (S.K.), BEYPİLİÇ Genel Müdür Yardımcısı (…..) (T.İ.) ve BEYPİLİÇ Satış Müdürü (…..) (B.Y.)’e gönderilen “Entegre Liste Karşılaştırma Hk. (Revize)” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır [81]:

05.02.2023– (N.Ü.) > (S.K.), (T.İ.), (B.Y.)

“(…..) Bey,

Güncel rapora Gedik Piliç fiyat listesi verileri eklenmiştir.

Saygılarımla”

(119) E- postanın ekinde yer alan “Entegre Liste Karş - Bayi Net Alış Hk. (02.03.2023).xlsx” isimli Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

[77] Belgede “İzmir (…..) Abi” olarak bahsedilen kişinin BEYPİLİÇ İzmir Bayisi Atılım Gıda Sanayi Tic. Ltd. Şti. Şirket ortağı (…..) (İ.D.) olduğu ifade edilmiştir.

[78] ERPİLİÇ’in kastedildiği kanaatine varılmıştır.

[79] ŞENPİLİÇ’in kastedildiği kanaatine varılmıştır.

[80] Belgede “(…..)” olarak bahsedilen kişinin BEYPİLİÇ Satış Müdür Yardımcısı (…..) olduğu ifade edilmiştir.

[81] E- postanın ekinde “Entegre Liste Karş - Bayi Net Alış Hk. (02.03.2023).xlsx” isimli ve satırlarda ürün isimlerinin sütunlarda ise rakip isimlerinin bulunduğu bir Excel dosyası yer almaktadır.

(120) Delil 64: BEYPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 10.03.2023 tarihinde BEYPİLİÇ Satış Müdür Yardımcısı (…..) ile mobil cihazında “(…..)

[82]” olarak kayıtlı kişi arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında ŞENPİLİÇ’in 12.03.2023 tarihli fiyat listeleri paylaşılmıştır. Söz konusu fiyat listelerine ilişkin örnek ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

(121) Delil 65: BEYPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 05.08.2023 tarihinde BEYPİLİÇ Satış Müdürü (…..) (B.Y.) ile BEYPİLİÇ İç Anadolu Bölge Satış Temsilcisi(…..) (H.S.) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

B.Y. (05.08.2023, 12.10): Abim hayırlı işler gedik piliç Pazar çıkışı zamsız has

yapmadı aspiliç yapmadı bu piliç aksiyon vermiş, biz

günah keçisimiyiz bayilere yardımcı olmak

[82] BEYPİLİÇ tarafından, belgede “(…..) MERSİN” olarak bahsedilen kişinin Beypiliç Mersin - Adana bayisi Sönmezler İth. İhr. Gıda Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin satış görevlisi (…..) olduğu ifade edilmiş tir.

gerekmezmi bizde Pazar çıkışı zamsız yapalım çok

eziliyoruz ezdirmeyin bizi

Bunlar doğrumu araştır

H.S. (05.08.2023, 12.44): Abi Gedik piliç pazartesi (07.08.2023) çıkışlarında

zama geçiyor, Bupiliç’te Pazar (06.08.2023) çıkışları

zamlı Bupiliç’le ilgili herhangi bir uygulama gelirse

haber verecekler, Ankara bayisinden de teyit ettim.

Şu an için herhangi bir uygulama vermemişler listeyi

uygulayacaklar. Has tavuk ve Aspiliç daha fiyat listesi

çıkarmadı çıkınca paylaşırız. Son durum bu şekilde.

(122) Delil 66: BEYPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 16.09.2023 tarihinde BEYPİLİÇ Satış Müdürü (…..) ile (…..) [83] ortağı (…..) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında HASTAVUK’un 14.09.2023 tarihli, LEZİTA, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BUPİLİÇ, DOYUM ve KESKİNOĞLU’nun 17.09.2023 tarihli, GEDİK’in ise 18.09.2023 tarihli fiyat listeleri paylaşılmıştır.

(123) Delil 67: BEYPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 25.09.2023 tarihinde BEYPİLİÇ Ege ve Güney Marmara Bölgeleri Satış Temsilcisi (…..) (N.Ü.) tarafından BEYPİLİÇ İhracat Yetkilisi (…..) (S.K.)’na gönderilen ve bilgi kısmına BEYPİLİÇ Genel Müdür Yardımcısı (…..) (T.İ.), BEYPİLİÇ Satış Müdürü (…..) (B.Y.) ve BEYPİLİÇ Satış Müdür Yardımcısı (…..) (A.T.)’ün eklendiği “İşlenmiş Ürün Pazar Payı Çalışması (ŞENPİLİÇ Entegre) Hk.” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

25.09.2023– (N.Ü.) > (S.K.) ve Bilgi (T.İ.), (B.Y.) ve (A.T.)

“(…..) Bey,

Şenpiliç Doğu Marmara bölgesi bayi yöneticisi arkadaşım tarafından hazırlanmış

olan ileri işlem pazar payı çalışmasına ait dosya ekte tarafınıza sunulmuştur.Çalışma

tüm Türkiye'de bölge bazlı hazırlanmıştır. Bu dosyada sadece Doğu Marmara

bölgesine ait veriler bulunmaktadır.

Saygılarımla”

(124) E- postanın ekinde yer alan “Doğu Marmara Blg. İşlenmiş ürün pazar payı çalışması.xlsx” isimli Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

83 BEYPİLİÇ tarafından, (…..) ’nin, Irak’ta faaliyet gösteren BEYPİLİÇ ihracat müşterisi olduğu ifade edilmiştir.”

(125) Delil 68: BEYPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 24.11.2023 tarihinde BEYPİLİÇ Bölge Satış Temsilcisi (…..) [84] tarafından “Satış Müdürlüğü” isimli WhatsApp grubunda 26.11.2023 tarihli ŞENPİLİÇ’in, 25.11.2023 tarihli ERPİLİÇ’in; 25.11.2023 tarihinde ise 26.11.2023 tarihli BUPİLİÇ’in fiyat listeleri paylaşılmıştır. Söz konusu fiyat listelerine ilişkin örnek ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

(126) Delil 69: BEYPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 25.11.2023 tarihinde BEYPİLİÇ Bölge Satış Temsilcisi (…..) [85] tarafından “Satış Müdürlüğü” isimli WhatsApp grubunda 26.11.2023 tarihli BAKPİLİÇ’in aşağıdaki fiyat listesi paylaşılmıştır:

84 Belgede adı geçen kişi, söz konusu mobil cihazda kayıtlı olmayıp “(…..) ” GSM hat numarasına sahiptir.

85 Belgede adı geçen kişi, söz konusu mobil cihazda kayıtlı olmayıp “(…..) ” GSM hat numarasına sahiptir.

(127) Delil 70: BEYPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 16.01.2024 tarihinde BEYPİLİÇ Bölge Satış Temsilcisi (…..) tarafından “Satış Müdürlüğü” isimli WhatsApp grubunda 17.01.2024 tarihli ŞENPİLİÇ ve BANVİT’in; 17.01.2024 tarihinde ise 29.01.2024 tarihli ERPİLİÇ’in fiyat listeleri paylaşılmıştır. Söz konusu fiyat listelerine ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:

H.3.2.6. BUPİLİÇ’ten Elde Edilen Belgeler

(128) Delil 72: BUPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 14.01.2022 tarihinde BUPİLİÇ Satış ve Pazarlama Genel Müdür Yardımcısı (…..) tarafından Akademi Toptan Gıda Sanayi ve Tic AŞ [86] ortağı (…..) ’e gönderilen “Adsız” konulu e - postanın ekinde “kitap2.xlsx” isimli bir Excel dosyası bulunmaktadır. Söz konusu Excel dosyasına ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

(129) Delil 73: BUPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 14.01.2022 tarihinde BUPİLİÇ Satış ve Pazarlama Genel Müdür Yardımcısı (…..) tarafından Akademi Toptan Gıda Sanayi ve Tic AŞ [87] ortağı (…..) ’e gönderilen “Adsız” konulu e - postanın ekinde “kitap2.xlsx” isimli bir Excel dosyası bulunmaktadır. Söz konusu Excel dosyasına ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

86 Teşebbüs yetkilileri tarafından, BUPİLİÇ’in İstanbul bayisi olduğu ifade edilmiştir.

87 BUPİLİÇ’in İstanbul bayisi olduğu ifade edilmiştir.

(130) Delil 74: B UPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 25.02.2022 tarihinde BUPİLİÇ Satış ve Pazarlama Müdür Yardımcısı (…..) tarafından “(…..) @akademigida.com” [88] e- posta adresine gönderilen e - postanın ekinde “Kitap1.xlsx”adlı bir Excel tablosu [89] bulunmaktadır. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

[88] BUPİLİÇ tarafından, söz konusu e - posta adresinin, BUPİLİÇ İstanbul bayisi Akademi Toptan Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’nin ortağı (…..) ’e ait olduğu ifade edilmiştir.

89 Söz konusu Excel tablosunda ASPİLİÇ, KESKİNOĞLU ve ŞENPİLİÇ’in 13.02.2022 tarihli; GEDİK’in 14.02.2022 tarihli; LEZİTA, BEYPİLİÇ ve HASTAVUK’un 27.02.2022 tarihli ve ERPİLİÇ’in 28.02.2022 tarihli liste fiyatları bulunmaktadır.

H.3.2.7. GEDİK’ten Elde Edilen Belgeler

(131) Delil 75: GEDİK’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 16.02.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Yem Formülasyon Yöneticisi (…..) (E.B.) tarafından GEDİK Rasyon Müdürü (…..) (E.A.)’e gönderilen “FW: Hammadde Maliyetleri ve Besin Değerleri” konulu e- posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

16.02.2023– (E.B.) > (E.A.)

“(…..) Hanım,

Son bir ekleme daha yapmak istedim.

Aramızdaki FCR farkının önemli nedenlerinden biri de ölüm oranlarımız arasındaki farktır.

Aslında, rasyon – maliyet – pe rformans arasındaki ilişkiyi tam olarak elma – elma şeklinde karşılaştırabilmek için ölüme göre düzeltilmiş FCR sonuçlarımızı kıyaslamamız çok daha doğru sonuç verecektir. Bunu yapmak çok kolay bir iş değil. Biz mevcut metoda göre bakalım yine de ama böyle bir detay da var diye belirtmek istedim.

Saygılarımla,”

16.02.2023– (E.B.) > (E.A.)

“(…..) Hanım Merhaba,

Telefon görüşmemize istinaden aşağıdaki bilgileri paylaşıyorum.

Maliyetlerin yanında besin değerlerini de paylaştım ki, tam elma – elma olalım.

Burada tek açık nokta, sizin kullandığınız vitamin – mineral premiksi, antikoksidiyaller ve enzimler için aramızdaki maliyet farkları ve enzimler için kullanmakta olduğumuz matriks değerleridir.

Etik nedenlerden dolayı paylaşımı belli bir sınırda tutmak adına bu detayları paylaşmadım.

Sizin de bunu anlayışla karşılayacağınızı düşünüyorum.

Her şeye rağmen, aşağıdaki verilerle de doğruya çok yakın bir elma – elma karşılaştırma yapmış olacağız.

Telefonda hızlıca yaptığımız hesapta, (…..) adet/gün kesim için aramızda (…..) TL/ton yem maliyeti farkı ve (…..) puan FCR farkında, siz (…..) TL/Ay daha avantajlı çıkmıştınız.

Sizin yem maliyetinizi 8.600 TL/Ton, bizimkini ise (…..) TL/Ton kabul etmiştik.

(…..) puan FCR’ın parasal karşılığına ulaşmak için (…..) puan FCR = (…..) gr yem tasarrufu metodunu kullanmıştık.

Yem maliyetlerimiz arasındaki fark (…..) TL/Ton iken, sizin FCR’ınızın (…..) puan daha düşük olması, sizin (…..) TL/Ay daha karlı olduğunuz anlamına geldiğini hesaplamıştık. Kafa kafaya geldiğimiz nokta için aramızdaki yem maliyeti farkının maksimum (…..) TL/Ton olması gerekiyor.

Bu farktan daha büyük olan her fark, bizim daha karlı bir iş yaptığımızı gösterecektir.

Tabi ki, bunların hepsi teorik hesaplar. Tamamen doğruyu yansıtması mümkün değil; çünkü bütün / parça satış fiyatı ve oranları, karkas randımanı, kesimhane fireleri, ileri işlem vb. birçok faktör karlılığı etkiliyor. Biz sadece FCR – yem ilişkisi üzerinden oluşan maliyet avantajını anlamaya çalışacağız.

Denedikten sonra müsait olduğunuzda, tekrar üzerinden geçebiliriz.

*** Bu fiyatlar ve besin değerleri sürekli değişkendir. Güncel durumu yansıtan

maliyetler ve değerler paylaşılmıştır.

*** Hammadde maliyetleri, Şenpiliç’in gerçek maliyetleri değil, yerine koyma

maliyetlerini yansıtmaktadır.

*** Tam yağlı soyanın maliyetine fire + işletme maliyetleri dahildir.

*** Tüm maliyetler, fabrika teslim maliyetlerdir.

*** Malum ürün için (…..) USD/ton maliyet alabilirsiniz (Besin Değerleri: KM: 90,15 – HP: 74,64 – HY: 10,40 – HS: Yok – HK: 1,96).

Saygılarımla,”

(132) Delil 76: GEDİK’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 04.10.2023 tarihinde GEDİK çalışanı (…..) tarafından GEDİK Rasyon Müdürü (…..) ’e gönderilen, “Türkiye Broiler Entegreler ve Günlük Kesimleri 2023.xlsx” konulu e - postanın ekinde “Türkiye Broiler Entegreler ve Günlük Kesimleri 2023.xlsx” isimli bir Excel dosyası bulunmaktadır. Söz konusu Excel dosyasının ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

H.3.2.8. HASTAVUK’tan Elde Edilen Belgeler

(133) Delil 77: HASTAVUK’ta 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 04.03.2023 tarihinde HASTAVUK Beyaz Et Eskişehir Bölge Müdürü (…..) (E.İ.) tarafından HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Müdürü (…..) (O.Ş.)’a gönderilen ve bilgi

kısmına HASTAVUK Beyaz Et Genel Müdürü (…..) [90] (Ş.A.) ve HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Satış Müdürü (…..) (M.E.M.)’ın eklendiği “2023_9. Hafta Raporu” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

04.03.2023 – (E.İ.) > (O.Ş.) ve Bilgi (Ş.A.) ve (M.E.M.)

“(…..) Bey Merhaba;

Geçtiğimiz hafta içerisinde yapmış olduğum faaliyetler ve genel bilgilendirmemiz;

• Bifet ( Gurme) ile görüşme yapılmıştır. Aylık mdm tüketimi yaklaşık olarak

(…..) tondur. Kıyma alış maliyetleri 9,50 - 10 Tl aralığındadır. Bader tüketimi de

bulunmaktadır. Vadeli çalıştıkları için Estav üzerinden Bader satışı için tekrar

görüşeceğim.

• Duetto Gıda ziyaret edilmiş güncel limitleri ile dönmekte zorlandıkları için ek

teminat mektubu talebinde bulunulmuştur. Kısa sürede ek teminat mektubu

vereceklerini ilettiler.

• Erpiliç yangın sonrası (…..) günlük kesim ile üretimine devam etmektedir.

• Şen Piliç kesim sonrası kümesleri 2 - 3 hafta arasında boş bırakırken son 10

gündür boşalan kümeslerini 1 hafta içerisinde yeni civciv koyarak

doldurmaktadır.

• Aspiliç güncel (…..) bin olan kesim sayısını 3 hafta içerisinde arttırarak (…..)

e çıkartacaktır.

• E nfal Gıda (…..) . Bu süreçte kabul görmesi durumunda mektup çıkana kadar

(…..) TL teminat çeki verebileceklerini ifade ettiler.

• 28 Şubat Salı günü Eskişehir bölge denetim raporu yapılarak paylaşılmıştır.

İyi Günler”

H.3.2.9. KESKİNOĞLU’ndan Elde Edilen Belgeler

(134) Delil 78: KESKİNOĞLU’da 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 07.07.2021 ve 18.11.2021 tarihlerinde KESKİNOĞLU Satış ve Pazarlama Müdür Yardımcısı (…..) (C.Ç.) tarafından KESKİNOĞLU Yönetim Kurulu Başkanı (…..) (Ö.M.)’ya gönderilen, “Rakip çalışma analizi” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

07.07.2021 - (C.Ç.) > (Ö.M.)

(…..) Bey,

Rakiplerin çalışma koşullarını analiz ettiğimizde, liste fiyatlarından verilen iskontolara

ilave olarak,ay sonunda oluşan tonaja göre prim,tabaklı primi,market primi,sadakat

primi,erken ödeme primi gibi destek iskontolarının verildiğini görmekteyiz.

Firma bazlı değişkenlik göstermekle birlikte,kondüsyonların bölgesel farklılıkları

içerdiği durumlarda olabilmektedir.

Firma bazlı prim detayları ve son liste fiyatlarına göre oluşan endeks ekte

belirtilmiştir.Genel durumu özetlersek;

90 Teşebbüs yetkilileri tarafından, belgede bahsi geçen kişinin Kasım 2023’te işten ayrıldığı ifade edilmiştir.

Erpiliç,tonaj primi+tabaklı primi+market primi gibi bayilerine sağladığı ay sonu destekleri bulunmaktadır.Peşin ile 30 günlük liste fiyatı arasında %(…..) fark bulunmaktadır.

Beypiliç,sistem olarak Erpiliç’e yakın bir prensiptedir.Sadakat primi,market primi,tonaj primi destekleri bulunmaktadır.Peşin ile 30 gün arasında %(…..) fark vardır.

Şenpiliç, tonaj primi ve tabaklı primi bulunmaktadır.Peşin iskontosu dökme ve poşetli de %(…..),tabaklı da %(…..) dir.Peşin ile 30 gün arasında %(…..) fark bulunmaktadır.

Lezita,tonaj primi bütün/parça olarak ayrışmaktadır.Erken ödeme primi ve tabaklı primi bulunmaktadır.

Keskinoğlu,tonaj primi ve erken ödeme primi bulunmaktadır.

KESKİNOĞLU ŞEN ER BEY LEZİTA HAS GEDİK İskonto (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Tabaklı (…..)

İskonto

Aksiyon

Tonaj Primi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 250 - 300

Bütün

Tonaj Primi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 250 - 300

Parça

Erken (…..) (…..) (…..) (…..) Ödeme

Market (…..) (…..)

Primi

Sadakat (…..)

Primi

Tabak Primi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 40 - 50 TON

Poşet Primi (…..) - Ayrıca haftalık aksiyonlar sahada gerçekleşmektedir.Örn;Bu hafta özelinde Erpiliç (…..) ton üzeri alan müşterilerine bütün piliçte %(…..) destek vermektedir.Bagette %(…..) -(…..) aralığında firmaların aksiyonları bulunmaktadır.Market primi oranları yaklaşık değerler olup,müşteri bazlı satış miktarlarına göre değişkenlik gösterebilir. 18.11.2021- (C.Ç.) > (Ö.M.)

“Merhaba,

Son fiyat listelerine göre firmaların bayi alış fiyatları ektedir.100 - 150 ton ve 250 - 300 ton bayi satışlarına göre yapılan analiz de ektedir.

Net- net fiyatlar olup, ay sonu primler düşülerek liste hazırlanmıştır.

Zincir mağaza net - net alış fiyatları da belirtilmiştir.(Vade+taşıma bedeli düşülerek hesaplanmaktadır)Yarından geçerli %5 - 6 aralığında zincir fiyatları yukarı yönlü güncellenecektir. Ekte yer almamaktadır.

İyi Çalışmalar”

(135) E- postanın ekinde yer alan “Rakip Analizi Primler düşmüş” isimli Excel tablosuna ilişkin ekran örnek görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir [91]:

(136) Delil 79: KESKİNOĞLU’nda 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 04.10.2022 tarihinde KESKİNOĞLU Kesimhane İleri İşlem Pastörize Üretim Tesisleri Müdürü (…..) (A.B.) ile LEZİTA Kalite Güvence Müdürü (…..) (H.Y.) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

H.Y. (04.10.2022, 17.20): (…..) Bey merhaba

Sizden birsey rica edebilir miyim

Rakip analizi yapıyorum, analize rakiplerin üretim

tonajlarını da eklemek istiyorum

2022 ileri işlem ve piliç eti üretimleriniz aylık kaç ton

Genel bir bilgi olduğu için istedim

Sakıncası yoksa sevinirim

A.B. (04.10.2022, 20.45): İleri işlem (…..) ton/ay ortalama 12 ay

Piliç eti (…..) ton/ay ortalama

H.Y. (04.10.2022, 21.03): Çok teşekkür ederim (…..) Bey.

Firmalari, sahip oldukları kalite belgelerini,

kapasitelerini, ürün çeşitlerini koyacagim. Farklı bir

öneriniz olur mu 

(…..) ten [92] de Banvit için istedim. Bey ve Er de

tanıdığım yok, satıştan istedim. Yarın da (…..) [93]

Beye sorarim.

(137) Delil 80: KESKİNOĞLU’nda 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 15.04.2023 tarihinde KESKİNOĞLU Damızlık Müdürü (…..) (O.Ö.) tarafından KESKİNOĞLU Satış ve Pazarlama Müdür Yardımcısı (…..) (C.Ç.)’a gönderilen ve bilgi 91 Söz konusu Excel dosyasında rakip bayi satış fiyatlarına ilişkin başkaca sayfalar da bulunmakta olup, Rapor kapsamında ekran görüntüsü olarak sadece bir örneğe yer verilmiştir. Rapor’da bilgisine yer verilen tüm Excel tabloları Rapor’un ekinde yer almaktadır.

92 LEZİTA’dan elde edilen bilgilere göre, yazışmada “(…..) ” olarak anılan kişinin BANVİT Piliç Eti Üretim Müdürü (…..) olduğu tespit edilmiştir.

93 LEZİTA’dan elde edilen bilgilere göre, yazışmada “(…..) Bey” olarak anılan kişinin LEZİTA Zincir Mağaza Satış Yöneticisi (…..) olduğu tespit edilmiştir.

kısmında KESKİNOĞLU Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı (…..) (Ö.M.) ve Matlı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk AŞ [94] İş Geliştirme ve Denetim Müdürü (…..) (Ö.Ü.)’in bulunduğu “Piliç Eti Fiyat Analizi” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır [95]:

15.04.2023 – (O.Ö.) > (C.Ç.) ve Bilgi (Ö.M.) ve (Ö.Ü.)

“Merhaba,

17.09.2023 Fiyat listemize göre Piliç Eti rakip analizi ektedir.

Saygılarımla.

(138) Söz konusu e - postanın ekinde bulunan “Piliç Eti Fiyat Analizi – V.xlsx” isimli Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir [96]:

[94] Kurulun 16.03.2023 tarihli ve 23 - 14/239 - 77 sayılı kararıyla Matlı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk AŞ’nin tek kontrolü KESKİNOĞLU tarafından devralınmıştır.

[95] E- postanın içeriğinde ve ekte yer alan Excel tablosunda fiyat listesi tarihinin 17.04.2023 yazılması gerekirken, sehven 17.09.2023 yazıldığı kanaatine varılmıştır.

[96] Söz konusu Excel tablosunun “Rakip”, “Fiyat”, “Analiz 125 - 150 TON”, “Analiz 300 - 350 TON”, “Analiz 450 - 500 TON”, “A.101 Fiyatları”, “BIM Fiyatları”, “Satış Mik.” ve “Güncellenecek” isimli sayfaları bulunmaktadır. Excel tablosunda LEZİTA’nın 17.09.2023 tarihli, BEYPİLİÇ’in 17.09.2023 tarihli, BUPİLİÇ’in 04.12.2022 tarihli, ERPİLİÇ’in 18.09.2023 tarihli, GEDİK’in 30.10.2022 tarihli, HASTAVUK’un 25.07.2022 tarihli ve ŞENPİLİÇ’in 17.09.2023 tarihli fiyat listelerinin yer aldığı anlaşılmaktadır. Excel tablosunun çok kapsamlı bilgiler içermesi sebebiyle Rapor’da yalnızca “Rakip” sayfasının bir kısmının örnek ekran görüntüsüne yer verilmiş olup Excel tablosunun tamamı Rapor’un ekinde bulunmaktadır.

(139) Delil 81: KESKİNOĞLU’nda 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 31.05.2023 tarihinde KESKİNOĞLU Etlik Piliç Yetiştirme Veri Analiz ve Raporlama Sorumlusu (…..) (M.B.G.) tarafından KESKİNOĞLU Canlı Faaliyetler Genel Müdür Yardımcısı (…..) (G.A.)’ya gönderilen ve bilgi kısmına KESKİNOĞLU Broiler Üretim Müdürü (…..) (A.Ş.)’in eklendiği “FİRMA M2.xlsx” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

31.05.2023 – (M.B.G.) > (G.A.) ve Bilgi (A.Ş.)

“(…..) Bey merhaba;

Fason üretim yaptığımız bölgelerde diğer firmaların çalışma m2leri ekli dosyadadır.

Bilgilerinize sunarım..

İyi çalışmalar..”

(140) E- postanın ekinde yer alan Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:

(141) Delil 82: KESKİNOĞLU’nda 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 26.12.2023 tarihinde KESKİNOĞLU Marmara Bölge Müdürü (…..) (A.Z.Ö.) tarafından KESKİNOĞLU Satış ve Pazarlama Müdür Yardımcısı (…..) (C.Ç.)’a gönderilen “2024 saha bilgileri” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

26.12.2023– (A.Z.Ö.) > (C.Ç.)

“(…..) bey merhaba ,

2024 yılı ilk 3 ay için rakiplerimizin sahada yapmayı planladıkları aksiyonlar ile ilgili edindiğimiz bazı bilgileri bilginize sunarım.

Bey Piliç : 2024 yılı sonu veya 2025 yılı başına kadar yeni entegreyi devreye alacaklarını ve yeni kesimhane devreye girdikten sonra eski kesimhanelerin sırası ile bakıma alınacağını söylemekteler. Şu anda mevcutta (…..) bin bandında kesim yapan firma 2024 ocak sonu itibarı ile (…..) -(…..) bandına çıkacaklarını belirtmektedirler. İleri işlenmiş ürünler ile ilgili olarak da yeni kesimhanede bir hat kurulacağını belirtmektedirler. Yaşamış oldukları personel problemleri dolayısı ile sahada malı yoka düşen ve bayileri bu yüzden küçülen bir firmadır. Personel probleminin yanı sıra hatalı canlı saha planının olduğu tarzında söylemler de son 3 aylık periyotta olduğu duyumu vardır.

Lezita : 2024 yılı için Kemalpaşa kesimhanede yaşanan personel problemi dolayısı ile bir büyüme olabileceği öngörüsü bulunmamaktadır. Malatya kesimhanesi ile ilgili olarak satın alma planlarının olabileceğini düşünmekteyim. Maraş yatırımı ile ilgili sahada geçtiğimiz yıllara göre bir söylem ve konuşma artık yapılmamaktadır. Firma ulusal zincir mağaza ağırlıklı çalışan bir firma olduğu için (işlenmiş ve piliç eti) bu noktalarda yaşanacak değişim ve depo kayıpları firmanın sahada etkinsizliği nedeni ile şoklu stoklarının artmasına veya sahaya agresif olmasına sebep olabilecektir diye düşünmekteyim. Firmanın yaşamış olduğu personel problemi nedeni ile işlenmiş tarafında makine operatörlerinin olmaması gibi sorunlar yüzünden tam olarak üretim yapamaması da sahada bizler için pozitif olacaktır. 2024 yılı ilk 3 ayı için bir büyüme planları olmadığı personel sorununu aşabilir ise mevcutta Malatya kesimhanesi ile birlikte kesmiş olduğu (…..) -(…..) bin kesim seviyesini (…..) -(…..) civarına çıkartabileceğini bunun haricinde de bir artışın olmayacağını öngörmekteyim.

Er Piliç : Mevcutta (…..) bin kesim yapan firma 2024 yılı için %(…..) arası büyüme için bayileri ile görüşmeye başladığını ve 2024 yılında (…..) -(…..) bin (pik sezonlarda) kesime çıkabileceği yönünde bilgiler sahadan gelmektedir. Kısmen yaşanan personel sorunları bu firmayı da etkilemiş ancak firmanın özel işçilikli ürünlerde olan kabiliyetini daraltmıştır. Normal üretimine etkisi olmamış özel işçilikli ürünlerde bazı ürünlerin yapılmaması ve delist edilmesi ile sorunu çözmüştür.

Şen Piliç : Firma ocak ayı 2 - 3. Haftası itibarı ile kesimlerini (…..) bin seviyesinden (…..) -(…..) bin seviyesine çıkartacağını bayileri ile paylaşmaktadır. Yüksek sezonlarda 800 bin adet kesimlere çıkacağını ve 2024 yılı ortalamasının (…..) bin kesim seviyesinde olacağını belirtmektedirler. (bu bilgiyi teyit ettirmek gerekmektedir) firma 2024 yılı için %(…..) -(…..) bir büyüme gerçekleştirmek istemektedir. Son dönemde market grupları için tabaklı ürünlerde agresif fiyatları ile karşılaşmaktayız. Market ve edt kanallarında etkin olmaya çalışıyor ve bayi yapısı ve direk entegre olarak çalışma noktalarına iniyorlar.

Gedik : 2024 yılı için ocak ayı sonuna doğru mevcut (…..) bin olan kesimini (…..) bin seviyelerine çıkartacağı duyumu vardır. 2023 yılı içerisinde kesimhanelerinde yapmış olduğu revizyonlar ile eski kesimhanesinde kesmiş olduğu yaklaşık (…..) - (…..) bin kesimin %(…..) nü parçalayacak bir hale getirmiştir. Sahada edt kanalında etkin olan ve 2025 yılı için yerel zincir mağazalarda da etkinliğini arttırmak isteyen bir firmadır. 2023 yılı son 4 - 5 ayında fiyat anlamında bir çok yerel zincirlerde bizi zorlayan bir firma olmuştur. 2024 yılında bu politikasına devam edeceği kanatindeyim.

As Piliç ( As Ofis) : Cp firmasının kesimhanesini aldıktan sonra mevcutta kesmiş olduğu (…..) -(…..) bin olan kesimini şubat sonu itibarı ile (…..) -(…..) bin

seviyelerine çıkartacağını yıl içerisinde yüksek sezonlarda (…..) bin kesimlere

ulaşmak istediğini öngörmekteyiz. Şubat ayı başı itibarı ile satın almış oldukları yeni

kesimhanede ileri işlenmiş ürün üretimlerine başlamak istediklerini ve ulusal zincir

mağazalar için piliç eti ve işlenmiş ürünlerde bir tedarikçi olmak için çalışacaklarını

belirtmişlerdir. 2024 yılında büyüme hevesi olan bir firmadır. Sahad a son

dönemlerde bütün piliç ve göğüs grubunda en uygun fiyatları parçalamacı

müşterilere hizmet eden firma konumundadır.

Bu Piliç : 2024 yılı içerisinde mevcutta kesmiş oldukları ortalama (…..) -(…..) bin

kesimi (…..) bin seviyesine çıkartmaya çalışacaklarını (yüksek sezonda) belirten

firma 2024 ve ilerisi için fazlaca büyüme iştahı olmadığını öngörmekteyim.

Has Tavuk : Firma 2024 yılı için büyüme hedefi olmayan mevcut kesimi olan (…..)

bin seviyelerinde seyir edecek bir yapı ile ilerleyecektir diye öngörmekteyim.”

(142) Delil 83: KESKİNOĞLU’nda 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 16.01.2024 tarihinde KESKİNOĞLU Broiler Üretim Müdürü (…..) tarafından KESKİNOĞLU Canlı Faaliyetler Genel Müdür Yardımcısı (…..) ’ya gönderilen “firma kg ücretleri” konulu e - postanın ekinde “SİMÜLASYON TOPLANTISI.xlsx” isimli bir Excel dosyası bulunmaktadır [97]. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir [98]:

(143) Delil 84: KESKİNOĞLU’nda 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 16.01.2024 tarihinde KESKİNOĞLU Broiler Üretim Müdürü (…..) tarafından KESKİNOĞLU Canlı Faaliyetler Genel Müdür Yardımcısı (…..) ’ya gönderilen “FW: Yetiştirici simülasyon toplantısı” konulu e - postanın ekinde “SİMÜLASYON 97 Söz konusu Excel tablosunda LEZİTA, BANVİT, BUPİLİÇ GEDİK ve HASTAVUK’a ait toplam civciv adedi, kesim adedi, maliyet gibi verilerin derlendiği anlaşılmaktadır.

[98] Excel dosyasında “yetiştirici”, “firmalar”, “PRİM”, “Kasım - Aralık” ve “ref” isimli sayfalar bulunmakta olup Gerekçeli Karar kapsamında “firmalar” sayfası öncelikli önem arz ettiğinden yalnızca söz konusu sayfanın ekran görüntüsüne yer verilmiştir.

TOPLANTI SI.xlsx” adlı bir Excel tablosu bulunmaktadır [99]. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir [100]:

H.3.2.10. ŞENPİLİÇ’ten Elde Edilen Belgeler

(144) Delil 85: ŞENPİLİÇ’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (…..) ’nin bilgisayarında bulunan “Rakip kesimhane kapasiteleri” isimli Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: 99 Söz konusu Excel tablosunda LEZİTA, BANVİT, BUPİLİÇ GEDİK ve HASTAVUK’a ait toplam civciv adedi, kesim adedi, maliyet gibi verilerin derlendiği anlaşılmaktadır.

[100] Excel dosyasında “yetiştirici”, “firmalar”, “PRİM”, “Kasım - Aralık” ve “ref” isimli sayfalar bulunmakta olup Gerekçeli Karar kapsamında “firmalar” sayfası öncelikli önem arz ettiğinden yalnızca söz konusu sayfanın ekran görüntüsüne yer verilmiştir.

(145) Delil 86: ŞENPİLİÇ’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede ŞENPİLİÇ

Türkiye Satış Müdürü (…..) ’nin bilgisayarında “Gedik Analiz” isimli Word dosyası elde

edilmiştir. Söz konusu belgenin içeriğine aşağıda yer verilmektedir:

• Kesim (…..) adet günlük

• İşlenmiş (…..) ton /Aylık %(…..) ulusal satış.

• Parça oranı %(…..)

• İhracaat payı %(…..)

• Ulusal payı %(…..) bim: 6 bölge/taze piliç eti

• 5 bölge müdürü ( daha çok bayi yöneticisi gibi çalışıyorlar )

• Parçada satışında agresif, özellikle yerel zincirlerde geçmiş dönemlere göre daha

aktif.

• 55 bayi ve 1 şube

• 2023 itibari ile bayilerinin parçalama yapmasına müsaade etmeyecekleri bilgisi

mevcut.

• Bayi satış kanalları dağılımı;

*Yerinde tüketim;%(…..)

*Geleneksel ;%(…..)

*Yerel zincir;%(…..)

*Ara satış ;%(…..)

(146) Delil 89: ŞENPİLİÇ’te 22.01.2024’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; 15.04.2019 tarihinde ŞENPİLİÇ Pazarlama Müdürü (…..) tarafından ŞENPİLİÇ Ticari Pazarlama Yöneticisi (…..) , ŞENPİLİÇ Pazarlama Yetkilisi (…..) [101] ve ŞENPİLİÇ Kurumsal Satış Yetkilisi (…..) ’a gönderilen “sektör analizi hk” konulu e - postanın ekinde “r1 sektor analizi 2019.xlsx” isimli bir Excel tablosu bulunmaktadır [102]. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:

101 Teşebbüs yetkilileri tarafından, belgede adı geçen kişinin 03.11.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ’ten ayrıldığı ifade edilmiştir.

[102] Söz konusu Excel tablosunun “ÖZET”, “YEM”, “KULUÇKA”, “DAMIZLIK”, “BROILER”, “KESİMHANE”, “İŞLENMİŞ”, “İHRACAT”, “BAYİ VE ŞUBELER” isimli sayfaları bulunmaktadır. Tüm bilgilerin derlendiği “ÖZET” isimli sayfanın satırlarında LEZİTA, BAKPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ ve DİĞER; sütunlarında ise YEM, KULUÇKAHANE, ÇİFTLİKLER, ÜRETİM, DAĞITIM, TOPLAM, PAY verileri yer almaktadır. Excel tablosunun çok kapsamlı bilgiler içermesi sebebiyle Rapor’da yalnızca “ÖZET” sayfasının ekran görüntülerine yer verilmiş olup Excel tablosunun tamamı Rapor’un ekinde bulunmaktadır.

(147) Delil 90: ŞENPİLİÇ’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 17.02.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Satış Genel Müdür Yardımcısı (…..) (F.Ü.) tarafından ŞENPİLİÇ Karadeniz Bölge Müdürü (…..) (R.Y.)’a gönderilen ve bilgi kısmına ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (…..) (M.C.)’nin eklendiği “RE: karabük” konulu e - posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

17.02.2023 – (F.Ü.) > (R.Y.) ve Bilgi (M.C.)

“(…..) selam .

Karabük kişi başı tüketim datası 44 kg çıkıyor . Bir control eder misiniz ?”

17.02.2023 – (R.Y.) > (F.İ.) ve Bilgi (M.C.)

“(…..) bey merhaba,

Karabük potansiyel çalışmasını yaparken 2022 yılı Bartın verilerini Karabük’le birlikte değerlendirmişiz. 2022 Bartın’ı ayırıp güncelleyip ileteceğim.

20.02.2023– (R.Y.) > (F.İ.) ve Bilgi (M.C.)

(…..) bey merhaba,

Bartın ve Zonguldak satışları ayrılıp çalışma revize edilmiştir.

Saygılarımla.”

(148) Delil 91: ŞENPİLİÇ’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 28.04.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (…..) tarafından ŞENPİLİÇ Pazarlama Müdürü (…..) ’ya gönderilen, “rakip analiz.” konulu e - postanın ekinde yine “İl Payları – Firma detay_” isimli bir Excel dosyası bulunmaktadır. Söz konusu Excel dosyasının ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir [103]:

(149) Delil 92: ŞENPİLİÇ’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 13.05.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Şube Satış Müdürü (…..) tarafından ŞENPİLİÇ Doğu Marmara Bölge Satış Müdürü (…..) ’e gönderilen “RE: İlave İskontolar ve Konular”

[103] Söz konusu Excel dosyasında LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU ve ŞENPİLİÇ’in üretim, damızlık broiler kapasitesi ve ihracatlarına ilişkin bilgilerini içeren başkaca sayfalar bulunmakta olup, Rapor’da ekran görüntüsü olarak sadece bir örneğe yer verilmiştir. Rapor’da bilgisine yer verilen tüm Excel tabloları Rapor’un ekinde yer almaktadır.

konulu e - postanın ekinde [104] “İl Payları – Firma Bazlı Final Dosyasının Kopyası.xlsx

”adlı bir Excel tablosu bulunmaktadır [105]. Söz konusu Excel tablosunda yer alan bayi

satış hacmi verilerinin toplulaştırılmış haline ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer

verilmektedir:

(150) Delil 93: ŞENPİLİÇ’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

08.07.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ İç Anadolu Bölge Müdürü (…..) [106] (C.A.) tarafından

“Satış Yönetim” isimli WhatsApp grubunda gerçekleşen yazışmada aşağıdaki ifadeler

(151) Delil 94: ŞENPİLİÇ’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

15.01.2024 tarihinde ŞENPİLİÇ Doğu Marmara Bölge Satış Müdürü (…..) ’in mobil

[104] İlgili e - postanın ekinde ŞENPİLİÇ’in Bursa ilinde kendi müşterilerine ilişkin verilerin olduğu “Pazar

payı ve aktif müşteri bursa Dosyasının Kopyası.xlsx” adlı bir Excel tablosu ve ŞENPİLİÇ’in Doğu

Marmara Bölgesi ve Bursa ili için yaptığı iki sunum bulunmaktadır.

[105] Söz konusu Excel tablosunda LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK,

HASTAVUK, KESKİNOĞLU ve diğer üreticilerin bayilerinin il bazında aylık satış miktarları ve bayilerin

gerçekleştirdiği satışların kanal bazında dağılımı yer almaktadır.

106 (…..) hâlihazırda ŞENPİLİÇ bünyesinde çalışmamaktadır.

cihazında (…..) olarak kayıtlı kullanıcı tarafından 15.01.2024 tarihli LEZİTA ve GEDİK’in fiyat listelerinin gönderildiği ekran görüntüsü aşağıda yer almaktadır:

H.4. DEĞERLENDİRME

H.4.1. Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgelerin ve Soruşturma Tarafı

Teşebbüslerin Fiyatlama Davranışlarının Değerlendirilmesi

(152) Dosya kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilen belgelerin ve soruşturma tarafı teşebbüslerin fiyatlama davranışlarının değerlendirilmesine dört başlık altında aşağıda yer verilmektedir.

H.4.1.1. Rakipler Arasında Rekabete Hassas Bilgilerin Değişimine İlişkin Belgelerin Değerlendirilmesi

(153) Delil 4’teki 07.07.2020 tarihli LEZİTA iç yazışmasında yer alan ifadelerden BANVİT, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK ve ŞENPİLİÇ’in LEZİTA ile stok miktarı ve güncel fiyatlar gibi stratejik bilgilerini paylaştığı anlaşılmaktadır. Belgede yer alan “Bu bilgiler burada ki bayi ve bölge müdürlerinden beşeri ilişkiler ile alınmış olup, atmasyon veya sallama değildir. Belki söyleyen hatalı söylemiş olabilir.” ifadesi ise yazışmada yer verilen BANVİT, ERPİLİÇ, GEDİK ve HASTAVUK bilgilerinin doğrudan rakip teşebbüsler arasındaki iletişim sonucunda elde edildiğini göstermektedir. Öte yandan LEZİTA iç yazışmasının ekindeki “ANADOLU RAKIP BILGILERI 07072020.xlsx” isimli Excel tablosunda ŞENPİLİÇ, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, BANVİT ve GEDİK’in Doğu bölgelerine yönelik olarak, donuk piliç eti stok miktarları ile fiyatları; taze piliç eti fiyatları; ham madde fiyatları; iskonto oranları, günlük kesim adetleri, kapasite artışları, satışı yapılan ürün portföyü ve zincir marketlere yapılan satışları da içerecek şekilde satış stratejileri; büyük toptancılarla çalışma durumu; bayi oluşumu/yeni bayi verilerinin yer aldığı; buna ilaveten ERPİLİÇ’in donuk piliç eti fiyatlarına yönelik olarak kullanılan “bu hafta açıklama yapacaklar” ifadesinden hareketle, ERPİLİÇ’in gelecekte uygulayacağı fiyatlara ilişkin olarak LEZİTA ile iletişim içerisinde olduğu görülmektedir.

(154) Delil 5 ve Delil 75 bir arada değerlendirildiğinde; Delil 75’teki 16.02.2023 ta rihli yazışmalardan, GEDİK ile ŞENPİLİÇ arasında yem maliyetleri ve FCR [107] arasındaki korelasyon üzerinden teşebbüslerin maliyet verilerini gösteren bir çalışma yapıldığı, dolayısıyla rekabete hassas maliyet bilgilerinin GEDİK ve ŞENPİLİÇ arasında 107 FCR, kesim ağırlığına ulaşıncaya kadar her bir kilo canlı ağırlık için kaç kg yem tükettiğini ifade etmektedir.

gerçekleşen doğrudan iletişim vasıtasıyla paylaşıldığı görülmektedir. İlgili ifadelerden GEDİK’in yem maliyetinin ŞENPİLİÇ’e göre yüksek olmasına rağmen, GEDİK’in FCR değerinin yüksek olması sebebiyle birim başına maliyetinin ŞENPİLİÇ’e göre düşük olduğu anlaşılmaktadır. Delil 5’te yer alan 07.03.2023 tarihli yazışmadan ise, Delil 75’te gerçekleşen bilgi değişimine benzer bir iletişimin, GEDİK ve LEZİTA arasında da söz konusu olduğu ve GEDİK’ten elde edildiği anlaşılan maliyet bilgilerinin LEZİTA çalışanı tarafından teşebbüsün üst yönetimine raporlandığı görülmektedir.

(155) Delil 10’da yer alan, 18.11.2023 tarihli ASPİLİÇ iç yazışmasındaki “İçeriden aldığımız bilgi Şen'nin kar zarar politikasından dolayı üst yönetimin ilave iskonto konusuna sıcak bakmaması gündemde.”, “Paz artesi (…..) bandında bütün piliç fiyatı yayınlayacak en büyük rakibimiz bu nedenlerden ötürü.” ve “Ayrıca bu iskonto karşısında son 6 aylık veride bütün piliç satış oranları %(…..) bandına çıkmış. Sebep ucuz fiyat kolay satış.” i fadelerinden ASPİLİÇ’in ŞENPİLİÇ ile iletişime geçtiği ve ŞENPİLİÇ’in indirim politikasına, piliç satış oranlarına ve fiyatlarına ilişkin olarak ASPİLİÇ’e bilgi verdiği anlaşılmaktadır. ŞENPİLİÇ’in ilgili tarihlerdeki fiyat hareketleri incelemiş olup, 17.11.2023 ile 27.11.2023 tarihleri arasında bütün piliçte [108] uyguladığı günlük ortalama fiyatlar aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.

Tablo 24 - ŞENPİLİÇ Ortalama Satış Fiyatları (17.11.2023 - 27.11.2023)

Tarih Ortalama Satış Fiyatı (TL/KDV Hariç)

17.11.2023 (…..)

Kaynak: ŞENPİLİÇ’ten Elde Edilen Bilgiler ve Dosya Kapsamında Yapılan

Hesaplamalar

(156) Yukarıda yer alan tablo incelendiğinde, yazışmada yer alan ifadelerle uyumlu şekilde yazışmanın gerçekleştiği 18.11.2023 tarihini takip eden süreçte ŞENPİLİÇ’in bütün piliçte uyguladığı ortalama satış fiyatlarının 19.11.2023 Pazar gününden itibaren 20.11.2023 Pazartesi günü daha belirgin olacak şekilde (…..) TL bandına yükseldiği görülmektedir.

(157) Delil 11 ve Delil 12, rakipler arasında rekabete duyarlı bilgilerin paylaşıldığı diğer delillerdir. Bu kapsamda, ŞENPİLİÇ’in fiyat listelerinin incelenmesinden Delil 11’deki yazışma tarihinden (22.11.2023) iki gün sonra 24.11.2023 tarihinde teşebbüsün yeni fiyat listesi yayımladığı görülmektedir. Söz konusu husus ile Delil 11’de yer alan “Şen yarın (…..)” ifadesi göz önüne alındığında, ASPİLİÇ’in ŞENPİLİÇ’in fiyatlarını değiştireceği bilgisine sahip olduğu anlaşılmaktadır. Delil 12’de yer alan 24.11.2023 tarihli ASPİLİÇ iç yazışmasında ise, ŞENPİLİÇ’in yeni fiyat listesi hazırladığı bilgisinin 108 ŞENPİLİÇ’in bütün piliçte çok sayıda ürünü bulunmakta olup sağlıklı bir verinin elde edilmesi amacıyla teşebbüsün 01.11.2023 - 15.09.2024 tarihleri arasında bütün piliç satışlarının yaklaşık %(…..) ’sini teşkil eden dokuz adet ürün kalemine (KOLİ 17 - 19 NUM.B.PİLİÇ 1651 - 1950 GR, KOLİ İRİ BÜTÜN PİLİÇ 1950 GR ÜSTÜ, KOLİ POŞ.17 - 19 NUM.B.PİLİÇ 1651 - 1950 GR, KOLİ POŞ.17 - 19 NO BOY.B.PİLİÇ1651 - 1950GR, KOLİ POŞ.17 - 19 NUM.B.PİLİÇ 1651 - 1950 GR, KOLİ POŞ.İRİ B.PİLİÇ 1950 GR ÜSTÜ, POŞETLİ BÜTÜN PİLİÇ, POŞETLİ BÜTÜN PİLİÇ DOYFARM, POŞETLİ BÜTÜN PİLİÇ TAZEM) odaklanılmıştır.

ASPİLİÇ’in Bölge Müdürlükleri ile paylaşılarak ŞENPİLİÇ’in 19.11.2023 tarihli ve 24.11.2023 tarihli fiyat listelerindeki bazı ürünlerin fiyatlarının birbirleriyle karşılaştırıldığı görülmektedir. Delil 12’de yer alan tabloda her ne kadar ŞENPİLİÇ’in fiyat listesine ilişkin olarak 26.11.2023 tarihi belirtilmiş olsa da ŞENPİLİÇ’in 26.11.2023 tarihinde herhangi bir fiyat listesi yayımlamadığı ve belgede yer alan fiyatların karşılaştırılmasından ilgili fiyat listesinin ŞENPİLİÇ’in 24.11.2023 tarihli fiyat listesi olduğu tespit edilmiştir.

(158) Delil 39’da yer alan 06.06.2020 tarihli LEZİTA iç yazışmasında, ulusal perakendeci Birleşik Mağazalar AŞ (BİM)’nin poşet piliç ve baget piliç ürünleri bakımından %(…..) indirim talebine olumsuz cevap verildiği belirtilerek “Dun Er pilic Sen piliç Gedik Bolez ile de görüştüm ve karşı düşüncelerini aldım vermiyecegiz diyorlar bakalım göreceğiz.” ifadesi kullanılmıştır. Söz konusu ifadelerden LEZİTA’nın ERPİLİÇ, ŞENPİLİÇ, GEDİK ve BOLEZ ile iletişime geçerek BİM’in tedarik etmek istediği ürünlerin fiyatları hakkında görüşme gerçekleştirdiği, rakip teşebbüslerin BİM’in kendilerinden talep ettiği iskontoyu verip vermeyeceklerine ilişkin olarak iletişim içerisinde oldukları yönünde ciddi şüphe oluşmuştur. Bu hususu netleştirmek adına, BİM’den bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Söz konusu cevabi yazıda, yazışmanın gerçekleştiği dönemde BOLEZ, ERPİLİÇ, GEDİK, LEZİTA ve ŞENPİLİÇ tarafından BİM’e tanınan iskontonun yazışmada geçen %(…..) ’dan daha düşük bir seviyede gerçekleştiği tespit edilmiştir. Aşağıdaki tabloda BOLEZ, ERPİLİÇ, GEDİK, LEZİTA ve ŞENPİLİÇ tarafından poşet piliç ve baget piliç ürünleri bakımından 12.06.2020 tarihinde BİM’e uygulanan indirim oranlarına yer verilmektedir.

Tablo 25- BİM’e 12.06.2020 Tarihinde BOLEZ, ERPİLİÇ, GEDİK, LEZİTA ve ŞENPİLİÇ Tarafından Uygulanan İndirim Oranları (%)

Teşebbüs Poşet Bütün Piliç (%) Baget (%)

BOLEZ (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler ve Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

(159) İlgili dönemde Delil 39’da adı geçen teşebbüsler tarafından yapılan indirim bütün piliç ürünü bakımından yaklaşık %(…..) ve baget ürünü bakımından yaklaşık %(…..) ile sınırlı kalmıştır. Bu çerçevede, rakip teşebbüslerin BİM’e iskonto tanımlamadan önce aralarında söz konusu iskonto oranına ilişkin görüş alışverişinde bulundukları, bu sebeple rakip teşebbüsler arasında geleceğe yönelik fiyatlar ve iskontolar hakkında bilgi paylaşımı yapıldığı görülmektedir. Ayrıca yukarıda da yer verilen söz konusu bilgi değişiminin teşebbüslerin BİM’e yapacağı indirim oranına etki ettiği anlaşılmaktadır.

(160) Delil 41’de yer alan 09.06.2020 tarihli LEZİTA iç yazışmasında, LEZİTA çalışanı tarafından kullanılan “Er pilic ile görüştüm. Perşembe çıkışlardan itibaren Mangallik gurubuna % 5 ile 6 arasi Kanat % 12 zam yapacaklar liste hazırlıyorlar.” ifadelerinden LEZİTA’nın ERPİLİÇ ile iletişime geçtiği ve ERPİLİÇ tarafından yapılması planlanan fiyat değişikliğine ilişkin bilgi aldığı anlaşılmaktadır. Yazışmanın devamından, ERPİLİÇ’in fiyat değiştireceği bilgisi doğrultusunda LEZİTA’nın da fiyatlarında değişiklik yapmak üzere çalışma yaptığı görülmektedir. Akabinde ERPİLİÇ’in 12.06.2020 tarihinde uygulanmak üzere 09.06.2020 tarihinde yayımladığı fiyat listesi grupta paylaşılmıştır. LEZİTA Genel Müdürü tarafından “but ızgara” ürününde %7 ve “kanat” ürününde %10 - 11 oranında zam yapılmasının önerilmesi üzerine, LEZİTA çalışanı tarafından kullanılan “Biz %9,0 fiyat artırınca Lezita (…..) -Er (…..) oluyor, yine de %3 altında kalıyoruz. Yine de %7 mi fiyat artışı yapalım? Kanat grubunda Er %12

fiyat artışı yaptı, kanat grubu en çok kesinti yaptığımız grup. %15 bile yapsak Er’in %2 altında kalıyoruz. En azından %13 - 14 yapalım diye düşünüyorum?” ifadeleri ise rakip teşebbüslerin geleceğe yönelik fiyat listelerinin ve rakipler arasında bu konuda gerçekleştirilen iletişimin teşebbüslerin fiyatlama kararları üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Yazışmanın sonunda LEZİTA çalışanın önerisinin tepki almak pahasına LEZİTA Genel Müdürü tarafından kabul edildiği ve LEZİTA’nın fiyat artış oranlarının yükseltildiği görülmektedir. Delil 41’e ilişkin olarak önem arz eden bir diğer husus da LEZİTA’nın fiyat listesini 09.06.2020 tarihinde yayımlamış olmasına rağmen 10.06.2020 tarihinde yapılan yazışmalardan da görüleceği üzere rakip teşebbüslerin fiyatlama kararlarını gözeterek fiyat oluşturmaya devam etmesidir. Söz konusu hususun, pazarda yaygın bir uygulama olduğu görülen geleceğe yönelik fiyat listesi yayımlama uygulamasının rekabet karşıtı etkisini artırdığı görülmektedir.

(161) Delil 79’da yer alan ve KESKİNOĞLU ile LEZİTA çalışanları arasında geçen 04.10.2022 tarihli yazışmada KESKİNOĞLU çalışanı tarafından teşebbüsün 2022 yılı aylık ileri işlem ve piliç eti üretim miktarlarının LEZİTA çalışanına iletildiği görülmektedir. Yazışmada yer alan “(…..) ten [109] de Banvit için istedim. Bey ve Er de tanıdığım yok, satıştan istedim. Yarın da (…..) [110] Beye sorarim.” ifadesinden ise benzer bilgilerin BANVİT Piliç Eti Üretim Müdürü tarafından da KESKİNOĞLU ile paylaşıldığı anlaşılmaktadır.

H.4.1. 2. Rakip Fiyat Listelerinin Paylaşılmasına ve Takip Edilmesine İlişkin Belgelerin Değerlendirilmesi

(162) Yerinde incelemelerde geleceğe dönük rakip fiyat listelerinin takip edilmesine yönelik çok sayıda belge elde edilmiştir. Bu kapsamda, Delil 15, 21, 22, 40, 41, 42, 45, 48, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 62, 63, 64, 65, 66, 68, 69, 70, 73, 74, 80 ve 93’te AKPİLİÇ, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, HASTAVUK, LEZİTA, KESKİNOĞLU ve ŞENPİLİÇ’in rakip teşebbüslerin ileri tarihli fiyat bilgilerine sahip olduğu görülmektedir. İleri tarihli fiyat bilgilerine ilişkin deliller aşağıdaki tabloda özetlenmektedir.

Tablo 26- İleri Tarihli Fiyat Listesi/Bilgilerinin Bulunduğu Belgeler

Delilin Elde Edildiği 111

Delil No. Delil Tarihi İleri Tarihli Fiyat Listeleri

Teşebbüs

109 LEZİTA’dan elde edilen bilgilere göre, yazışmada “(…..)” olarak anılan kişinin, BANVİT Piliç Eti Üretim Müdürü (…..) olduğu tespit edilmiştir.

110 LEZİTA’dan elde edilen bilgilere göre, yazışmada “(…..) Bey” olarak anılan kişinin LEZİTA Zincir Mağaza Satış Yöneticisi (…..) olduğu tespit edilmiştir.

111 Uzlaşma süreci sonucunda haklarındaki soruşturma son bulan BEYPİLİÇ, KESKİNOĞLU, LEZİTA ve ŞENPİLİÇ’in ileri tarihli fiyat listelerine tabloda yer verilmemiştir.

Kaynak: Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler

(163) Yerinde incelemelerde elde edilen belgeler incelendiğinde, yukarıdaki tabloda yer alan delillere konu ileri tarihli rakip fiyat listelerinin, ağırlıklı olarak en az 2 - 3 gün sonra uygulanmaya başlayacak listeler olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan, söz konusu listelerin ilgili teşebbüsler tarafından ne şekilde elde edildiğine dair yukarıda yer verilen her bir delil bakımından bir tespit yapmak mümkün olmamıştır. Bununla birlikte, Delil 59 olarak sunulan BAKPİLİÇ iç yazışmasında yer alan “Beypiliç ile konuştum.İlginç bir şekilde Bütün Piliçte fiyatları düşük kaldı.” ve “Aspiliç but grubu +3 kanat grubu +3 Ciğer +10 ilave iskonto var dedi.” ifadeleri rakipler arasında doğrudan bir iletişimin bulunduğuna işaret etmektedir. Delil 62’de yer alan ve BEYPİLİÇ ile bayisi arasında geçen yazışmada ise BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, KESKİNOĞLU, LEZİTA ve ERPİLİÇ’in ileri tarihli fiyat listelerinin BEYPİLİÇ bayisi tarafından BEYPİLİÇ’e gönderildiği görülmektedir.

(164) Bilindiği üzere, rakipler arasında, pazardaki olağan koşullardan farklı rekabet koşulları yaratma amaç veya etkisine sahip olan doğrudan ya da dolaylı her türlü iletişim ihlal olarak değerlendirilmekte ve yasaklanmaktadır. Teşebbüsler arasındaki irade uyuşmalarının hukuka uygun ve hukuka aykırı olarak ayrıştırılmasında danışıklılığın doğrudan veya dolaylı karakter görünümünde olmasından ziyade söz konusu danışıklılığın gerçekleştiği hukuki ve iktisadi kapsam bütüncül olarak dikkate alınmaktadır. Söz konusu durum 4045 sayılı Kanun’un 4. maddesinin gerekçesinde aşağıdaki ifadeler ile açıklanmaktadır:

“T eşebbüsler arasında bir anlaşmanın varlığı tesbit edilemese bile teşebbüsler

arasında kendi bağımsız davranışları yerine geçen bir koordinasyon veya pratik bir

işbirliği sağlayan doğrudan veya dolaylı ilişkiler de eğer aynı sonucu doğuruyorsa

yasaklanmıştır.”

(165) Yukarıda yer verilen belgelerden de görüleceği üzere ileri tarihli fiyat listesi uygulamasının ve fiyat listelerinin sektör içinde doğrudan ve/veya dolaylı olarak paylaşılması, piyasanın işleyişinin bir parçası haline gelmiş olup bu husus yerinde inceleme belgelerinden de anlaşılmaktadır [112].

[112] Benzer yönde tespitler Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı kararında da yapılmış olup işbu dosya kapsamında elde edilen bulgulardan söz konusu durumun devam ettiği anlaşılmaktadır.

(166) Ayrıca söz konusu fiyat listelerinin çoğu teşebbüsün fiyatlandırma prosedürüne girmiş olması ve rakiplerin geleceğe yönelik fiyat listelerinin yeni fiyatlama kararlarının alınmasında doğrudan girdi olarak kullanılması piliç eti pazarındaki fiyatlama davranışlarının rakipler üzerinde rekabetçi baskı oluşturmaktan uzak olduğunun göstergesi niteliğindedir. Delil 15, 40, 45, 48, 59, 63, 64 ve 74 ileri tarihli fiyat listelerinin teşebbüslerin fiyat analizlerinde kulanıldığını gösteren belgelere örnek teşkil etmektedir. Öte yandan, Delil 45’teki LEZİTA iç yazışmasında rakip fiyatlarına ilişkin analizin göz önüne alınmasıyla kullanılan “Üst But grubu %8 olarak yükseltebiliriz. Bagette %5 lik aksiyon alabiliriz” ifadesi, Delil 59’daki BAKPİLİÇ iç yazışmasında “Bizde Bütün Piliç ve Sırtlı - Sırtsız göğüs fiyatı bana göre piyasanın çok üzerinde kaldı.” ifadesi teşebbüslerin fiyatlama kararlarında geleceğe yönelik rakip fiyat listelerinin önemli bir etkisinin olduğunu göstermektedir. Bir başka ifadeyle, geleceğe yönelik rakip fiyat listeleri, teşebbüslerin bağımsız fiyatlama kararlarının yerine geçmiş durumdadır. Teşebbüslerin fiyat hareketlerine ilişkin yapılan analizde detaylı olarak yer verileceği üzere, tüm ürün gruplarında soruşturma tarafı teşebbüslerin ağırlıklı ortalama fiyatlarının birbirine oldukça yakın bir seyir izlediği tespit edilmiş ve rakip teşebbüslerin eş veya yakın zamanlı fiyat listesi yayımlamalarının oldukça yaygın bir eğilim olduğu görülmüştür. Bu durum da ileri tarihli fiyat listelerinin yaygın olarak rakip teşebbüsler arasında paylaşılmasının pazardaki şeffaflığı yapay olarak artırarak, fiyat rekabetini önemli ölçüde kısıtladığına ilişkin tespiti desteklemektedir.

(167) İleri tarihli fiyat listeleri içeren delillere ilişkin son olarak, 08.11.2016 tarihli Delil 21 ve 09.08.2017 tarihli Delil 22 bakımından ilgili tarihlerin Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı kararı ile sonuçlanan soruşturma dönemine tekabül etmesi nedeniyle ayrıksı bir değerlendirme yapılması gereklidir. HASTAVUK’tan elde edilen her iki delil de ERPİLİÇ’in ileri tarihli fiyat listelerini içermektedir.

(168) “Ne bis in idem” ilkesi evrensel bir genel hukuk ilkesi olup “mükerrer cezalandırma yasağı” olarak da adlandırılmaktadır. Anılan ilke, bir kimsenin aynı fiilinden dolayı mükerrer olarak yargılanamamasını ve cezalandırılamamasını ifade etmek üzere kullanılmaktadır. 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı sayılı Resmi Gazete’de Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem Ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Ceza Yönetmeliği)’in 4. maddesinin birinci fıkrasında, temel para cezasının her bir davranış için ayrı ayrı hesaplanacağı kuralına yer verilmiştir. Dolayısıyla idari para cezasının uygulanmasındaki kıstas, ilgili Kanun maddelerinde yasaklanmış birden fazla "bağımsız” davranış olup olmadığıdır. Bu düzenlemeyle, bir davranışın aynı rekabet ihlalinin bir parçasını oluşturması halinde ortaya çıkabilecek muhtemel bir mükerrer cezanın önüne geçilerek"ne bis in idem" ilkesine uygunluk sağlandığı görülmektedir.

(169) Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı kararında ERPİLİÇ’in rakip teşebbüsler ile fiyat düzeyini birlikte belirlemek ve/veya Ege Bölgesi’nde arzın kontrolüne yönelik bilgi paylaşımında bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır. İlgili kararda ERPİLİÇ bakımından ihlal tespiti yapılan teşebbüs davranışlarından bir tanesinin de ileri tarihli fiyat listelerinin rakip teşebbüsler arasında paylaşılması hususu olduğu görülmektedir. Dolayısıyla Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı kararında ihlal olduğu tespit edilen ERPİLİÇ’in davranışları ile mevcut dosya kapsamında Delil 21 ve Delil 22’ye konu olan davranışların; aynı nitelikte olduğu, aynı dönemde gerçekleştiği ve söz konusu teşebbüsün genel stratejisinin parçası olarak bütünlük arz ettiği görülmektedir. Bu kapsamda ERPİLİÇ bakımından söz konusu deliller ihlal kapsamına dahil edilmemiştir. Öte yandan ilgili Kurul kararında HASTAVUK hakkında idari para cezası

uygulanmaması nedeniyle HASTAVUK bakımından ne bis in idem ilkesinin söz konusu olamayacağı anlaşılmış ancak Kurul tarafından Delil 21 ve Delil 22’nin, dosya kapsamında HASTAVUK’un davranışlarından sorumlu tutulduğu tarih aralığı kapsamı dışında kaldığı değerlendirilmiştir.

(170) Delil 6, 9 [113], 15 [114], 30, 35, 38, 44, 46, 47, 49, 61, 72, 78, 80 [115] ve 94’te ise rakip teşebbüslerin güncel ve/veya geçmiş tarihli fiyat bilgilerinin yer aldığı görülmektedir. Söz konusu belgelerin geleceğe yönelik fiyat bilgisi içermemesi, güncel fiyatların rakiplerle karşılaştırılmasından ibaret olması nedeniyle ilgili belgeler bakımından ihlal isnadında bulunulmamıştır.

(171) Öte yandan, Delil 8’de yer alan ASPİLİÇ iç yazışmasında ŞENPİLİÇ, BAKPİLİÇ, KESKİNOĞLU, GEDİK ve DOYUM’un yazışmada geçtiği şekli ile 13.11.2023 tarihine tekabül eden Pazartesi günü açık tavuk fiyatlarını açıklayacakları ifade edilmektedir. Bununla birlikte ŞENPİLİÇ, BAKPİLİÇ, KESKİNOĞLU ve GEDİK’in fiyat listelerinin incelenmesinden, belgedeki ifadelerin aksine hiçbir teşebbüsün 13.11.2023 tarihinde fiyat listesi açıklamadığı, ilgili teşebbüslerin fiyat listesi yayımladıkları ilk tarihin 17.11.2023 olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, Delil 8 bakımından da ihlal isnadında bulunulmamıştır.

H.4.1. 3. Teşebbüslerin Fiyat, Maliyet, Kâr Marjı ve Fiyatlama Davranışlarına Yönelik Analizler

(172) B u bölümde, AKPİLİÇ, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BANVİT, BUPİLİÇ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK ve HASTAVUK’un piliç eti satışlarına yönelik nominal fiyat düzeylerine, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)’ye göre enflasyondan arındırılmış reel fiyat düzeyleri ile maliyet ve kâr marjlarına yönelik hesaplamalara yer verilecektir. Ayrıca teşebbüslerin fiyat değiştirme davranışlarına ilişkin, liste fiyatı uygulama tarihleri üzerinden eş anlı fiyat değiştirme durumları hakkında yapılan analizler sunulacaktır.

(173) Bu çerçevede yapılan analizlerde, hakkında soruşturma yürütülen dokuz teşebbüsün “Ocak 2019 - Temmuz 2024” dönemine ait yurt içinde piliç eti satış faaliyetleri kapsamında, aylık bazda olmak üzere, satış miktarı, satış tutarı, satılan malın maliyeti ve faaliyet giderlerine ilişkin bilgiler ile yine aynı döneme ait teşebbüsler tarafından yayınlanan liste fiyatları ve değişim tarihleri kullanılmıştır. Fiyat hesaplamalarında KDV hariç miktar ağırlıklı ortalama fiyat (AOF), maliyet hesaplamalarında miktar ağırlıklı ortalama toplam maliyet (OTM) kullanılmıştır. CP’nin piliç eti satış faaliyetlerini Eylül 2023 itibarıyla sonlandırması sebebiyle söz konusu teşebbüs bakımından bu tarihten sonraki hesaplamalar yapılamamıştır. Bu sebeple aşağıdaki grafiklerde CP bakımından yapılan hesaplamalar Eylül 2023’e kadar olan tarihleri kapsamaktadır.

(174) Teşebbüsler tarafından satışa sunulan piliç eti ürünlerinin alt gruplar bazında çok yüksek bir çeşitliliğe sahip olabildiği anlaşılmıştır. Bu sebeple ürünler temel olarak bütün, but (pirzola - baget - incik), göğüs, kanat, sakatat (ciğer, yürek, taşlık), işlenmiş (döner - salam - sucuk, nugget vb.), çorbalık, sırt (arka sırt - ön sırt), kelebek ve diğer (deri, 113 Delil 9’da yer alan tabloda her ne kadar ŞENPİLİÇ’in fiyat listesine ilişkin olarak 19.11.2023 tarihi belirtilmiş olsa da ŞENPİLİÇ’in 19.11.2023 tarihinde herhangi bir fiyat listesi yayımlamadığı ve belgede yer alan fiyatların karşılaştırılmasından ilgili fiyat listesinin ŞENPİLİÇ’in 17.11.2023 tarihli fiyat listesi olduğu tespit edilmiştir.

114 Delil 15’te ERPİLİÇ’in ileri tarihli fiyat listesi yer almakla birlikte GEDİK’in geçmiş tarihli fiyat listeleri yer almaktadır. Bu nedenle Delil 15 kapsamında GEDİK hakkında ihlal isnadında bulunulmamıştır.

[115] Delil 80’de ERPİLİÇ’in ileri tarihli fiyat listesi yer almakla birlikte BUPİLİÇ, HASTAVUK ve GEDİK’in geçmiş tarihli fiyat listeleri yer almaktadır. Bu nedenle Delil 80 kapsamında BUPİLİÇ, HASTAVUK ve GEDİK hakkında ihlal isnadında bulunulmamıştır.

kanat ucu, kırıntı, kırpıntı, tavuk ayağı) şeklinde 10 ana ürün grubuna ayrılmıştır. İnceleme dönemini kapsayan 67 aylık dönem içinde söz konusu ana ürün gruplarının satış miktarları ve tutarlarının dağılımı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Tablo 27 - Ana Ürün Gruplarının Miktar ve Tutar Bazında Dağılımı

Ürün Grubu Satış Tutarı Bazında (%) Satış Miktarı Bazında (%)

Bütün 38,79 44,76

Kaynak: Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

(175) Tablodan da görüldüğü üzere, satışların büyük bir kısmının bütün grubu altında gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Buna ek olarak, bütün, göğüs, but ve kanat gruplarının satışları, toplam satış tutarının yaklaşık %92’sini oluşturarak bu grupların teşebbüslerin gelir yapısındaki baskın rolünü ortaya koymaktadır. Bu durum, söz konusu ürün gruplarının piyasa talebindeki belirgin ağırlığını da yansıtmaktadır. Bu nedenle, fiyat ve maliyet hesaplamalarına yönelik analizlerde, toplam satış tutarının yaklaşık %92’sini oluşturan bütün, göğüs, but ve kanat gruplarına odaklanılmıştır. Bu çerçevede, öncelikle her bir teşebbüs için söz konusu ürün grupları baz alınarak hesaplanan KDV hariç, miktar ağırlıklı ortalama nominal fiyatlar sunulmuştur.

(176) Aşağıdaki grafiklerin incelenmesiyle, tüm ürün gruplarında teşebbüslerin ağırlıklı ortalama fiyatlarının birbirine oldukça yakın bir seyir izlediği gözlemlenmektedir. Fiyat varyasyonunun en fazla olduğu ürün grubunun but ürünlerini içeren grup olduğu, en az varyasyonun ise bütün ve kanat gruplarında görüldüğü anlaşılmaktadır. But grubu içindeki ürün çeşitliliğin diğer gruplara kıyasla görece daha yüksek olmasının bu varyasyonu artıran bir faktör olduğu görülmektedir. [116] Ayrıca, kanat ve but grubunda, özellikle bahar ve yaz mevsiminde tercih edilen mangallık ürünlerin bulunması nedeniyle, bu iki grubun, özellikle de kanat grubunun, mevsimsellik açısından göğüs ve bütün gruplarına kıyasla daha belirgin bir fark gösterdiği tespit edilmiştir.

[116] But grubu içerisinde yer alan üst but, kalçalı but, baget, incik, b ut pirzola, baget pirzola, ızgara tava gibi ürünlerin, ayrıca kemikli - kemiksiz ve derili - derisiz gibi farklı ayrımlarda sunulması, bu grup içindeki çeşitliliğin diğer ürün gruplarına kıyasla daha yüksek olmasına neden olmaktadır.

Grafik 4 - Nominal Piliç Eti Fiyatları Genel Görünümü - Bütün Grubu

Kaynak: Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

Grafik 5- Nominal Piliç Eti Fiyatları Genel Görünümü - But Grubu

Kaynak: Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

Grafik 6- Nominal Piliç Eti Fiyatları Genel Görünümü - Göğüs Grubu

Kaynak: Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

Grafik 7 - Nominal Piliç Eti Fiyatları Genel Görünümü - Kanat Grubu

Kaynak: Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

(177) 2020 sonrasında yaşanan yüksek enflasyonist dönemin etkilerini ortadan kaldırmak ve fiyatlardaki reel artışları daha doğru bir şekilde tespit edebilmek amacıyla, söz konusu fiyat serileri 2019 yılının Ocak ayı baz kabul edilerek TÜFE ve ÜFE’ye göre enflasyondan arındırılmış ve reel fiyatlar hesaplanmıştır. TÜFE ve ÜFE kullanılarak arındırılan reel fiyatların zaman içindeki seyirlerini daha net bir şekilde ortaya koymak amacıyla, ilk aşamada reel fiyatlar, incelenen dört ürün grubu birlikte değerlendirilerek, teşebbüs ayrımı yapılmaksızın piyasa fiyatlarını yansıtan ağırlıklı ortalama fiyatlar üzerinden sunulmuştur. Bu yaklaşım, fiyatlardaki reel değişikliklerin daha açık bir şekilde gözlemlenmesine olanak tanımaktadır.

(178) Aşağıdaki grafik incelendiğinde, 2020 yılından sonra TÜFE ve ÜFE serilerindeki ayrışmanın, bu iki endekse dayalı olarak hesaplanan reel fiyatların da birbirinden uzaklaşmasına neden olduğu anlaşılmaktadır. İncelenen dönemde, TÜFE’ye göre

hesaplanan reel fiyatlar neredeyse iki katına çıkarak %100 oranında bir artış sergilerken, ÜFE’ye dayalı reel fiyatlardaki artışın yaklaşık %40 seviyelerinde kaldığı görülmektedir. Bu durum, TÜFE ve ÜFE arasındaki farklı enflasyon dinamiklerini ortaya koymaktadır. Söz konusu enflasyonist dönemin etkilerini daha doğru bir şekilde yansıtabilmesi gerekçesiyle, reel fiyat hesaplamalarında ÜFE’nin kullanılmasının ve değerlendirmelerin bu veriler üzerinden yapılmasının, daha güvenilir ve doğru bir analiz sağlayacağı anlaşılmaktadır.

Grafik 8- Reel Piliç Eti Fiyatları Genel Görünümü (Bütün, But, Göğüs, Kana t)

TÜFE Bazlı Reel AOF ÜFE Bazlı Reel AOF

18

16

14

12

10

8

6

4

2

-

Ocak 19 Mart 19 Mayıs 19 Eylül 19 Kasım 19 Ocak 20 Mart 20 Mayıs 20 Eylül 20 Kasım 20 Ocak 21 Mart 21 Mayıs 21 Eylül 21 Kasım 21 Ocak 22 Mart 22 Mayıs 22 Eylül 22 Kasım 22 Ocak 23 Mart 23 Mayıs 23 Eylül 23 Kasım 23 Ocak 24 Mart 24 Mayıs 24

Temmuz 19 Temmuz 20 Temmuz 21 Temmuz 22 Temmuz 23 Temmuz 24 Kaynak: Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

(179) Ürün gruplarının fiyat hareketlerinin benzerlik göstermesi nedeniyle, her bir ürün grubu için ÜFE bazlı reel fiyatların ayrı ayrı hesaplanması yerine, dört ana ürün grubuna ait reel fiyatlar, teşebbüs bazında hesaplanarak değerlendirilmiştir. Bu yaklaşım, ürün grupları arasındaki fiyat hareketlerinin birbiriyle paralellik gösterdiği dikkate alınarak, daha genel bir piyasa görünümü elde edilmesini sağlamaktadır.

(180) Aşağıdaki grafik incelendiğinde, mevsimsellik etkisi göz ardı edildiğinde, 2019 ve 2022 yılları arasında piliç eti fiyatlarında reel anlamda kayda değer bir artış yaşanmadığı görülmektedir. Ancak, 2022 sonrası dönemde piliç eti fiyatlarının reel olarak belirgin bir artış gösterdiği tespit edilmiştir. Bu durum, 2022 yılı sonrasında fiyat artışlarının ürün fiyatlarına reel düzeyde yansıdığını ortaya koymaktadır.

Grafik 9- Teşebbüs Bazlı Reel Piliç Eti Fiyatları Genel Görünümü (Bütün, But, Göğüs, Kanat)

Kaynak: Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

(181) Teşebbüsler tarafından gerçekleştirilen fiyat değişikliklerinin maliyetlerle olan ilişkisini daha iyi anlayabilmek amacıyla, fiyat serilerine benzer bir yaklaşımla ağırlıklı ortalama maliyet serileri oluşturularak teşebbüslerin fiyatları ile maliyetleri karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmanın maliyet ve fiyat hareketleri arasındaki dinamiklerin daha açık bir şekilde analiz edilmesine olanak sağlayacağı anlaşılmaktadır. Maliyet hesaplamalarında, ürünlerin üretimiyle doğrudan ilişkilendirilebilir maliyet kalemlerini içeren satılan malın maliyeti hesaplarıyla, doğrudan ilişkilendirilemeyen genel faaliyet giderleri kullanılmıştır. Doğrudan ilişkilendirilemeyen genel giderler, ciro payı dağıtım esasına göre dağıtılarak ortalama toplam maliyetler hesaplanmıştır.

(182) Fiyatlar bakımından yapılan hesaplamaya benzer şekilde, daha genel bir piyasa görünümü sunması amacıyla nominal ve reel maliyet serileri fiyatlarla karşılaştırılırken öncelikle incelemeye konu dört ana ürün grubu birlikte değerlendirilmiştir. Bu analiz, teşebbüs ayrımı yapılmaksızın piyasa genelindeki eğilimleri ortaya koymak için gerçekleştirilmiştir. Daha sonra fiyatlar ve maliyetler arasındaki ilişkinin en belirgin göstergesi olan kâr marjı serilerine teşebbüs bazında yer verilecektir. Bu aşama, her bir teşebbüsün kârlılık yapısının ayrı ayrı incelenmesine olanak sağlayacaktır.

(183) Aşağıdaki grafikte yer verilen nominal fiyat ve maliyet serileri ile bu seriler arasındaki farkı, maliyetin bir oranı şeklinde yansıtan mark -up değerleri incelendiğinde, 2019 ile 2022 arasında ortalama toplam maliyetlerin zaman zaman ağırlıklı ortalama fiyatların üzerine çıkabildiği, ancak 2022 sonrasında fiyatlar ve maliyetler arasındaki farkın belirgin bir şekilde artmaya başladığı ve mark -up oranlarının ortalama %(…..) seviyelerine yükseldiği tespit edilmiştir. Bu durum, 2022 sonrasında teşebbüslerin kâr marjlarında kayda değer bir artış yaşandığını göstermektedir.

Grafik 10- Nominal Piliç Eti Fiyat ve Maliyetlerinin Genel Görünümü (Bütün, But, Göğüs, Kanat)

Mark-Up Ortalama Toplam Maliyet Ağırlıklı Ortalama Fiyat

100 50%

90

40%

80

70 30%

60 20%

Maliyet - 50

20

-10%

10

- -20%

Ocak 19 Nisan 19 Ekim 19 Ocak 20 Nisan 20 Ekim 20 Ocak 21 Nisan 21 Ekim 21 Ocak 22 Nisan 22 Ekim 22 Ocak 23 Nisan 23 Ekim 23 Ocak 24 Nisan 24

Temmuz 19 Temmuz 20 Temmuz 21 Temmuz 22 Temmuz 23 Temmuz 24 Kaynak: Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

(184) Fiyat ve maliyet serileri arasındaki ilişkinin enflasyondan arındırılarak daha sağlıklı bir şekilde incelenebilmesi amacıyla, ağırlıklı ortalama fiyatlar için uygulanan ÜFE bazlı arındırma işlemi, ortalama toplam maliyetler için de gerçekleştirilmiştir. Bunun yanı sıra, piliç eti satışlarının bahar ve yaz aylarında artış göstermesi nedeniyle ortaya çıkan mevsimsel etkilerin, serilerin uzun dönemli hareketlerindeki trend yapısını analiz ederken gürültüye [117] yol açabileceği anlaşılmıştır. Bu etkiyi en aza indirmek amacıyla, reel seriler mevsimsel ve trend bileşenlerine ayrılmış, ardından orijinal seriler trend bileşenleri ile birlikte sunulmuştur.

(185) Bu yöntemin temel amacı, fiyat ve maliyet serilerindeki uzun vadeli eğilimlerin daha net bir şekilde ortaya konulmasını sağlamaktır. Mevsimsel dalgalanmaların ve kısa vadeli oynaklıkların etkisini ortadan kaldırarak, serilerin trend bileşenleri üzerinden yapılan analizler, teşebbüslerin maliyet ve fiyat dinamiklerini daha sağlıklı bir şekilde değerlendirme imkânı sunmaktadır.

(186) Mevsimsel etkilerin ayrıştırılmasında LOESS (Locally Estimated Scatterplot Smoothing) algoritması kullanılmıştır. Bu algoritma zaman serisi verilerini trend, mevsimsellik ve kalıntı (residual) bileşenlerine ayırmak için kullanılan istatistiksel bir yöntemdir. Bu yöntem, özellikle karmaşık mevsimsel desenlere sahip zaman serilerinde güçlü ve esnek bir analiz sağlayarak zaman serisindeki uzun vadeli eğilimleri (trend) ve periyodik desenleri (mevsimsellik) belirlemek için kullanılmaktadır.

(187) Aşağıda sunulan grafikte, uzun dönemli trend yapılarını daha net bir şekilde gösterebilmek amacıyla reel ağırlıklı ortalama fiyat ve maliyet serileri daha saydam bir şekilde görselleştirilmiştir. Grafik incelendiğinde, dikkat çeken ilk husus, maliyetlerin fiyatlara kıyasla daha az dalgalanma gösterdiği ve görece daha stabil bir yapıya sahip olduğudur. Bir diğer önemli gözlem ise, 2019 ile 2024 yılları arasındaki maliyetlerin herhangi bir belirgin artış ya da azalış trendine sahip olmadığı, yani reel anlamda neredeyse sabit kaldığıdır. Ancak aynı durum ağırlıklı ortalama fiyatlar için geçerli 117 Gürültü ifadesi, istatistiksel bağlamda verinin temel yapısını veya trendini anlamayı zorlaştıran dalgalanmaları ifade etmek için kullanılmıştır.

değildir. Özellikle 2022 yılı sonrası dönemde, reel maliyetlerin görece sabit kalmasına karşın fiyatlarda belirgin bir yukarı yönlü trendin ortaya çıktığı görülmektedir. Bu durum, teşebbüslerin maliyetlerindeki artıştan daha yüksek oranlarda fiyat artışı gerçekleştirdiğinin bir göstergesi olarak ele alınmaktadır. Özellikle 2022 yılı sonrasında gözlemlenen bu eğilim, fiyatlama stratejilerinin maliyet artışlarının ötesine geçtiğini göstermektedir.

Grafik 11- Reel Piliç Eti Fiyat ve Maliyetlerinin Genel Görünümü (Bütün, But, Göğüs, Kanat)

Reel AOF Reel OTM Reel AOF Trend Bileşeni Reel OTM Trend Bileşeni

₺13,00

₺12,00

₺11,00

₺10,00

₺9,00

₺8,00

₺7,00

₺6,00

₺5,00

₺4,00

Ocak 19 Nisan 19 Ekim 19 Ocak 20 Nisan 20 Ekim 20 Ocak 21 Nisan 21 Ekim 21 Ocak 22 Nisan 22 Ekim 22 Ocak 23 Nisan 23 Ekim 23 Ocak 24 Nisan 24

Temmuz 19 Temmuz 20 Temmuz 21 Temmuz 22 Temmuz 23 Temmuz 24 Kaynak: Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

(188) Teşebbüslerin çeyreklik bazda hesaplanan net kâr marjı serilerine ayrı ayrı bakıldığında, 2022 yılı sonrasında teşebbüslerin büyük çoğunluğunda belirgin kâr marjı artışlarının kaydedildiği gözlemlenmektedir. Bu artış, özellikle fiyat ve maliyet dinamiklerindeki değişimlerin, teşebbüslerin kârlılıkları üzerinde önemli bir etki yarattığını göstermektedir. 2022 öncesinde bahar aylarıyla birlikte artan talep nedeniyle, maliyetlerde bir değişim olmasa dahi fiyatların artırılması sonucu kâr marjlarının bu dönemlerde yükseldiği ancak takip eden aylarda tekrar gerilediği bir fiyatlama davranışı görülmektedir. 2023'ün bahar aylarından sonra kâr marjlarındaki bu örüntünün ortadan kaybolduğu ve ortaya çıkan fiyat katılığı nedeniyle kâr marjlarının sürekli olarak yüksek seviyelerde kaldığı tespit edilmiştir.

Grafik 12- Çeyreklik Bazda Teşebbüslerin Net Kâr Marjları - Mark-up (Bütün, But, Göğüs, Kanat)

Kaynak: Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

(189) Yukarıdaki grafikte, teşebbüslerin kâr marjlarının zaman içindeki seyri çizgi grafiklerle görselleştirilmiş olsa da, her bir teşebbüsün kâr marjlarının ayrı grafiklerde sunulması, teşebbüslerin kârlılık yapılarındaki farklılıkların daha net bir şekilde anlaşılmasını sağlayacaktır. Bu bağlamda, çeyreklik bazda hesaplanan kâr marjları, negatif ve pozitif değerlerin kümülatif etkilerini daha açık bir şekilde gösterebilmek amacıyla şelale grafiği (waterfall chart/cascade chart) kullanılarak görselleştirilmiştir. Şelale grafiği, her bir dönemdeki değerlerin birikimli olarak görselleştirildiği ve bu sayede zaman içindeki değişimlerin daha kolay analiz edilebildiği etkili bir görselleştirme yöntemidir.

(190) Aşağıdaki grafiklerde, her bir çeyrekte teşebbüslerin kâr marjı durumları görselleştirilmiştir. Pozitif kâr marjına sahip çeyrekler mavi renklerle, negatif kâr marjına sahip çeyrekler ise turuncu renklerle temsil edilmiştir. Grafikler incelendiğinde, incelenen dönem boyunca en istikrarlı şekilde kârlılığını koruyan teşebbüslerin (…..) , (…..) , (…..) ve (…..) olduğu görülmektedir. Bu teşebbüslerin, diğer teşebbüslere kıyasla kâr marjlarını sürdürülebilir bir seviyede tutmayı başardıkları anlaşılmaktadır. Öte yandan, (…..) neredeyse tüm dönem boyunca zarar ettiği dikkat çekmektedir. (…..) hariç tutulduğunda ise en düşük kârlılığa sahip teşebbüslerin (…..) ve (…..) olduğu tespit edilmiştir.

(191) (…..) kâr marjlarının incelenen dönemin büyük bir kısmında görece sabit bir seyir izlediği, ancak 2022 sonrasında belirgin bir artış gösterdiği gözlemlenmektedir. Bu artış, grafiklerde bar boylarının uzaması şeklinde de net bir biçimde ortaya çıkmaktadır. 2022 sonrası dönemde, kârlılıkları yüksek olan teşebbüslerin (örneğin (…..) , (…..) , (…..) ve (…..) ) önceki dönemlerine kıyasla daha fazla kâr elde ettikleri, (…..) ve (…..) gibi zarar eden teşebbüslerin ise bu dönemde kâr etmeye başladıkları tespit edilmiştir.

Grafik 13- Çeyreklik Bazda Teşebbüslerin Birikimli Net Kâr Marjlar %

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler ve Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

(192) Teşebbüslerin fiyat, maliyet ve kârlılık durumlarına ilişkin yukarıda yapılan tespitlerin ardından, fiyat değiştirme davranışları, fiyat listeleri temel alınarak analiz edilmiştir.

(193) Teşebbüslerin, fiyatlarını bayilerine ve diğer müşterilerine genellikle fiyat listeleri aracılığıyla duyurdukları görülmüştür. Her bir teşebbüsün uygulamalarına göre farklılık göstermekle birlikte, bu fiyat listelerinin duyurulduktan birkaç gün sonra uygulamaya konulduğu saptanmıştır. Fiyat listelerinin yayımlanma tarihi ile uygulamaya geçiş tarihi arasındaki gün farkı her bir teşebbüs için hesaplanmıştır. Aşağıdaki tabloda, teşebbüslerin liste fiyatlarını genellikle, duyurulduktan kaç gün sonra uygulamaya koydukları gösterilmektedir. Bu kapsamda aşağıda fiyat listelerine yönelik yapılan hesaplamalarda teşebbüslerin, 2019 Ocak ile 2024 Temmuz arasındaki dönemdeki fiyat listelerinin uygulama tarihleri dikkate alınmıştır.

Tablo 28- Liste Fiyatlarının Yayınlanma ve Uygulama Tarihleri Arasındaki Fark

Teşebbüs Tarih Farkı (Gün) [118]

AKPİLİÇ 3

CP 2

Kaynak: Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

(194) Yapılan incelemelerde fiyat değişimlerinin teşebbüslerce çoğunlukla birkaç gün içinde veya aynı gün eş anlı olarak gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bu durumu incelenen dönemin tamamını yansıtacak şekilde görselleştirebilmek amacıyla, aylar itibariyle her bir ay içinde t gününde ve üç günlük zaman dilimini kapsayan t ±1 döneminde eşanlı 118 Teşebbüslerin yayımladıkları fiyat listelerini her zaman aynı gecikmeyle uygulamaya koymadıkları, zaman zaman farklı gecikmelerle de uygulama tarihlerinin belirlenebildiği görülmüştür. Bu sebeple hesaplanan tarih farklarının mod değerleri (tepe değer, en sık görülen değer) dikkate alınarak en fazla tercih ettikleri gecikme süreleri dikkate alınmıştır.

fiyat değişikliği yapan maksimum teşebbüs sayıları hesaplanmıştır. Aşağıdaki grafik incelendiğinde, teşebbüslerin fiyat değiştirme davranışlarında yıllar itibariyle kayda değer bir değişim görülmemekle birlikte teşebbüslerin fiyat değişim günlerinin birbiriyle paralel olduğu ve genellikle üç günlük zaman dilimi içinde teşebbüslerin büyük bir çoğunluğunun fiyatlarını değiştirdikleri anlaşılmaktadır.

Grafik 14 - Aylık Bazda Eşanlı Fiyat Değişikliği Yapan Maksimum Teşebbüs Sayısı

Eşanlı Fiyat Değişikliği Yapan Maksimum Firma Sayısı_t

Eşanlı Fiyat Değişikliği Yapan Maksimum Firma Sayısı_t±1

9

8

7

6

5

4

3

Teşebbüs Sayısı

2

1

0

Ocak 19 Nisan 19 Ekim 19 Ocak 20 Nisan 20 Ekim 20 Ocak 21 Nisan 21 Ekim 21 Ocak 22 Nisan 22 Ekim 22 Ocak 23 Nisan 23 Ekim 23 Ocak 24 Nisan 24

Temmuz 19 Temmuz 20 Temmuz 21 Temmuz 22 Temmuz 23 Temmuz 24 Kaynak: Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

H.4.1. 4. Rakip Analizlerine İlişkin Belgelerin Değerlendirilmesi

(195) Dosya kapsamında elde edilen Delil 6, 7, 17, 20, 24, 25, 27, 28, 29, 31, 32, 33, 34, 49, 50, 51, 52, 53, 67, 76, 77, 78, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 89, 90, 91 ve 92’de her bir rakip teşebbüs özelinde civciv giriş adetleri, piliç kesim adetleri, üretim miktarı, civciv üretimi, civciv giriş adedi, yumurta üretimi, stok miktarı, satış hacimleri, kanal/bölge bazında satış hacimleri, ortalama piliç kesim ağırlıkları (OCA), yem dönüşüm oranları (FCR), Avrupa Verimlilik Endeksi (EEF), kesimhane üretim alanları, civciv ölüm oranları, kapasite ve yatırım planları gibi bilgilerin yer aldığı görülmektedir. Bu kapsamda ilgili delillerde yer alan verilerin teyit edilmesi amacıyla ilgili veriler teşebbüs verileri ile karşılaştırılmıştır [119].

(196) Delil 6’da yer alan LEZİTA iç yazışmasında ŞENPİLİÇ, BANVİT, GEDİK, KESKİNOĞLU ve BOLEZ’in yetiştiricilere yaptığı birim başına ödeme, OCA, FCR, ölüm oranı gibi bilgileri bulunmaktadır. İlgili delilde yer alan veriler ile teşebbüs verilerinin karşılaştırılmasını içeren tablo aşağıda yer almaktadır.

Tablo 29- Delil 6 Karşılaştırma Tablosu

Ölüm Oranı Ölüm Oranı

Teşebbüs FCR (Delil) FCR (Veri) OCA (Delil) OCA (Veri)

(Delil) (Veri)

BANVİT (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

GEDİK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

119 Söz konusu karşılaştırma sadece haklarında soruşturma devam eden teşebbüsler bakımından yapılmış olup haklarındaki soruşturma uzlaşma ile son bulan BEYPİLİÇ, BOLEZ, KESKİNOĞLU, LEZİTA ve ŞENPİLİÇ verilerine ilişkin karşılaştırma sadece halen soruşturma tarafı olan teşebbüslerden elde edilen belgeler bakımından yapılmıştır.

(197) Delil 7, 51 ve 52’de yer alan LEZİTA iç yazışmasında BANVİT’in, GEDİK’in ve

ERPİLİÇ’in günlük kesim adedi, civciv üretim adedi, kümese giriş adedi gibi bilgileri yer

almaktadır. İlgili delillerde yer alan veriler ile teşebbüs verilerinin karşılaştırılmasını

içeren tablo aşağıda yer almaktadır.

Tablo 30- Delil 7, 51, 52 Karşılaştırma Tablosu

Ort. Günlük Ort. Günlük Haftalık Ort. Haftalık Ort. Haftalık Ort. Haftalık Ort. Teşebbüs Kesim Adedi Kesim Adedi Civciv Üretim Civciv Üretim Kümese Giriş Kümese Giriş

(Delil) (Veri) Adedi (Delil) Adedi (Veri) Adedi (Delil) Adedi (Veri) BANVİT (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) ERPİLİÇ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) GEDİK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

(198) Delil 17’de yer alan CP iç yazışmasında ASPİLİÇ, AKPİLİÇ, BOLEZ ve ŞENPİLİÇ’in

piliç eti üretim maliyetleri bulunmaktadır. İlgili delilde yer alan veriler ile teşebbüs

verilerinin karşılaştırılmasını içeren tablo aşağıda yer almaktadır [120].

Tablo 31- Delil 17 Karşılaştırma Tablosu (Üretim Maliyeti TL/kg)

Teşebbüs Üretim Maliyeti (Delil 17) Üretim Maliyeti (Veri)

ASPİLİÇ (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

(199) Delil 24 ve 25’te yer alan HASTAVUK iç yazışmasında ŞENPİLİÇ, BANVİT, ERPİLİÇ,

LEZİTA, BEYPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU, BUPİLİÇ, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BOLEZ,

AKPİLİÇ ve CP’nin kesim miktarları ile ŞENPİLİÇ, BANVİT, ERPİLİÇ, LEZİTA,

BEYPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU ve BUPİLİÇ’in donuk stok miktarları bulunmaktadır.

İlgili delillerde yer alan veriler ile teşebbüs verilerinin karşılaştırılmasını içeren tablo

aşağıda yer almaktadır.

Tablo 32- Delil 24, 25 Karşılaştırma Tablosu (Kesim Adedi)

Ort. Günlük Kesim Adedi Ort. Günlük Kesim Adedi Ort. Günlük Kesim Adedi

Teşebbüs

(Delil 24) (Delil 25) (Veri)

ŞENPİLİÇ (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

120 Delilde yer alan diğer çalışma sayfalarındaki maliyet verilerinin tam olarak hangi tarih aralığını

kapsadığının belirlenememesi sebebiyle ilgili karşılaştırmada yalnızca teşebbüslerin 2021 Ekim ayı

maliyet verilerini içeren çalışma sayfası esas alınmıştır.

Tablo 33- Delil 24, 25 Karşılaştırma Tablosu (Donuk Stok Miktarı/Ton)

Donuk Stok Miktarı (Delil Donuk Stok Miktarı (Delil

Teşebbüs Donuk Stok Miktarı (Veri)

24) 25)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

(200) Delil 29’da yer alan ŞENPİLİÇ iç yazışmasında LEZİTA, ERPİLİÇ, BEYPİLİÇ,

KESKİNOĞLU, CP, GEDİK, BAKPİLİÇ, BOLEZ, BANVİT, ASPİLİÇ, HASTAVUK ile

BUPİLİÇ’in kesim miktarları ve günlük üretim miktarları bulunmaktadır. İlgili delilde yer

alan veriler ile teşebbüs verilerinin karşılaştırılmasını içeren tablo aşağıda yer

almaktadır.

Tablo 34 - Delil 29 Karşılaştırma Tablosu (Kesim Adedi)

Ort. Günlük Kesim Adedi Ort. Günlük Kesim Adedi

Teşebbüs

(Delil 29) (Veri)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

(201) Delil 31 ve 32’de yer alan ŞENPİLİÇ iç yazışmalarında BANVİT, ERPİLİÇ, LEZİTA,

BEYPİLİÇ, GEDİK ve KESKİNOĞLU’nun kanal ve bölge bazlı satış hacimleri ile kesim

miktarları bulunmaktadır. İlgili delillerde yer alan veriler ile teşebbüs verilerinin

karşılaştırılmasını içeren tablo aşağıda yer almaktadır.

Tablo 35- Delil 31, 32 Karşılaştırma Tablosu (Kanal/Bölge Bazında Satış Hacmi/Ton)

Aylık Ulusal Aylık Ulusal Ege Bölgesi Ege Bölgesi

Aylık Ulusal Ege Bölgesi Teşebbüs Satış (Delil Satış (Delil Satış (Delil Satış (Delil

Satış (Veri) Satış (Veri)

31) 32) 31) 32)

BANVİT (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) ERPİLİÇ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) GEDİK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

Tablo 36- Delil 31, 32 Karşılaştırma Tablosu (Kanal/Bölge Bazında Satış Hacmi/Ton)

İstanbul İstanbul

İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul

(Avrupa) (Avrupa)

Teşebbüs (Asya) Satış (Asya) Satış (Asya) Satış (Avrupa)

Satış (Delil Satış (Delil

(Delil 31) (Delil 32) (Veri) Satış (Veri)

31) 32)

BANVİT (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) ERPİLİÇ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) GEDİK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

Tablo 37 - Delil 32 Karşılaştırma Tablosu (Kesim Adedi)

Ort. Günlük Kesim Adedi Ort. Günlük Kesim Adedi

Teşebbüs

(Delil 32) (Veri)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

(202) Delil 33, 34 ve 91’de yer alan ŞENPİLİÇ iç yazışmalarında BANVİT, BEYPİLİÇ,

BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, LEZİTA, HASTAVUK, GEDİK ve KESKİNOĞLU’nun bayi satış

hacimleri bulunmaktadır. İlgili delillerde yer alan veriler ile teşebbüs verilerinin

karşılaştırılmasını içeren tablo aşağıda yer almaktadır.

Tablo 38- Delil 33, 34, 91 Karşılaştırma Tablosu (Bayi Satış Hacim/Ton)

Bayi Satış Hacmi (Delil

Teşebbüs Bayi Satış Hacmi (Delil 33) Bayi Satış Hacmi (Veri)

34, 91)

GEDİK (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

(203) Delil 49’da yer alan LEZİTA iç yazışmasında ŞENPİLİÇ, BANVİT, GEDİK,

KESKİNOĞLU, BOLEZ ve HASTAVUK’un kesim miktarı, OCA, FCR, ölüm oranı gibi

bilgileri bulunmaktadır. İlgili delilde yer alan veriler ile teşebbüs verilerinin

karşılaştırılmasını içeren tablolar aşağıda yer almaktadır.

Tablo 39- Delil 49 Karşılaştırma Tablosu (Kesim Adedi)

Ort. Günlük Kesim Adedi Ort. Günlük Kesim Adedi

Teşebbüs

(Delil 49) (Veri)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

Tablo 40 - Delil 49 Karşılaştırma Tablosu (FCR/OCA)

Teşebbüs FCR (Delil 49) FCR (Veri) OCA (Delil 49) OCA (Veri)

BANVİT (…..) (…..) (…..) (…..)

GEDİK (…..) (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

(204) Delil 50’de yer alan LEZİTA iç yazışmasında BEYPİLİÇ, ŞENPİLİÇ, ERPİLİÇ,

AKPİLİÇ, ASPİLİÇ ve BAKPİLİÇ’in kesimhane kapasitesi ve kesim adedi bilgileri

bulunmaktadır. İlgili delilde yer alan veriler ile teşebbüs verilerinin karşılaştırılmasını

içeren tablo aşağıda yer almaktadır.

Tablo 41 - Delil 50 Karşılaştırma Tablosu (Kesim Adedi)

Ort. Günlük Kesim Adedi Ort. Günlük Kesim Adedi

Teşebbüs

(Delil 49) (Veri)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

(205) Delil 76’da yer alan GEDİK iç yazışmasında ŞENPİLİÇ, BANVİT, BOLEZ, ERPİLİÇ,

BEYPİLİÇ, LEZİTA, KESKİNOĞLU, HASTAVUK, AKPİLİÇ, BUPİLİÇ, BAKPİLİÇ ve

ASPİLİÇ’in kesim adedi, yem dönüşüm oranı (FCR), ortalama canlı ağırlık (OCA) gibi

bilgileri bulunmaktadır. İlgili delilde yer alan veriler ile teşebbüs verilerinin

karşılaştırılmasını içeren tablo aşağıda yer almaktadır.

Tabl o 42 - Delil 76 Karşılaştırma Tablosu (Kesim Adedi/FCR/OCA)

Ort. Günlük Ort. Günlük

Teşebbüs Kesim Adedi Kesim Adedi FCR (Delil) FCR (Veri) OCA (Delil) OCA (Veri)

(Delil) (Veri)

ŞENPİLİÇ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

(206) Delil 77’de yer alan HASTAVUK iç yazışmasında ASPİLİÇ ve ERPİLİÇ’in günlük kesim

adedi bilgileri yer almaktadır. İlgili delilde yer alan veriler ile teşebbüs verilerinin

karşılaştırılmasını içeren tablo aşağıda yer almaktadır.

Tablo 43 - Delil 77 Karşılaştırma Tablosu (Kesim Adedi)

Ort. Günlük Kesim Adedi Ort. Günlük Kesim Adedi

Teşebbüs

(Delil 49) (Veri)

ERPİLİÇ (…..) (…..)

ASPİLİÇ (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

(207) Delil 82’de yer alan KESKİNOĞLU iç yazışmasında BEYPİLİÇ, LEZİTA, ERPİLİÇ,

ŞENPİLİÇ, GEDİK, ASPİLİÇ, BUPİLİÇ ve HASTAVUK’un kesim adedi ve kapasite gibi

bilgileri bulunmaktadır. İlgili delilde yer alan veriler ile teşebbüs verilerinin

karşılaştırılmasını içeren tablo aşağıda yer almaktadır.

Tablo 44 - Delil 82 Karşılaştırma Tablosu (Kesim Adedi)

Ort. Günlük Kesim Adedi Ort. Günlük Kesim Adedi

Teşebbüs

(Delil 49) (Veri)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

(208) Delil 86 olarak sunulan ve ŞENPİLİÇ’ten elde edilen Word belgesinde GEDİK’in

ortalama aylık satış hacmi, aylık ortalama ihracat, ulusal kanal satış hacmi gibi birtakım

bilgileri yer almaktadır. Belgedeki ifadelerden ilgili verilerin belgede yer alan “2023

itibari ile bayilerinin parçalama yapmasına müsaade etmeyecekleri bilgisi mevcut.”

ifadesinden 2022 yılına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. GEDİK’in belgede (…..) ton

olarak verilen aylık ortalama satış hacminin (…..) ton, belgede (…..) ton olarak verilen

aylık ortalama ihracat hacminin (…..) ton, belgede (…..) ton olarak verilen ulusal kanal

satış hacminin (…..) ton olduğu tespit edilmiştir.

(209) Delil 90’da yer alan ŞENPİLİÇ’in iç yazışmasında GEDİK, AKPİLİÇ, HASTAVUK,

ASPİLİÇ ve BANVİT’in Bartın ve Karabük illerindeki 2022 yılı yıllık satış hacimleri

bulunmaktadır. İlgili delilde yer alan veriler ile teşebbüs verilerinin karşılaştırılmasını

içeren tablo aşağıda yer almaktadır.

Tablo 45 - Delil 90 Karşılaştırma Tablosu (Satış Hacmi/kg)

Teşebbüs Yıllık Satış Hacmi (Delil 90) Yıllık Satış Hacmi (Veri)

GEDİK (Bartın) (…..) -

HASTAVUK

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Veriler

(210) Delil 92’de yer alan ŞENPİLİÇ iç yazışmasında BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ,

ERPİLİÇ, LEZİTA, HASTAVUK, GEDİK ve KESKİNOĞLU’nun bayi satış hacimleri

bulunmaktadır. İlgili delillerde yer alan veriler ile teşebbüs verilerinin karşılaştırılmasını

içeren tablo aşağıda yer almaktadır.

Tablo 46 - Delil 92 Karşılaştırma Tablosu (Bayi Satış Hacim/Ton)

Teşebbüs Bayi Satış Hacmi (Delil 92) Bayi Satış Hacmi (Veri)

GEDİK (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler.

(211) Yukarıda yer alan tablolar incelendiğinde ilgili delillerde yer alan birçok verinin teşebbüsler tarafından sunulan verilerle önemli ölçüde ayrıştığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla Delil 6, 7, 17, 24, 25, 29, 31, 32, 33, 34, 49, 50, 51, 52, 76, 77, 81, 86, 90, 91 ve 92’deki verilerin rakip teşebbüsler arasında gerçekleştirilen bir bilgi değişiminden ziyade, rakiplerin verilerine ilişkin tahminlere dayandığı anlaşılmaktadır. Bu bulgular ışığında ileri işlem aylık satış, kesim adedi, kapasite, yatırım planları, kanal/bölge bazında satış hacmi, kesimhane alanları, yetiştiricilere yapılan ödemeler gibi benzer bilgiler içeren Delil 20, 27, 28, 53, 67, 82, 83, 84, 85 ve 89’un da yukarıdaki deliller ile aynı yaklaşımla ele alınması gerekmektedir. Söz konusu belgelerle aynı veya benzer niteliğe sahip belgelerin Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı kararında da ihlal olarak nitelendirilmemiştir. Bu kapsamda elde edilen belgelerde yer alan satış hacmi, civciv giriş sayıları ve günlük kesim verileri gibi bilgilerin teşebbüs verileri ile farklılaşması, söz konusu verilerin güncel ya da geçmişe yönelik olması, geleceğe ilişkin bilgi içermemesi nedenleriyle söz konusu belgelerin ihlal kapsamında ele alınamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

(212) Yukarıda yer alan tespitle r fiyat hareketlerine ilişkin analizler ile bir bütün olarak ele alındığında; soruşturma tarafı teşebbüsler olan AKPİLİÇ, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BANVİT, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK ve HASTAVUK’un ileri tarihli fiyat listelerinin ve rekabete hassas bilgilerin değiş imi yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, dosya kapsamında elde edilen bilgiler, belgeler ve yapılan tespitler ışığında CP’nin rakip teşebbüsler ile doğrudan ve/veya dolaylı iletişim vasıtasıyla rekabete hassas bilgi değişiminde bulunduğunu gösteren herhangi bir bulgunun yer almaması nedeniyle CP’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı faaliyete taraf olduğuna yönelik herhangi bir tespitte bulunulmamıştır. H.4.2. 4054 Sayılı Kanun’un 5. maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme

(213) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ele alınan davranışlar, aynı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasında sayılan şartların tamamını taşımaları halinde 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulabilmektedir. Rakip teşebbüsler arasında fiyatlamaya, fiyat artışlarına ve maliyet bilgilerine yönelik güncel ve geleceğe dönük bilgi değişiminin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının “Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması, Tüketicinin bundan yarar sağlaması” şeklinde kaleme alınan (a) ve (b) bentlerinde yer alan ekonomik veya teknik gelişme ile tüketici faydası koşulunu sağlamayacağı açıktır.

(214) Aynı zamanda 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ ve 2021/3 sayılı Rekabeti Kayda Değer Ölçüde Kısıtlamayan Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Teşebbüs Birliği Karar ve Eylemlerine İlişkin Tebliğ kapsamında gelecekte uygulanması planlanan fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgilerin paylaşılması açık ve ağır ihlal olarak tanımlanmaktadır.

(215) Bu nedenle soruşturma tarafı teşebbüslerin rakipleriyle rekabete hassas bilgilerin değişimi eyleminin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

H.4. 3. Soruşturma Tarafı Teşebbüsler Tarafından Yapılan Savunmalar ve

Savunmaların Değerlendirmeleri

H.4.3.1. AKPİLİÇ Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmaların Değerlendirilmesi

Rakiplerden elde edilen belgelerde AKPİLİÇ’e ilişkin bazı verilerin (stok ve üretim miktarı vb.) sektördeki üreticilerin birçoğunun ortak ticari ilişkide bulunduğu teşebbüslerden (ilaç, aşı, ham madde ve damızlık işiyle iştigal eden) elde edildiği, bazı verilerin (kesim bilgisi vb.) ise yanlış olduğu, AKPİLİÇ’in kapasite miktarının altı yıldır değişmediği ve sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerin kapasite bilgilerine rakiplerle iletişime ihtiyaç duyulmaksızın ulaşılabileceği, rakiplerle herhangi bir ticari verinin ya da bilginin paylaşılmadığı savunması.

(216) AKPİLİÇ’ten rakiplere ilişkin elde edilen ve/veya AKPİLİÇ’e ilişkin olarak rakiplerden elde edilen; civciv giriş adetleri, piliç kesim adetleri, üretim miktarı, satış hacimleri, ortalama piliç kesim ağırlıkları (OCA), yem dönüşüm oranları (FCR), civciv ölü m oranları, kapasite, kesim, stok miktarları ve yatırım planları gibi verileri içeren delillerle ilgili yapılan tespitlerde, delillerde yer alan veriler ile teşebbüsler tarafından gönderilen veriler kıyaslanmış olup verilerin birbiriyle uyumluluk arz etmemesi nedeniyle söz konusu deliller ihlal tespitinde kullanılmamıştır.

Fiyatların düştüğü dönemlerde bayilerin pazarlık amacıyla diğer teşebbüslerin fiyat listelerini AKPİLİÇ ile paylaştığı, AKPİLİÇ’in bayilerden gelen talebe göre fiyatları gözden geçirdiği, AKPİLİÇ’in fiyatta herhangi bir değişiklik yapmadığı durumda ise bayiler ile arasında sorun yaşanabildiği, AKPİLİÇ’in müşterilerini kaybetme ihtimali ve donuk stok kapasitesinin sınırlı olduğu göz önünde bulundurulduğunda talepte meydana gelen değişimleri hızlı şekilde fiyatlara yansıtmaya çalıştığı, piliç eti sektöründe fiyat değişimleri hızlı olması sebebiyle pazara ayak uydurma konusunda geç kalmanın bayilerin pazar kaybına ve üreticilerin stok miktarının artmasına sebep olduğu, beyaz et tüketiminde artışın ve azalışın olduğu dönemlerin belli olduğu, piliç eti sektörünün birlikte fiyat belirlemeye uygun olmadığı, üretilen piliç etinin aynı gün içinde satılması ya da dondurulması gerektiği, zira satışa sunulan ürünlerin planlamasının minimum üç ay önce yapıldığı, bu sürenin altı ya da sekiz ayı bulabildiği, taleplerin günlük olarak alındığı ve bu doğrultuda ürünlerin sevk edildiği savunması.

(217) Bayilerden gelen fiyat listelerinin piliç eti üreticileri arasında bilgi değişimi amacına hizmet etmediği iddia edilmekteyse de, bayilerin piliç eti üreticilerine sağladıkları ileri tarihli fiyat listelerinin, rekabetin bir aracı olarak değil, aksine fiyat listelerinin ve hareketlerinin uyumlaştırılmasına yönelik olarak kullanıldığı fiyat analizleri ile de ortaya koyulmuş durumdadır.

(218) Bunun yanı sıra, dosya kapsamındaki birçok delilde ileri tarihli fiyat listelerinin rakip teşebbüsler arasında doğrudan ve/veya dolaylı bir şekilde paylaşılıyor olmasının geleceğe yönelik fiyat bilgisi değişimi niteliğinde olduğu tespiti yapılmıştır. Rekabet hukukunda geleceğe yönelik fiyat bilgisinin rakipler arasında değişiminin rekabeti amaç bakımından kısıtladığı kabul edilmektedir. Her ne kadar fiyat listelerinin pazarlık amacıyla bayiler tarafından paylaşıldığı ileri sürülse de bu uygulamanın yol açtığı işbirlikçi sonuçların makul görülemeyeceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla AKPİLİÇ tarafından ileri sürülen söz konusu savunmanın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

H.4.3. 2. ASPİLİÇ Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmaların Değerlendirilmesi

Rakiplere ilişkin bilgilerin Delil 8, 10 ve 11’de adı geçen teşebbüslerden elde edildiğine dair bir tespitin bulunmadığı, fiyat bilgilerinin rakip teşebbüslerden alınmadığı, belgelerde yer alan bilgilerin doğrudan rakiplerden alındığının ispatlanamadığı, ASPİLİÇ çalışanlarının rakiplerin fiyatlandırma davranışlarına ilişkin olarak piyasadan edindiği bilgilerini ve duyumlarını diğer şirket çalışanlarıyla paylaştığı, bu kapsamda edinilen bilgilerin “rekabet istihbaratı” olarak nitelendirile bileceği, bu çerçevede edinilen bilgilerin rakiplerin hassas bilgilerini içermediği ve ASPİLİÇ’in rakiplere ilişkin stratejik bilgilere sahip olmadığı, benzer şekilde ASPİLİÇ’in de rakipleriyle kapasite, üretim miktarı ve benzeri rekabete hassas bilgilerin i paylaşmadığı, bu anlamda belgelerden hiçbirinin doğrudan iletişimi ortaya koyacak birincil delil niteliği taşımadığı, ASPİLİÇ’in rakip teşebbüslerle iletişimde olduğuna ve toplantılar gerçekleştirdiğine yönelik tespitlerin bulunmadığı savunması.

(219) Delil 10 ve Delil 11 bakımından işbu kararın ilgili bölümünde detaylı değerlendirmelere yer verilmiş olup, bahse konu delillerde yer alan ifadelerden, ASPİLİÇ’in rakipleriyle rekabete hassas bilgileri değiştiği kanaatine ulaşılmıştır. Delil 10’da yer alan “İçeriden aldığımız bilgi Şen'nin kar zarar politikasından dolayı üst yönetimin ilave iskonto konusuna sıcak bakmaması gündemde”, “Ayrıca bu iskonto karşısında son 6 aylık veride bütün piliç satış oranları %70 bandına çıkmış. Sebep ucuz fiyat kolay satış. Pazartesi 57 - 58 bandında bütün piliç fiyatı yayınlayacak en büyük rakibimiz bu nedenlerden ötürü.” ve Delil 11’de yer alan “Şen yarın (…..)” yönündeki ifadeler ŞENPİLİÇ’in ASPİLİÇ’in bilgilerini doğrular nitelikteki fiyat hareketleri ile bir arada değerlendirildiğinde adı geçen bilgilerin bir rekabet istihbaratı ile sınırlı olmadığı, ŞENPİLİÇ ve ASPİLİÇ arasındaki doğrudan veya dolaylı iletişimin sonucu olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan Delil 8 bakımından herhangi bir ihlal isnadında bulunulmamıştır.

Be lgelerde yer alan, ASPİLİÇ’e dair verilerin gerçeği yansıtmadığı ve tahmine dayalı olduğu, örneğin Delil 17’deki tabloda ASPİLİÇ’in çalışan sayısının 620 olarak gösterilmesine rağmen ASPİLİÇ’in o dönemdeki çalışan sayısının(…..) olduğu, Delil 20, 24 ve 25’in benzer içeriğe sahip olduğu, Delil 20’de ASPİLİÇ’in günlük kesim miktarının (…..) adet, kapasitesinin (…..) adet olarak, Delil 24’te kesim miktarının (…..) , “Kesim yüzdesi” %(…..) olarak, aynı şekilde Delil 25’te kesim miktarının (…..) adet olarak verildiği, oysa Delil 20’de yer verilen tarihte ASPİLİÇ’in günlük kesim kapasitesinin (…..) ade t olduğu, Delil 24’te yer alan tarihte ASPİLİÇ gerçek kesim miktarının (…..) adet olduğu, benzer şekilde Delil 29’da ASPİLİÇ’in günlük kesiminin (…..) adet ve günlük üretimin (…..) kilogram olarak belirtildiği, fakat ilgili tarihte ASPİLİÇ’in gerçek günlük kesiminin (…..) adet ve günlük üretimin (…..) kilogram olarak gerçekleştiği savunması.

(220) İşbu kararın ilgili bölümünde söz konusu delillere ilişkin kapsamlı değerlendirme yapılmış olup, Delil 17, 20, 24, 25 ve 29’da yer alan verilerin rakip teşebbüsler arasında gerçekleştirilen bir bilgi değişiminden ziyade, rakip teşebbüslerin verilerine ilişkin tahminlere dayandığı değerlendirilmiş ve bu kapsamda söz konusu belgelerin ihlal tespitinde kullanılmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Belgelerde yer alan fiyat listelerinin rakiplerden alındığına dair bir bulguya rastlanmadığı, öte yandan “ŞENPİLİÇ’in fiyat listelerini yayımladığı gün uygulamaya geçtiği, dolayısıyla bu teşebbüsün yeni geçeceği fiyat listelerinin iki

gün öncesinden rakiplerince bilinmesinin mümkün olmadığı” şeklindeki tespitin doğru olmadığı, diğer beyaz et üreticileri gibi ŞENPİLİÇ’in de yeni fiyat listesi yayımlayacağı zaman bunu birkaç gün öncesinden bayilerine, dolayısıyla piyasaya duyurduğu, bu bakımdan ŞENPİLİÇ ve diğer beyaz et üreticileri arasında herhangi bir farkın bulunmadığı, bu kapsamda Delil 9 ve 12 özelinde ASPİLİÇ’in bir rekabet ihlali içerisinde olmadığı savunması.

(221) Delil 11 ve 12 bir arada ele alınmış olup, söz konusu delillerde yer alan ifadelerden ASPİLİÇ’in, ŞENPİLİÇ’in fiyatlarını değiştireceği bilgisini aldığı, söz konusu deliller bakımından ŞENPİLİÇ ve ASPİLİÇ arasında rekabete hassas bilgilerin değişimini konu alan iletişimin mevcut olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Öte yandan Delil 9’da ise rakip teşebbüslerin güncel fiyat bilgilerinin yer aldığı görülmekte olup söz konusu belgenin geleceğe yönelik fiyat bilgisi içermemesi, güncel fiyatların rakiplerle karşılaştırılmasından iba ret olm ası nedeniyle ihlal tespitinde bulunulmamıştır.

Fiyat analizlerine ilişkin iddialar bakımından, beyaz et sektöründe “oligopolistik bağımlılığın” bulunduğu, sektörde herhangi bir teşebbüsün kârlılığının rakiplerinin davranışlarına bağlı olduğu, bu bakımdan teşebbüslerin fiyatlandırmaya ilişkin kararlarında rakiplerinin muhtemel tepkilerini de dikkate almaları gerektiği, fiyatların ve marjların yüksek seyretmediği, fiyat artışlarının ve brüt karlılıkların 2023 yılında artmış olmasının rekabet ihlalinin varlığını gösterebilmek için yeterli olmadığı savunması.

(222) Dosya kapsamında yer verilen incelemelerde ve tespitlerde, taraflar arasında doğrudan veya dolaylı iletişim delilerinin yanı sıra, iletişim delillerindeki ifadelerin büyük ölçüde piyasaya yansıdığının tespit edilmesi karşısında, teşebbüsler arasında salt oligopolistik bağımlılıkla mümkün olmayan fiyat hareketlerinin bulunduğu, bu bağlamda soruşturma tarafı teşebbüslerin rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla piyasadaki şeffaflığı yapay olarak artırdıkları açıkça ortaya konulmuştur. Danıştay 13. Dairesi, 2016/4902 E. 2019/4247 K. sayılı kararında “Firmaların aralarında kurdukları bağlantı, onları oligopolistik bağımlılık korumasından çıkarmaktadır. Avrupa Komisyonu’nun (Komisyon) British Sugar kararında yaptığı yorum da bu yöndedir. British Sugar firmasının pazarın oligopolistik yapısının ve kendi fiyat liderliğinin diğer üreticilerle fiyat tespitine yönelik bir anlaşma yapmasını gereksiz kıldığına, pazar koşullarının zaten fiyat rekabetine olanak vermediğine ilişkin savunmaları kabul edilmemiş, teşebbüsler arasında gerçekleştirilen bilgi alışverişinin, firmaların fiyatlama politikalarını koordine etmek amaçlı ortak niyetlerini gösterdiği belirtilmiştir.” şeklinde değerlendirme yaparak birincil ve ikincil delillerin varlığı karşısında oligopolistik bağımlılık savunmasının önemini yitireceği yönünde karar vermiştir.

(223) Teşebbüslerin fiyatlarının ve kar marjlarının yüksek seyretmediğine ilişkin savunmaya yönelik olarak kararın ilgili bölümünde soruşturma tarafı teşebbüslerin özellikle 2022 yılından sonra fiyatlarının ve kar marjlarının maliyetlerle açıklanamayacak seviyede yüksek seyrettiğine ilişkin olarak detaylı değerlendirmelere yer verilmiş olup bu gerekçelerle ASPİLİÇ tarafından yapılan savunmaya katılmak mümkün olmamıştır. H.4.3. 3. BAKPİLİÇ Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmaların Değerlendirilmesi

Piliç etinin üretim planlamasına yaklaşık bir buçuk yıl önceden başlandığı, sektörde piyasadaki talep değişimlerine kısa vadede üretimi azaltma veya arttırma yoluyla tepki vermenin imkânsız olduğu, dondurulmuş ürünlere talebin az olmasından dolayı satışların büyük bir kısmının taze olarak yapıldığı, taze piliç etinin raf ömrünün kısa olduğu, bu sebeple piliç eti ürünlerinde anlık talep

değişimlerine karşılık fiyat duyarlılığının yüksek seviyede seyrettiği ve taze ürünlerin stoklanamaması sebebiyle pazarda talep tarafından belirlenen fiyatın üzerinde satış yapmanın mümkün olmadığı, 2024 yılı itibarıyla ikame ürünlerin fiyatlarında görülen artış sebebiyle piliç etine talebin arttığı, tüm bu sebeplerden kaynaklanan hızlı satış baskısı nedeniyle BAKPİLİÇ tarafından satış fiyatı belirlenirken piyasadaki fiyat değişikliklerinin takip edildiği ve teşebbüsün %(…..) pazar payıyla piyasada fiyat belirleme imkânının olmadığı savunması.

(224) Soruşturma kapsamında rakip piliç eti üreticilerinin rekabete hassas bilgi değişimind e bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediği iddiası incelenmektedir. Teşebbüslerin piyasayı takip etmesi ve rakiplerinin davranışlarını dikkate alarak satış fiyatlarını belirlemesi rekabet hukuku kuralları çerçevesinde olağan olmakla birlikte rakip teşebbüsler arasında rekabeti kısıtlayacak nitelikte bilgi değişimi yapılması 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal niteliğindedir. Bu bağlamda, dosya konusu ihlalin varlığı bakımından teşebbüslerin pazar payı seviyelerinin düşük ya da yüksek olmasının ihlal tespiti bakımından önemi olmadığı anlaşılmıştır.

Soruşturmada yer alan delillerin 2019 ila 2024 yılları arasında olduğu, bu dönemin büyük bir bölümünde BAKPİLİÇ’in kayyum heyeti tarafından yönetildiği ve mahkeme kararı ile atanarak görev yapan bir mercinin rekabet hukukuna aykırı davranışta bulunmayacağı savunması [121].

(225) BAKPİLİÇ bakımından ihlal tespitinde bulunulan belgelerin tamamı, kayyum heyeti tarafından yönetimin son bulduğu 19.07.2022 tarihinden sonraki döneme tekabül etmektedir.

BAKPİLİÇ’in bayilerine/müşterilerine siparişleri toplamak ve sevkiyatı planlamak için birkaç gün önceden fiyat bildiriminde bulunduğu, bayilerin birden farklı üretici ile çalışabildiği, bayilerin pazarlık yapmak ve marjını arttırmak amacıyla rakip teşebbüslerin fiyatlarını bayiliğini yaptıkları üreticilerle paylaşabildiği, yeni bayilik görüşmelerinde üreticiler tarafından kesim sayılarının bayilerle paylaşıldığı, üretim bilgilerinin damızlık işletmeleri, aşı ve vitamin -mineral üreten yem katkı şirketleri tarafından ürün temini yapabilmek amacıyla bilindiği, dolayısıyla pazarda üretim kapasitesi ve günlük kesim sayılarına kolay bir şekilde ulaşılabildiği ve söz konusu bilgilerin rekabete hassas bilgi niteliğinde olmadığı savunması.

(226) Soruşturma kapsamında piliç eti pazarında ileri tarihli fiyat listesi uygulamasının bulunduğu ve fiyat listelerinin doğrudan ve/veya dolaylı vasıtalarla paylaşılmasının piyasanın işleyişinin bir parçası haline geldiği tespit edilmekle birlikte yerinde incelemede elde edilen belgeler incelendiğinde söz konusu durumun piyasayı şeffaflaştırdığı, teşebbüslerin rekabetçi sürecin doğasında olması gereken arama maliyetlerini azalttığı ve teşebbüslerin fiyatlandırma kararlarını etkileyerek fiyat listelerini oluşturma sürecini doğrudan şekillendirdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

(227) Bununla birlikte, BAKPİLİÇ’ten rakiplere ilişkin elde edilen ve/veya BAKPİLİÇ’e ilişkin rakiplerden elde edilen; günlük kesim adetleri, üretim ve kapasite verilerini içeren delillere ilişkin yapılan değerlendirme kapsamında ilgili delillerde yer alan veriler ile teşebbüs verileri kıyaslanmış ve delillerdeki birçok verinin teşebbüsler tarafından

[121] BAKPİLİÇ tarafından 12.12.2016 - 18.07.2022 tarihleri arasında teşebbüsün Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından atanan kayyum heyeti tarafından yönetildiği, 19.07.2022 tarihinden itibaren ise şirket organları tarafından yönetildiği ifade edilmiştir.

sunulan verilerle önemli ölçüde farklılaştığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda elde edilen belgelerde yer alan bilgilerin teşebbüs verileri ile ayrışması nedeniyle söz konusu belgelerin ihlal kapsamında değerlendirilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.

Delil 25 ile 29’da yer alan tablolarda BAKPİLİÇ’in günlük kesim adedinin teşebbüsün gerçekleşen rakamlarından farklılaştığı, rakip teşebbüslerde bulunan BAKPİLİÇ’in üretim ve kesimhane kapasitelerine ilişkin veriler ile gerçek veriler arasında farklılıklar bulunmasının, teşebbüsün bilgi aktarımı yapmadığını ve söz konusu verilerin tahmini olduğunu gösterdiği savunması.

(228) Soruşturma kapsamında Delil 25 ve 29 bakımından ihlal tespitinde bulunulmamıştır. Delil 59'da piyasanın güncel durumuna ilişkin bilgilerin değerlendirildiği, belgede gelecekteki fiyatlandırmalara/stoklara ilişkin bir bilginin edinildiğini gösterir hiçbir ifadenin yer almadığı, sektördeki güncel fiyatların takip edilmesinin iktisadi bir gereklilik olduğu, delilde yer alan teşebbüslerin fiyat listelerini uygulama tarihlerinden önce yayınlamalarından dolayı listelerin ka muya açık olduğu ve yazışmanın fiyat düşürmek amacıyla yapıldığı, BAKPİLİÇ’in gelecek tarihli fiyat listelerini rakipleriyle doğrudan veya dolaylı olarak paylaşmadığı, rakip teşebbüslerde bulunan BAKPİLİÇ fiyat listelerinin ise teşebbüs tarafından yayımanıp kamuya açık hale geldikten sonra elde edildiği, ilgili delilde yer alan “Beypiliç ile konuştum” ifadesinde kastedilenin Beytav isimli bir bayi olduğu, yazışmayı gerçekleştiren kişinin pozisyonu itibarıyla fiyat belirleme yetkisinin bulunmadığı ve BEYPİLİÇ’in çalışanı/yetkilisi ile bir görüşmenin yapılmadığı savunması.

(229) Yatay Kılavuz’da “bilgiye erişim maliyetleri bakımından bütün rakipler ve müşterilerce aynı derecede erişilebilir olan bilgiler” gerçek anlamda kamuya açık bilgi olarak tanımlanmakta ve bilginin gerçek anlamda kamuya açık olması için, bilgi değişiminin tarafı olmayan müşterilerin ve teşebbüslerin bilgiye erişim maliyetinin, taraf olan teşebbüslerinkinden daha fazla olmaması gerektiği ifade edilmektedir [122]. Bu kapsamda bayilerle paylaşılan ileri tarihli fiyat listelerinin, bilgiye erişim maliyeti bakımından tüm müşterilerce ve rakiplerce aynı derecede erişilebilir olmadığından dolayı söz konusu fiyat listelerinin kamuya açık bilgi olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Ayrıca, Delil 59’da BAKPİLİÇ iç yazışmasında yer alan “Beypiliç ile konuştum.İlginç bir şekilde Bütün Piliçte fiyatları düşük kaldı.” ve “Aspiliç but grubu +3 kanat grubu +3 Ciğer +10 ilave iskonto var dedi.” ifadelerinin rakipler arasında doğrudan bir iletişimin bulunduğuna işaret ettiği görülmektedir. Dolayısıyla söz konusu savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

H.4.3. 4. BANVİT Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmaların Değerlendirilmesi

Soruşturma açılmasına dayanak teşkil eden Önaraştırma Raporu’nun BANVİT’e tebliğ edilmediği ve bu durumun silahların eşitliği ilkesine aykırı olduğu savunması.

(230) Bilindiği üzere, 23.05.2024 tarihinde yapışan değişiklik öncesinde 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası, “Kurul, başlattığı soruşturmaları, soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili taraflara bildirir ve tarafların ilk yazılı savunmalarını 30 gün içinde göndermelerini ister. Taraflara tanınan ilk yazılı cevap süresinin başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile birlikte, 122 Yatay Kılavuz, para. 72

iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara göndermesi gerekir.” hükmünü amirdir. Bu hüküm gereği, teşebbüslere soruşturmaya konu iddiaların niteliğine ilişkin olarak yeterli bilgi ve belge anılan Kanun’un ilgili maddesinin öngördüğü şekilde Soruşturma Bildirimi’nde gönderilmiştir. Ayrıca Soruşturma Bildirimi’nde, dosya kapsamında teşebbüslere ilişkin olan belgelerin içeriklerine ve bu belgelerin değerlendirmelerine yer verilmiştir. Bu nedenle tarafın savunmasına iştirak etmek mümkün olmamıştır.

Yerinde incelemelerde elde edilen belgeler değerlendirilirken ne bis in idem ilkesi doğrultusunda BANVİT’e herhangi bir yaptırım uygulanmaması gerektiği savunması.

(231) Ne bis in idem, aynı eylemden ve konudan dolayı mükerrer yargılama yapılmasına ve ceza uygulanmasına izin verilmemesini ifade eden bir ceza hukuku ilkesidir. Bu ilke ceza hukukunun yanı sıra idari yaptırımlarda, dolayısıyla rekabet hukukunda da uygulama alanı bulmaktadı r. Ne bis in idem ilkesinin “fiilin aynılığı, kişinin aynılığı ve konunun aynılığı” olmak üzere üç unsuru bulunmaktadır. Bu doğrultuda BANVİT hakkında; 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı Kurul kararında ihlal tespitine ve işbu soruşturmada ihlal tespitine dayanak teşkil eden delillerin kronolojik süreç bakımından birbirinden ayrıştığı, her iki soruşturmaya konu teşebbüs davranışlarının ayrı dönemlere tekabül ettiği, dolayısıyla değerlendirme bakımından ne bis in idem ilkesine aykırılıktan bahsedilemeyeceği görülmüştür. Netice itibarıyla, BANVİT tarafından ileri sürülen söz konusu savunmanın yerinde olmadığı anlaşılmaktadır. Soruşturma Bildirimi’nde yer alan delillerin tamamının rakiplerin iç yazışmasından ibaret olduğu, BANVİT’e ilişkin verilerin BANVİT çalışanlarından elde edildiğini ispatlar nitelikte herhangi bir belgenin olmadığı, verilerin BANVİT’in iradesinden bağımsız olarak soğuk depocu, yetiştirici, kümesçi, veteriner, bayii, makine/ekipman sağlayıcısı, toptancılar aracılığı ile elde edebilece ği ve rakiplerden BANVİT’e ilişkin elde edilen verilerin varsayıma dayalı ve yanlış olduğu, temel maliyet kalemlerine ilişkin veriler bakımından ise piliç eti homojen bir ürün olduğundan dolayı teşebbüslerin katlanması gereken tüm maliyetlerin sektör bakımından geçerli ve hesaplanabilir olduğu savunması.

(232) Rekabet hukukunda teşebbüs içi yazışmaların gerekli ispat standardını sağladığı ölçüde rakip teşebbüsler aleyhinde delil olarak kullanılabileceği kabul edilmektedir. Danıştay 13. Dairesinin de 11.12.2019 tarihli ve 2015/3353 E. 2019/4244 K. sayılı kararı ile rakip teşebbüslerden elde edilen delillerin de ispat vasıtası olarak değerlendirilebileceği sonucuna ulaştığı anlaşılmaktadır. Anılan kararda Daire “Cimenteries” kararına [123] atıfla, “…Delillerin kartele taraf olan teşebbüslerin her birinde yapılan incelemelerde elde edilmesine gerek olmadığı, rakiplerden birinde bu t ü r bir belgenin tespit edilmesinin yeterli olduğu değerlendirilmektedir. Öte yandan, kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” değerlendirmesine yer vermiştir. Bu bağlamda, bir delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin hangi teşebbüse ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir.

[123] CaseT - 25/95 Cimenteries CBR v Commission [2000] ECR II - 00491.

(233) Bu doğrultuda, elde edilen delillerin BANVİT’in rakip teşebbüsler ile rekabete hassas bilgi değişiminde bulunarak 4045 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğinin tespiti bakımından gerekli ve yeterli ispat kabiliyetini haiz olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

(234) Bununla birlikte, BANVİT’ten rakiplere ilişkin elde edilen ve/veya BANVİT’e ilişkin rakiplerden elde edilen; civciv giriş adetleri, piliç kesim adetleri, satış hacimleri, ortalama piliç kesim ağırlıkları (OCA), yem dönüşüm oranları (FCR), civciv ölüm oranları, kapasite, kesim, stok miktarları ve yatırım planları gibi verileri içeren delillerle ilgili yapılan değerlendirmede, belgelerde yer alan bilgilerin teşebbüs verileri ile ayrışması nedeniyle söz konusu belgelerin ihlal kapsamında ele alınamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

Soruşturma açılmasına dayanak teşkil eden belgelerde yer alan verilerin kamuya açık kaynaklardan [TÜİK, BESD - BİR, Türkiye Kanatlı Hayvan Eti Üreticileri Birliği ve TEPGE tarafından yayımlanan sektörel raporlar, bilgiler ve veriler] ve sektöre ilişkin know - how ile tahmin edilebilir veriler olduğu, BANVİT’in üretim kapasitesi verilerine Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda yer alan faaliyet raporlarından ve BANVİT’in internet sitesinden ulaşılabileceği, ayrıca organizasyon yapısına ilişkin bilgilerin de (şube sayısı, CEO, satış pazarlama direktörü ve bölge müdürü sayısı vb.) BANVİT’in internet sitesinde mevcut olduğu, beyaz et sektöründe basiretli bir tacir olarak faaliyet gösteren üreticilerin rakiplerin kümeslerini gözlemleyebildiği savunması.

(235) Normal piyasa koşulları altında teşebbüslerin pazar araştırması yapmasının 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal olarak değerlendirilebilecek herhangi bir yönü bulunmamakla birlikte daha önce ifade edildiği üzere ilgili pazardaki teşebbüslerin hemen hepsinin rakiplerin fiyat listelerini henüz uygulanmaya başlamadan temin edebildiği, bu durumun fiyat artış kararlarının bu çerçevede şekillenmesine zemin hazırladığı, soruşturma dosyasındaki bilgilerle, belgelerle ve tespitlerle ortaya konulmaktadır.

BANVİT’te gerçekleştirilen yerinde incelemede BANVİT’in rakiplerinin fiyat listelerini topladığını, paylaştığını veya rakiplerinden elde ettiğini ispatlar nitelikte herhangi bir belgenin elde edilmediği, BANVİT’in fiyat listelerini açıklanma tarihinden evvel temin ettiğini gösteren belg elerin söz konusu olmadığı, salt fiyat artışlarından hareket ederek soruşturma taraflarının ihlal içinde bulunup bulunmadığı konusunda bir kanaate ulaşılamayacağı ve dosya kapsamında BANVİT ile ilgili elde edilen belgeler nezdinde ciddi ve yeterli şüphenin doğmadığı savunması.

(236) Daha önce yer verildiği üzere, dosya sürecinde BANVİT’e ait ileri tarihli fiyat bilgilerinin BANVİT’in rakiplerinde olduğunu ve bunun yanı sıra BANVİT’in aylık piliç eti üretim miktarlarına ilişkin doğrudan rakipleriyle iletişimde olduğunu gösteren deliller (Delil 4, 70, 79) elde edilmiştir. Ayrıca, soruşturma tarafı teşebbüslerin fiyat hareketlerinin birbirleriyle uyumlaştığı analizler ile ortaya konulmuştur. Dolayısıyla salt fiyatlandırma davranışlarındaki paralelliğe dayanılarak ihlal tespitinde bulunulmamıştır. Bu bilgiler ışığında savunmanın yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.

BANVİT ile HASTAVUK, LEZİTA ve KESKİNOĞLU arasında zaman zaman dikey ilişki kurulabildiği ve pazarlık amacıyla bazı verilerin bu rakiplere iletilebildiği, bu bakımından meşru ticari ilişki temelinde yapılan görüşmeler aracılığı ile bu bilgilerin elde edilebileceği savunması.

(237) Dosya kapsamında ihlal tespitine dayanak teşkil eden delillerin birçoğunda rakip teşebbüslerin ileri tarihli fiyat listelerinin rakip teşebbüsler arasında paylaşıldığına işaret etmektedir. Bilindiği üzere, rekabet hukukunda geleceğe yönelik fiyat bilgisinin rakipler arasında değişiminin rekabeti amaç bakımından kısıtladığı kabul edilmektedir. Dolayısıyla, pazarlık amacıyla dahi piyasadaki şeffaflığı artıracak şekilde geleceğe yönelik fiyat listelerinin doğrudan ve dolaylı yollarla paylaşılmasının rekabet ihlali teşkil edeceği görülmektedir. Öte yandan, daha önce açıklandığı üzere yerinde incelemelerde elde edilen ve rakip teşebbüslere ilişkin üretim, kapasite, yatırım, kesim adedi, satış hacmi gibi birtakım verilerin yer aldığı belgeler bakımından ihlal tespitinde bulunulmamıştır.

H.4.3. 5. BUPİLİÇ Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmaların Değerlendirilmesi

Soruşturma açılmasına dayanak teşkil eden tespitlerin yer aldığı Önaraştırma Raporu’nun BUPİLİÇ’e tebliğ edilmeyerek 4054 Sayılı Kanun’un ihlal edildiği, Önaraştırma sürecinde elde edilen delillerin tamamına Soruşturma Bildirimi’nde yer verilmediği, dolayısıyla teşebbüsün savunma hakkının kısıtlandığı savunması.

(238) Bilindiği üzere 23.05.2024 tarihinde yapılan değişiklik öncesinde 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası, “Kurul, başlattığı soruşturmaları, soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili taraflara bildirir ve tarafların ilk yazılı savunmalarını 30 gün içinde göndermelerini ister. Taraflara tanınan ilk yazılı cevap süresinin başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile birlikte, iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara göndermesi gerekir.” hükmünü amirdir. Bu hüküm gereği, teşebbüslere soruşturmaya konu iddiaların niteliğine ilişkin olarak yeterli bilgi ve belge anılan Kanun’un ilgili maddesinin öngördüğü şekilde Soruşturma Bildirimi’nde gönderilmiştir. Ayrıca Soruşturma Bildirimi’nde, dosya kapsamında teşebbüslere ilişkin olan belgelerin içeriklerine ve bu belgelerin değerlendirmelerine yer verilmiştir. Bu nedenle tarafın savunmasına iştirak etmek mümkün olmamıştır.

Delil 33, 56, 62, 65, 66, 68, 72, 73, 74 ve 80’de yer alan BUPİLİÇ’e ait fiyat listelerinin fiyat geçiş tarihlerinden birkaç gün önce bayiler ile paylaşıldığı, bu durumun sektörün genel uygulaması olduğu, söz konusu delillerde yer alan bilgilere kamuya açık kaynaklardan ulaşılabilmesi nedeniyle anılan delillerin rekabeti kısıtlayıcı bir bilgi değişiminin bir parçası olamayacağı, fiyat listelerinin bayiler tarafından pazarlık unsuru olarak kullanıldığı savunması.

(239) Bayiler kanalıyla elde edildiği öne sürülen fiyat listelerinin piliç eti üreticileri arasındaki rekabeti kısıtlayıcı bir bilgi değişiminin bir parçası olamayacağı iddia edilmekteyse de, ileri tarihli fiyat listeleri üreticilere bayiler tarafından ulaştırılıyor olsa bile, bu listeler üreticiler tarafından rekabetin bir aracı olarak değil, aksine fiyat listelerinin ve hareketlerinin uyumlaştırılmasına yönelik olarak kullanılmaktadır. Nitekim bu husus fiyat analizleri ile de ortaya koyulmuş durumdadır. Dolayısıyla BUPİLİÇ’in söz konusu savunmasının yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.

Del il 35’te yer alan maliyet bilgilerinin ürün bazlı olarak kendilerinde dahi bulunmadığı, maliyet ifadesinden bayilere satış fiyatının kastedilmesi durumunda ise bu bilgilerin ilgili döneme ait fiyat verileri ile eşleşmediği, Delil 80’de yer alan fiyat listesinin BUPİLİÇ bayisine ait olduğunun ilgili belgeden de anlaşıldığı, söz konusu yazışmanın 15.04.2023 tarihli, BUPİLİÇ bayisinin fiyat listesi tarihinin ise 04.12.2022 olması sebebi ile listedeki bilgilerin güncel bilgi

niteliğinde olmadığı, Delil 20, 24, 25, 29, 53, 76, 81, 82, 83, 85 ve 89’da yer alan rakip kesim, üretim, stok, maliyet ve kapasite bilgilerinin piyasa duyumlarına veya tahminlere dayandığı ve bu bilgilerin gerçekleşmiş veriler ile ciddi farklılıkların olduğu, Delil 84’te yer alan BUPİLİÇ’in yetiştirici primlerinin dört gün önce yetiştiriciler ile paylaşılması sebebi ile güncel veri niteliğinde olmadığı ayrıca söz konusu delilde yer alan bilgiler ile gerçekleşmiş veriler karşılaştırıldığında bu bilgilerin aralarında ciddi bir farkın bulunduğu, Delil 33, 34, 91 ve 92’de yer alan satış verilerinin tahmine dayalı olduğu ve ilgili dönem verileri ile örtüşmediği, söz konusu delillerin hiçbirinde rakip teşebbüsler ile doğrudan iletişimin olmadığı savunması.

(240) Delil 35 ve 80’de rakip teşebbüslerin güncel fiyat bilgilerinin yer aldığı görülmektedir. Söz konusu belgelerin geleceğe yönelik fiyat bilgisi içermemesi, güncel fiyatların rakiplerle karşılaştırılmasından ibaret olması nedeniyle ilgili belgeler bakımından ihlal tespitinde bulunulmamıştır.

(241) Delil 20, 24, 25, 29, 33, 34, 53, 76, 81, 82, 83, 84, 85, 89, 91 ve 92’deki verilerin rakip teşebbüsler arasında gerçekleştirilen bir bilgi değişiminden ziyade, rakip teşebbüslerin tahminlere dayandığı görülmektedir [124]. Bu kapsamda elde edilen belgelerde yer alan satış hacmi, civciv giriş sayıları ve günlük kesim verileri gibi bilgilerin teşebbüs verileri ile ayrışması nedenleriyle söz konusu belgelerin ihlal kapsamında ele alınamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

H.4.3.6. C P Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmaların Değerlendirilmesi

CP’nin 2023 yılında beyaz et sektöründen tamamen çıktığı, faaliyet gösterdiği dönemde %(…..) ila %(…..) pazar payına sahip olduğu, ilgili dönemde maliyetlerinin altında satış gerçekleştirerek zarar eden teşebbüsün üretim ve kesim tesislerini kapatmak zorunda kaldığı, piliç eti maliyet girdilerinin birbirine yakın olduğu, piliç etinin homojen nitelikte bir ürün olduğu, pazarın şeffaflık arz ettiği ve pazarda fiyat bazlı rekabetin mevcut bul unduğu, üreticilerin benzer kaynaklardan damızlık civciv tedarik etmesi ve ortak yetiştirme kümeslerinin kullanılması gibi nedenlerle ürün kalitelerinin ve fiyatların birbirine yakın olduğu, piliç etinin ortalama raf ömrünün 7- 10 gün arasında değiştiği, piyasada şoklanan ürünlere talebin az olduğu ve şoklanan ürünlerin maliyetine yakın veya maliyetinin altında satışa sunulduğu, bundan dolayı piliç eti üreticilerinin planlanan kesim işleminden birkaç gün önce fiyat listeleri yayımladıkları ve siparişleri aldıktan sonra kesimi planlanan ürünlerin satışını yaptıkları, kısa raf ömrü sebebiyle ürünün fiyatının piyasaya arz edilmeden önce açıklanmasının rasyonel gerekçelere dayandığı, rakip teşebbüslerin fiyat listelerinin analizinden sonra farklı fiyatların uygulanmasının teşebbüsler arasında bir iş birliğinin olmadığını gösterdiği savunması.

Soruşturma Bildirimi’nde yapılan ekonomik analizin pazarın özellikleri dikkate alınmadan yapılış olması sebebiyle hatalı olduğu, rekabete hassas bilginin kapsamının her sektör bakımından değişeceği, piliç eti pazarında teşebbüslerin ortak bayiler/üreticiler/nakliyeciler ile çalışabildiği, teşebbüsler arası çalışan transferlerinin sıklıkla yaşandığı ve tüm bu hususlardan dolayı birtakım bilgilere aleni bir şekilde ulaşılabildiği, örneğin stok miktarına yüksek miktarda alım

[124] Söz konusu belgelerle aynı niteliğe sahip belgelerin Kurul 13.09.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı piliç eti kararında da ihlal olarak nitelendirilmediği görülmektedir.

yapan bayiler kanalıyla, kesim ve üretim verilerine ise pazardaki ortak fason üreticiler ve nakliyeciler aracılığıyla ulaşılabileceği savunması.

CP’den yalnızca bir belge elde edildiği, söz konusu belgedeki verilerin ise piyasa araştırması ve analizler neticesinde oluşturulduğu ve bu verilerin rekabete hassas nitelikte olmadığı, Delil 17’de yer alan tabloda rakip teşebbüslerin maliyetlerinin ve kes im miktarlarının tahmini olarak hesaplandığı, tablodaki isimlendirmede tahmini kelimesinin yazıldığı, bu tahminlerin yuvarlak hesaplama ile oluşturulduğu, CP çalışanlarının mesleki deneyimlerinden faydalanarak üretim miktar verisini tahmin ettikleri, kesim adetleri, üretim ve stok bilgilerinin ise ortak bayiler/fason üreticiler/nakliyeciler kanalıyla tahmin edilebileceği savunması.

Delil 20’de yer alan 24.07.2016 tarihli belgenin 2017 yılında başlatılan beyaz et soruşturmasının yürütüldüğü dönem ile örtüştüğü, ayrıca Delil 20’de CP’nin 2016 yılının Temmuz ayında kesim miktarının (…..) olarak gösterildiği ancak ilgili verinin gerçekte (…..) olduğu, Delil 24’te yer alan tablodaki CP’nin 2022 yılı Kasım ayı kesim verisinin teşebbüsün 2018 yılından itibaren tek kesimhane ile faaliyet göstermesi sebebiyle tahmin edilebilir olduğu, Delil 25’te bulunan tabloda kesim adedinin (…..) olduğu ancak ilgili dönemde CP’nin (…..) - (…..) civarı kesiminin olduğu savunması.

Delil 28’de belirtilen tarihlerde CP’nin tek kesimhane ile faaliyet göstermesi sebebiyle işlenmiş ürün kapasitesinin tahmin edilmesinin kolay olduğu, ayrıca TÜİK verileri ve saha bilgileri birlikte değerlendirilerek CP’nin şarküteri kapasitesine ilişkin tahminin yapılabileceği, Delil 29’da yer alan tabloda 30.12.2022 tarihinde CP’nin günlük kesim adedinin (…..) olduğu ancak 2022 yılının Aralık ayında kesimhanesindeki bakım çalışmaları nedeniyle CP’nin üretiminin durduğu, dolayısıyla bahse konu bilginin tahmini olduğu savunması. Soruşturma Bildirimi’nde yer alan ekonomik analizde CP’nin 2019 - 2023 yılları arasında kâr elde ettiğinin ifade edildiği ancak ilgili dönemde 2019 yılı hariç diğer yıllarda CP’nin negatif mark - up sergileyerek zarar ettiği, 2023 yılının Haziran ayında da piliç eti üretimini tamamen durdurduğu, faal olduğu dönemde düşük pazar payına sahip olan CP’nin güçlü konumda bulunan rakiplerinden önce fiyat artışı yapmasının rasyonel olmadığı, piliç etinin ömrünün kısa olması, şoklanan ürünlerin mal iyeti arttırması, maliyet kalemlerinin üreticiler bakımından benzer olmasından dolayı pazarda yakın tarihli ve benzer oranlı fiyat değişimlerinin olağan olduğu ve CP’nin rakip teşebbüslerin kamuya açık fiyat değişimlerini analiz ederek kendi fiyat politika sını belirlediği savunması.

(242) Dosya kapsamında elde edilen bilgiler, belgeler ve yapılan değerlendirmeler ışığında CP’nin rakip teşebbüsler ile doğrudan ve/veya dolaylı iletişim vasıtasıyla rekabete hassas bilgi değişiminde bulunduğunu gösteren herhangi bir bulgunun yer almaması nedeniyle CP’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı davrandığına yönelik herhangi bir tespitte bulunulmamıştır.

H.4.3.7. ERPİLİÇ Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmaların Değerlendirilmesi

Soruşturma heyetinin seçilmesinde takip edilmesi gereken usul kuralları bakımından, 4054 sayılı Kanun’un 43. ve 44. maddelerine göre soruşturma heyetinin Kurul üyeleri tarafından seçilmesi gerektiği, fakat uygulamada bu yetkinin doğrudan Başkanlık Makamı tarafından kullanıldığı savunması.

(243) Kurulun 09.06.2016 tarihli ve 16 - 20/347 - 156 sayılı kararına karşı açılan davada Danıştay 13. Dairesinin E.2018/1925 ve K.2018/2329 sayılı kararında, " Her ne kadar davacı vekili tarafından, soruşturma heyetinde görevli raportörlerin Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından atanması gerekirken Kurum başkanı tarafından atandığı ileri sürülmekteyse de soruşturma heyetinin uzman ve yetkili kişilerden oluştuğu, mevzuatta aranan gerekli nitelikte bulundukları, soruşturma heyeti tarafınd an düzenlenen raporun Kurul tarafından yeterli kabul edilerek nihai kararın tesis edildiği görüldüğünden söz konusu iddia dava konusu Kurul kararını sakatlayıcı nitelikte görülmemiştir." değerlendirmelerine yer verilerek ilgili Kurul kararı onanmıştır. Dolayısıyla raportörlerin Başkanlık Makamınca belirlenerek usule aykırı bir durum oluştuğuna yönelik savunmaya katılmak mümkün görünmemektedir.

Beyaz et sektörünün üretimde, dağıtımda ve paketlemede kendine has özellikleri olduğu, beyaz et sektöründe canlı hayvan üzerinden üretim yapıldığı, damızlık tedarikinin ve arz planlamasının önemli olduğu, canlı hayvan kesim programının en az altı ay öncesinden planlandığı, beyaz et ürünlerinin “çabuk bozulan ürün” kategorisinde yer aldığı, bu sebeple beyaz et ürünlerinin çok kısa süre içerisinde tüketiciye ulaştırılması gerektiği, bu durumun ürünlerin raf ömürleri içerisinde satılmasına yönelik fiyat, talep ve pazar koşullarının dinamik şekilde ayarlanmasını gerektirdiği, bahse konu sektörün birtakım yapısal sorunlar ba rındırdığı, beyaz et sektöründe satılan ürünlerin homojen olduğu, bu nedenle sektörde sıkı bir fiyat rekabetinin bulunduğu, bu durumun rakiplerin fiyatlarının yakından takip edilmesini gerektirdiği, rakip ürün fiyatlarının düştüğü zamanlarda teşebbüsün kendi ürünlerinin fiyatlarını azaltması, rakip ürün fiyatlarının yükseldiği zamanda ise teşebbüsün ürünlerinin fiyatını arttırması gerektiği savunması.

(244) Rakip teşebbüslerin güncel fiyat bilgilerinin kamuya açık bilgi kaynaklarından takip edilmesi rekabet hukuku kapsamında bir sorun teşkil etmeyecekken, rakip teşebbüsler arasında doğrudan veya dolaylı vasıtalarla stratejik bilgi niteliğindeki herhangi bir içeriğin paylaşılması ihlal olarak ele alınabilecektir. Öte yandan, üretim ve tedarik sürecinde sektörün yapısından kaynaklanan ihtiyaçların, pazarda şeffaflığı artırarak işbirlikçi sonuçlara yol açma ihtimali bulunan geleceğe yönelik fiyat bilgisi dâhil olmak üzere diğer stratejik bilgilerin rakip teşebbüsler arasında değiştirilmesinin, haklı gerekçesi olamayacağı anlaşılmaktadır.

Kurulun bir önceki beyaz et soruşturması sonucunda aldığı kararda sektör, ürün veya kapsam ayrımına gitmediği, ihlalin bir ila beş yıl arasında gerçekleştiğine hükmettiği, bu bağlamda 2019 yılı ve öncesine ait belgeler için ne bis in idem ilkesinin uygulanması gerektiği, ERPİLİÇ bakımından ihlal süresinin bir yıldan uzun olarak tespit edilmesine neden olabilecek herhangi bir bulgunun yer almadığı savunması.

(245) Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı kararında ERPİLİÇ’in rakip te şebbüsler ile fiyat düzeyini birlikte belirlemek ve/veya Ege Bölgesi’nde arzın kontrolüne yönelik bilgi paylaşımında bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19- 12/15 5- 70 sayılı kararında ihlal olduğu tespit edilen ERPİLİÇ’in davranışları ile mevcut dosya kapsamında Delil 21 ve 22’ye konu olan davranışların; aynı nitelikte olduğu, aynı dönemde gerçekleştiği ve söz konusu teşebbüsün genel stratejisinin parçası olarak bütünlük arz ettiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda ERPİLİÇ bakımından söz konusu deliller ihlal kapsamına dahil edilmemiştir.

Kurulun bir önceki beyaz et soruşturması kapsamında aldığı karar esas alınarak işbu soruşturma kapsamında tekerrür sebebiyle idari para cezasının ağırlaştırılmasının mümkün olmadığı, zira 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nda tekerrür düzenlemesine yer verilmediği, bu kapsamda genel ilke olarak tekerrür sebebiyle verilecek cezada artırıma gitmenin olanak dâhilinde olmadığı, Ceza Yönetmeliği kapsamında ERPİLİÇ’in davranışlarının “diğer ihlaller” başlığı altında değerlendirilerek en düşük oran üzerinden belirlenmesi gerektiği savunması.

(246) Tekerrür hükmü 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinde ve Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesinde düzenlenmiş olup, Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı kararında ERPİLİÇ bakımından idari para cezası verilmesine hükmedilmiştir. Bu doğrultuda, daha önce de yer verildiği üzere ERPİLİÇ hakkında idari para cezasının takdiri bakımından tekerrür hükmünün uygulanması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

(247) Bilindiği üzere, Ceza Yönetmeliği ile temel para cezasının takdirinde ihlalin niteliğinin ve rekabet üzerindeki olumsuz etkisinin dikkate alındığı yeni bir yöntem benimsenerek “kartel” ve “diğer ihlal” ayrımına dayanan alt ve üst sınırlar kaldırılmıştır. Bu kapsamda, soruşturma konusunu oluşturan teşebbüs davranışlarının rakipler arası bilgi değişimi niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan rakipler arasında rekabete hassas bilgi değişimi davranışının, 15.02.2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Mülga Ceza Yönetmeliği) Tanımlar başlığı altında düzenlenen 3. maddesinde yer verilen “Diğer İhlaller” kapsamında olduğu görülmektedir.

ERPİLİÇ’in rekabet hukuku başta olmak üzere hukuka uyum ilkelerine azami önem atfettiği, çalışanlarının bu doğrultuda eğitimi için gerekli çabayı gösterdiği, ihlal olarak nitelendirilen davranışların pazardaki etkisinin sınırlı olduğu, piyasada müşterilere uygulanan indirimler bakımından teşebbüsler açısından piyasanın şeffaflaşmasının mümkün olmadığı, anılan hususların hafifletici sebep sayılması gerektiği savunması.

(248) Ceza Yönetmeliği’nin “Hafifletici Unsurlar” başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında

“Temel ceza oranı veya 6 ncı madde uyarınca hesaplanan ağırlaştırılmış ceza oranı;

a) Yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde, yerinde incelemenin daha kısa

sürede tamamlanmasını veya daha etkin şekilde gerçekleştirilmesini sağlayan fiziksel

ve/veya teknik imkânların sunulması suretiyle ya da yerinde inceleme esnasında

inceleme konusuyla bağlantılı olan ilave bilgi veya belgelerin incelenen tarafça

kendiliğinden sunulması suretiyle yerinde incelemeye yardımcı olunması,

b) İhlalde diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunması,

c) İhlale katılımın sınırlı olması,

ç) İhlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının düşük olması,

d) İdari para cezasına esas alınan yıllık gayri safi gelirler içinde yurt dışı satış gelirlerinin

bulunması,

gibi hallerin ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliği tarafından ispatlanması halinde

indirilebilir.”

(249) denilmektedir. Görüldüğü üzere, Ceza Yönetmeliği’nde temel para cezası oranı belirlendikten sonra idari para cezasında indirime sebep olabilecek unsurlar tahdidi olmamak üzere sıralanmaktadır. Kurul içtihadına bakıldığında teşebbüslerin uyum

programı uygulamasının hafifletici bir neden olarak kabul edilmediği görülmektedir [125]. Bununla birlikte, bu hususun hafifletici unsur olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinin Kurulun takdirinde olduğu konusu açıktır. Öte yandan soruşturma tarafı teşebbüslerin fiyat hareketlerine ilişkin yapılan analizlerde, pazarın bilgi değişimine karşı oldukça hassas olduğu ve fiyatlarda benzer eğilimlerin bulunduğu ortaya konulmuştur. Şu halde dosya konusu davranışların piyasada etkisinin bulunmadığı savunmasına katılmak mümkün olmamıştır.

Fiyat listelerinin bayilere gönderildiğinde kamuya açık hale geldiği, kamuya açık hale gelmiş listelere rakiplerin erişimi olsa dahi bunun teşebbüsler arasında fiyat koordinasyonu ol amayacağı, zira ERPİLİÇ’in fiyat listesini bayisiyle paylaştığı anda söz konusu fiyat listelerinin geniş kitlelere ulaştığı, teşebbüslerin güncel fiyat listelerini uygulamaya geçmeden bayileriyle paylaşmasının rekabet sorunu yaratmayacağı, ürünün çabuk bozulabilir olmasından kaynaklı olarak lojistik hazırlığın yapılabilmesi için bahse konu listelerin uygulamadan birkaç gün önce paylaşılmasının gerekli olduğu, ayrıca rakip fiyat listelerinin nihai olmadığı, rakip firmaların bu listeler üzerinden bayilerine ek iskontolar uyguladığı, bu sebeple pazardaki etkin rekabetin söz konusu fiyat listelerinin yayımlanmasından sonra başladığı, buna ek olarak ERPİLİÇ’ten elde edilen belgelerde rakiplere ilişkin fiyat listelerine rastlanmadığı, ERPİLİÇ’in fiyat listelerini oluştururken rakiplere ilişkin fiyat listelerini dikkate aldığına yönelik bir değerlendirmenin Soruşturma Bildirimi’nde yapılmadığı, Kurulun 15.02.2022 tarihli ve 22 -55/849- 349 sayılı Bisküvi kararında, teşebbüslerin rakiplerine ilişkin fiyat listelerini ortak alıcılar vasıtasıyla elde edilmesinde bir sorun görmediği ve ihlal tespiti yapmadığı, teşebbüslerin sahadan topladıkları rakiplere ait bilgilerin rekabeti sınırlamadığı savunması.

(250) Teşebbüsler arasındaki irade uyuşmalarının hukuka uygun ve hukuka aykırı olarak ayrıştırılmasında danışıklılığın doğrudan veya dolaylı karakter görünümünde olmasından ziyade söz konusu danışıklılığın gerçekleştiği hukuki ve iktisadi kapsam bütüncül olarak dikkate alınmaktadır. Bu kapsamda, daha önceki bölüm ler de ileri tarihli fiyat listelerine ilişkin detaylı tespitlere yer verilmiş olup bahse konu delillerden ileri tarihli fiyat listesi uygulamasının ve fiyat listelerinin sektör içinde doğrudan ve/veya dolaylı olarak paylaşılmasının piyasanın işleyişinin bir parçası haline geldiği ve söz konusu uygulamanın geleceğe yönelik fiyat bilgilerinin doğrudan veya dolaylı vasıtalarla paylaşımı niteliğinde olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

(251) Ayrıca, Yatay Kılavuz’un 46. paragrafında da vurgulandığı üzere, teşebbüsün postalar, e- postalar, telefon görüşmeleri, toplantılar gibi vasıtalarla rekabete duyarlı bilgilerini, bu bilgileri açıkça veya zımnen kabul eden rakiplerine tek taraflı olarak açıklaması ile çok sayıda teşebbüsün, amaçları ve planları hakkında birbirlerini bilgilendirmesi arasında fark bulunmamaktadır. Bu kapsamda ERPİLİÇ’in geleceğe yönelik fiyat bilgisi gibi stratejik bilgilerinin rakip teşebbüslerde elde edilmesi ve Delil 39 ve 41’e ilişkin değerlendirmelerde detaylı olarak açıklandığı üzere ERPİLİÇ’in rekabete hassas bilgilere ilişkin rakip teşebbüsler arasındaki iletişimin tarafı olması karşısında ERPİLİÇ’te yapılan yerinde incelemelerde rakip teşebbüslerin fiyat, maliyet gibi stratejik bilgilerini içeren bir belgenin elde edilememiş olmasının ERPİLİÇ bakımından ihlalin kapsam ve niteliğini etkilemediği anlaşılmaktadır.

[125] Kurulun 01.10.2018 tarihli ve 18 - 36/583 - 284 sayılı, 08.03.2013 tarihli ve 13 - 13/198 - 100 sayılı, 07.11.2016 tarihli ve 16 - 37/628 - 279 sayılı kararları.

Soruşturma Bildirimi’nde yer alan belgelerin ikincil delil niteliğinde olduğu ve teşebbüslerin iç yazışmalarından oluştuğu, belgelerde yer alan ERPİLİÇ’e dair verilerin hatalı olduğu ve fiili durumu yansıtmadığı, ERPİLİÇ hakkındaki bu bilgilerin rakip teşebbüslerin tahmin çalışmalarına ve saha bilgisine dayandığı savunması.

(252) Rekabet hukukunda teşebbüs içi yazışmaların gerekli ispat standardını sağladığı ölçüde rakip teşebbüsler aleyhinde delil olarak kullanılabileceği kabul edilmektedir. Danıştay 13. Dairesinin de 11.12.2019 tarihli ve 2015/3353 E. 2019/4244 K. sayılı kararı ile rakip teşebbüslerden elde edilen delillerin de ispat vasıtası olarak değerlendirilebileceği sonucuna ulaştığı anlaşılmaktadır. Anılan kararda Daire “Cimenteries” kararına [126] atıfla, “…Delillerin kartele taraf olan teşebbüslerin her birinde yapılan incelemelerde elde edilmesine gerek olmadığı, rakiplerden birinde bu t ü r bir belgenin tespit edilmesinin yeterli olduğu değerlendirilmektedir. Öte yandan, kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” değerlendirmesine yer vermiştir. Bu bağlamda, bir delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin hangi teşebbüse ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir.

(253) Bu doğrultuda, bahse konu delillerin ERPİLİÇ’in rakip teşebbüsler ile rekabete hassas bilgi değişiminde bulunarak 4045 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğinin tespiti bakımından gerekli ve yeterli ispat kabiliyetini haiz olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

(254) Daha önce söz konusu delillere ilişkin kapsamlı tespitler yapılmış olup, ERPİLİÇ’e ilişkin civciv giriş adetleri, piliç kesim adetleri, satış hacimleri, ortalama piliç kesim ağırlıkları, yem dönüşüm oranları, civciv ölüm oranları, kapasite, kesim, stok miktarları ve yatırım planları gibi verileri içeren bazı delillerin rakip teşebbüsler arasında gerçekleştirilen bir bilgi değişiminden ziyade, rakip teşebbüslerin verilerine ilişkin tahminlere dayandığı ve bu kapsamda söz konusu belgelerin ihlal kapsamında değerlendirilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.

Delil 4’te yer verilen bilgilerde ERPİLİÇ’in yıllık ileri işlenmiş ürün kapasitesinin (…..) ton olduğu, ilgili tarihte ERPİLİÇ dökme bütün piliç fiyatının “(…..) +KDV” olduğundan bahsedildiği, fakat ERPİLİÇ’in ileri işlenmiş ürün kapasitesinin (…..) kg/ay ve yıllık (…..) ton olduğu, bununla birlikte ERPİLİÇ’in depo stok miktarının (…..) kg seviyesinde bulunduğu, yine bahse konu tarihte ERPİLİÇ dökme bütün piliç fiyatının “(…..) +KDV” olduğu, bu sebeplerle ilgili delildeki ERPİLİÇ hakkındaki verilerin tahmini olduğu ve gerçeği yansıtmadığı savunması.

(255) Daha önce de belirtildiği üzere Delil 4’te yer alan “Bu bilgiler burada ki bayi ve bölge müdürlerinden beşeri ilişkiler ile alınmış olup, atmasyon veya sallama değildir. Belki söyleyen hatalı söylemiş olabilir.” ifadesinin LEZİTA ve ERPİLİÇ arasında doğrudan iletişimi gösterdiği anlaşılmaktadır. Ayrıca rekabet ihlallerine ilişkin delillerin her birinin diğerlerinden izole bir şekilde ispat standardını sağlaması aranmamakta; bütüncül olarak değerlendirildiğinde delillerin “açık, inandırıcı ve tutarlı” olmaları gerekmektedir. Bunun yanında teşebbüslerin ihlalin mevcut olmadığını ispat edebilmeleri için delil seti içinde yer alan muhtelif tekil delillere yönelik makul açıklama getirmeleri yeterli olmamakta, delillerin bütünü üzerinden ulaşılan sonucun aksinin ortaya konulması gerekmektedir. Bu kapsamda, Delil 4’te yer alan yazışmanın yaklaşık bir ay öncesinde

[126] CaseT - 25/95 Cimenteries CBR v Commission [2000] ECR II - 00491

geçen Delil 39’daki ERPİLİÇ, LEZİTA, GEDİK, BOLEZ ve ŞENPİLİÇ arasında geleceğe yönelik fiyat bilgisi değişimine işaret eden ifadeler ve Delil 41’de LEZİTA ve ERPİLİÇ arasındaki geleceğe yönelik fiyat bilgisi değişimine işaret eden ifadeler, Delil 4’e ilişkin ERPİLİÇ ve LEZİTA arasındaki iletişimin devam ettiğine yönelik tespiti desteklemektedir.

Delil 7, 20, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 32, 33 ve 34 yer bulan ERPİLİÇ’e ilişkin damızlık kapasitesi, y umurta üretimi, günlük kesim miktarı ve donuk stok miktarı gibi bilgilerin tahmine dayandığı ve gerçeği yansıtmadığı savunması.

(256) Daha önceki bölüm ler de Delil 7, 20, 24, 25, 27, 28, 29, 32, 33 ve 34’e ilişkin değerlendirme yapılmış olup, ERPİLİÇ’e ilişkin delillerde yer alan verilerin rakip teşebbüsler arasında gerçekleştirilen bir bilgi değişiminden ziyade, rakip teşebbüslerin verilerine ilişkin tahminlere dayandığı ve bu kapsamda söz konusu belgelerin ihlal kapsamında değerlendirilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır Öte yandan, Delil 30’un geleceğe yönelik fiyat bilgisi içermemesi, güncel fiyatların rakiplerle karşılaştırılmasından ibaret olması nedeniyle ilgili belgeler bakımından ihlal tespitinde bulunulmamıştır.

Delil 15’te yer alan ERPİLİÇ’in fiyat listesinin perakende fiyat listesi olduğu, bu sebeple listenin ERPİLİÇ tarafından bayilere gönderilen listelerden biri olmadığı, listenin bayilerin müşterilerine iletildiği, bu delilin fiyat listeleri aracılığıyla ERPİLİÇ’in rakiplerle bilgi değişiminin tarafı olduğunu göstermediği savunması.

(257) Daha önceki bölüm ler de ileri tarihli fiyat listesi uygulamasına ilişkin değerlendirmelere yer verilmiştir. Bu çerçevede bahse konu delilde yer alan ileri tarihli fiyat listesinin perakende veya bayi fiyat listesi olmasının ihlal tespitine bir etkisinin olmayacağı anlaşılmaktadır.

Delil 22’de ERPİLİÇ’in 09.08.2017 tarihli fiyat listelerinin paylaşıldığı, ERPİLİÇ’in söz konusu listeyi yalnızca ERPİLİÇ bayileriyle paylaştığı, söz konusu listelerin bayilerinin müşterileriyle birlikte 20.000 noktadan temin edilebileceği, ERPİLİÇ’in bilgi değişiminin tarafı olmadığı savunması.

(258) Daha önceki kısımlarda söz konusu hususlara ilişkin detaylı değerlendirmelere yer verilmiş olup, bahse konu delil ile Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı kararında ihlal olduğu tespit edilen ERPİLİÇ’in davranışlarının aynı nitelikte olduğu, bu davranışların aynı dönemde gerçekleştiği ve söz konusu teşebbüsün genel stratejisinin parçası olarak bütünlük arz ettiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda Delil 22 bakımından “ne bis in idem” ilkesi gereğince belgenin ERPİLİÇ hakkındaki ihlal isnadında kullanılamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

ERPİLİÇ’in satışını gerçekleştirdiği ürünlerin fiyatlarının kıyaslandığı Delil 35’teki t abloda yer alan zam oranlarının gerçeği yansıtmadığı, örneğin yazışmanın gerçekleştiği dönemde ERPİLİÇ’in baget fiyatlarında %(…..) artışın olduğu belirtilmesine rağmen, ilgili dönemde baget fiyatlarındaki artışın %(…..) olarak gerçekleştiği, bu bakımdan delilde yer alan veriler ile teşebbüsün gerçekleşen verilerinin örtüşmediği savunması.

(259) Daha önceki bölüm ler de söz konusu hususlara ilişkin detaylı değerlendirmelere yer verilmiş olup, bahse konu delilin geleceğe yönelik fiyat bilgisi içermemesi ve güncel fiyatların fiyat listelerinin karşılaştırılmasından ibaret olması nedenleriyle bu belge özelinde ERPİLİÇ hakkında ihlal isnadında bulunulmamıştır.

Fiyat analizlerine ilişkin iddialar bakımından, fiyatların enflasyondan arındırılırken daha spesifik endekslerin kullanılması gerektiği, zira TÜFE’deki ve diğer alt endekslerdeki enflasyon oranının farklılaştığı, kâr marjlarındaki artışın enflasyonist dönemlerde tüm sektörlerde görülebilecek bir eğilim olduğu, varyasyon katsayısındaki düşüşün yalnızca beyaz et fiyatlarına özel olmadığı, teşebbüslerin fiyat güncellemelerinin birbirleriyle yakın tarihlerde gerçekleşmesinin rekabetin göstergesi olduğu, Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen ekonomik analizlerin dosya konusu ihlal iddialarını destekler nitelikte olma dığı savunması.

(260) İktisadi analizlerde reel fiyatların hesaplanması için genellikle genel fiyat seviyelerini yansıtan TÜFE ve ÜFE gibi endeksler kullanılmaktadır. Bu endekslerin alt grupları çeşitli ürün gruplarını kapsasa da, enflasyondan arındırma işlemi sırasında doğrudan piliç eti fiyatlarını temsil eden endekslerin kullanılması, fiyat serilerinin kendi değerleriyle veya yüksek oranda kendilerini temsil eden bir seriyle deflate edilmesine yol açmaktadır. Bu durum, matematiksel olarak anlamsız sonuçlara neden olabileceği için bu yöntemin kullanılması uygun değildir. Enflasyondan arındırma işleminde TÜFE ve ÜFE arasından hangisinin tercih edilmesi gerektiğine yönelik açıklamalara ise daha önce yer verilmiştir. Öte yandan, diğer ürünlerin varyasyon katsayılarında da azalma gözlemlenmesi, piliç eti fiyatlarına yönelik olarak rakip teşebbüsler arasında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olası bir ihlalin gerçekleşmiş olabileceği ihtimalini tamamen ortadan kaldırmamaktadır.

H.4.3. 8. GEDİK Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmaların Değerlendirilmesi

İlgili pazarın rekabetçi bir yapıda olduğu, ürünün homojene yakın niteliği, marka bağımlılığının düşüklüğü, üretici teşebbüslerin benzer maliyet yapıları ile hukuki/fiili önemli bir pazara giriş engelinin bulunmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde fiyatın piyasadaki rekabetin en önemli belirleyicisi olduğu, bu sebeple rakiplerin bilhassa fiyatlar özelinde birbirlerinin faaliyetlerini yakından takip ettiği ve bu sebeple piyasadaki fiyatların birbirine paralellik gösterdiği, literatürde bilinçli paralellik olarak adlandırılan ve piliç eti pazarı gibi pazar yapısına bağlı olarak ortaya çıkan paralel davranışların 4054 sayılı Kanun kapsam ında uyumlu eylem olarak kabul edilmediği, piliç eti pazarında saha personelinin ve bayilerin müşteri ziyareti esnasında veya kamuya açık kaynaklardan rakibe yönelik bilgileri kolaylıkla elde edebildiği ve böylelikle şeffaflaşan pazarda fiyatların aynı veya çok yakın bir seviyede dengeye ulaştığı, geçmiş tarihli Kurul kararlarında [127] da bu hususun ihlal olarak kabul edilmediği, GEDİK’in oligopolistik bağımlılığın hâkim olduğu piyasada rakiplerinin davranışlarına göre pozisyon almaya çalıştığı ve rekabet hukuku kurallarına uyum sağlayarak rakip bilgisi/istihbaratı topladığı savunması.

(261) Yatay Kılavuz’da homojen ürünlerin bulunduğu pazarlarda ürün fiyatlarına ilişkin işbirlikçi sonucun gerçekleşmesinin farklılaştırılmış ürünlerin bulunduğu pazarlardakine göre daha kolay olacağı belirtilmektedir [128]. Bu kapsamda piliç etinin ve ürünlerinin homojen niteliği dikkate alındığında piyasada rakipler arası en önemli rekabet unsurlarından biri fiyat olmakta ve teşebbüsler arasındaki iş birliğinin mevcudiyetinin görece daha kolay olabileceği anlaşılmaktadır. Ayrıca dosya

[127] 22.05.2018 tarihli ve 18 - 15/279 - 138 sayılı; 01.11.2018 tarihli ve 18 - 41/651 - 317 sayılı; 23.03.2000 tarihli ve 00 - 11/109 - 54 sayılı Kurul kararları

[128] Yatay Kılavuz, para. 63

kapsamında piliç eti pazarında ileri tarihli fiyat listesi uygulamasının bulunduğu ve fiyat listelerinin doğrudan ve/veya dolaylı vasıtalarla paylaşılmasının piyasanın işleyişinin bir parçası haline geldiği tespit edilmekle, birlikte yerinde incelemede elde edilen belgeler incelendiğinde söz konusu durumun piyasayı şeffaflaştırdığı, teşebbüslerin arama maliyetlerini azalttığı ve piyasada bir izleme mekanizması yaratarak teşebbüslerin fiyatlandırma stratejilerini doğrudan etkilediği anlaşılmaktadı r.

(262) Bununla birlikte, Yatay Kılavuz’da bilginin gerçek anlamda kamuya açık olması için, bilgi değişiminin tarafı olmayan müşterilerin ve teşebbüslerin bilgiye erişim maliyetinin, taraf olan teşebbüslerinkinden daha fazla olmaması gerektiği ifade edilmektedi r [129]. Bu kapsamda bayilerle paylaşılan ileri tarihli fiyat listelerinin bilgiye erişim maliyeti bakımından tüm müşteriler ve rakiplerce aynı derecede erişilebilir olmadığı ve söz konusu fiyat listelerinin kamuya açık bilgi olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu savunmaya katılmak mümkün görünmemektedir.

Soruşturma Bildirimi’nde yer alan delillerin büyük bir kısmının GEDİK ile doğrudan veya dolaylı bir bağının olmadığı, delillerin bir kısmındaki verilerin delillerin elde edildiği teşebbüslerin tahminlerine dayandığı ve/veya ortak tedarikçi ve müşteriler gibi dış kaynaklardan edinilmiş olabileceği, Delil 5’teki yazışmaların üretim verimliliği ve biyogüvenlik endişeleri sebebiyle gerçekleştiği, üretimle ve verimlilikle ilgili bazı bilgilerin arızi olarak paylaşılabildiği ancak bu paylaşımların rekabeti kısıtlayıcı bir amacının bulunmadığı, Delil 5 haricinde rakip teşebbüslerin çalışanlarıyla herhangi bir uygulama üzerinden yazılı veya sözlü bir iletişim gerçekleştirildiğine ilişkin somu t bir bulgunun bulunmadığı, Soruşturma Bildirimi’nde yer alan delillerde, GEDİK’e ait olduğu düşünülen birçok bilginin GEDİK’in kayıtlarındaki verilerle örtüşmediği ve gerçeği yansıtmadığı, anılan bilgilerin piyasa kaynaklı araştırmalarla ve duyumlarla edinilebilecek mahiyette olduğu, 2019 tarihli Piliç Eti kararında da EPEF (Avrupa Verimlilik Endeksi) [130] gibi verimliliği ölçen verilerin teşebbüsler arasında paylaşılmasının rekabete hassas bilgi değişimi olarak nitelendirilmeyeceği ve etkinlik arttırıcı olduğunun kabul edildiği, Delil 5’te yer alan verilerin kaynağının GEDİK olmadığı, tablodaki verilerin GEDİK’in kayıtlarıyla örtüşmediği [131], ilgili delilde yer alan “Gedik piliç’in Kesimhaneye teslim 1kg canlı maliyetleri (…..) TL şeklinde iletilmiştir” ifadesinin kaynağının yazışmada adı geçen GEDİK çalışanı olmadığı, anılan çalışanın görev tanımı itibarıyla yazışmada geçen bilgiyi bilecek konumu bulunmadığı, söz konusu dönemde GEDİK’in birim canlı maliyetinin (…..) TL olduğu, piyasadaki teşebbüslerin benzer yapıda oldukları dikkate alındığında ilgili maliyetin tahmin edilebilmesinin mümkün olduğu savunması.

(263) Delil 5’te yer alan LEZİTA iç yazışmasında “Bugün Gedik rasyon müdürü (…..) Hanım ile yapmış olduğum telefon görüşmesinde edindiğim bilgiler ile hazırlamış olduğum karşılaştırmalar ekte bulunmaktadır.” ifadesi kullanılmıştır. Söz konusu delilin LEZİTA ve GEDİK arasında gerçekleşen iletişimi gösterdiği ve anılan teşebbüslerin rekabete 129 Yatay Kılavuz, para. 72

130 EPEF isimli verinin, giren civciv sayısı, kesime giden piliçlerin toplam canlı ağırlığı, ortalama kesim yaşı ve toplam yem tüketimi verilerinin birlikte kullanılmasıyla hesaplanan bir etkinlik ölçüm kriteri olduğu ifade edilmiştir.

131 İlgili delilde yer alan tabloda GEDİK’in hammadde maliyet kalemlerinden olan mısırın (…..) TL/ton olduğu ancak yazışma tarihine en yakın tarih olan 06.03.2023 tarihinde GEDİK’in mısırı (…..) TL/ton rakamından ithal ettiği belirtilmiştir.

hassas nitelikteki maliyet verilerini paylaşmak suretiyle bilgi değişiminde bulundukları görülmektedir. Bu çerçevede ilgili savunmaya katılmak mümkün görülmemektedir.

(264) Öte yandan Avrupa Birliği Adalet Divanının yerleşik içtihadında açıkça ve istikrarlı olarak ortaya konulduğu [132], Türk rekabet hukuku içtihadında da kabul edildiği [133] üzere rekabet hukuku, teşebbüslerin mevcut veya potansiyel rakiplerinin pazar davranışlarını etkileme ya da uygulamaya koymaya karar verdikleri veya planladıkları pazar davranışlarının rakiplere ifşası amaç veya etkisine sahip her türlü doğrudan veya dolaylı teması kati şekilde men etmektedir. Bir başka deyişle, teşebbüsler arasında rekabet karşıtı amaç veya etkiye sahip doğrudan veya dolaylı her türlü temas kesin olarak yasaklanmaktadır. Bu kapsamda, bilgi değişimi bakımından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi nazarında yasaklanan davranış rekabeti kısıtlayıcı amaç veya etkiyi taşıyan doğrudan ve/veya dolaylı iletişimin bizzat kendisidir. Kaldı ki rakipler arası bilgi değişimi, hile veya kasıtlı olarak yanlış verilerin rakipler arasında paylaşılmasını da kapsayabilir. Bu durumun, teşebbüsü rekabete aykırı bir bilgi değişimine ilişkin sorumluluktan kurtarmayacağı anlaşılmaktadır [134].

Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen Delil 9, 10, 11, 12, 17, 21 ve 22’de GEDİK’in isminin yer almadığı ve GEDİK’e ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmeyen delillerin GEDİK aleyhinde kullanılamayacağı savunması.

(265) Soruşturma kapsamında Delil 9, 10, 11, 12, 17, 21 ve 22 bakımından belgelerde GEDİK’e ilişkin herhangi bir veri olmaması sebebiyle GEDİK hakkında ihlal isnadında bulunulmamıştır.

Delil 4’ün duyuma dayalı olduğu ve GEDİK’in gerçek verilerini yansıtmadığı, GEDİK’in delil tarihinde toplam stok miktarının (…..) olduğu, yazışmada geçen “(…..) ton civarı” ifadesinin ilgili verinin tahmine veya üçüncü kişilere dayandığını gösterdiği, yazışmada LEZİTA çalışanının inandırıcılığını arttırmak için bayi ve bölge müdürlerini referans gösterdiği, ilgili delilde yer alan “donuk pazarında elinde kalan donuk ürünler için dönemsel aksiyonlar alıyorlar”, “liste harici ciddi iskontolar yapıyorlar. Hatta bu iskontolar %(…..) ve %(…..)’leri bulabiliyor” ve “market ve kasaplarda yoğun mesai harcıyorlar” ifadelerinin GEDİK’in piyasadaki rekabetçi davranışlarını gösterdiği ve söz konusu tarihte belgede geçen “taze pazar fiyatı” ile dökme pilicin kastedilmesi durumunda liste fiyatının 6,80 TL değil 8,73 TL, “tabaklı fileto”nun liste fiyatının 11,50 TL değil 14,19 TL ve “dökme fileto”nun liste fiyatının ise delil tarihinde 13,89 TL olduğu savunması [135].

(266) Delil 4’te LEZİTA iç yazışmasında GEDİK ve diğer rakip teşebbüslere ait stok miktarı ve güncel fiyatlar gibi stratejik bilgiler paylaşılmaktadır. İlgili delilin devamında LEZİTA çalışanı tarafından “Bu bilgiler burada ki bayi ve bölge müdürlerinden beşeri ilişkiler ile alınmış olup, atmasyon veya sallama değildir.” ifadesinin LEZİTA’nın yazışmada yer alan rakip teşebbüslere ait rekabete hassas nitelikteki verilere rakipleriyle gerçekleştirdiği iletişim sonucu eriştiğini gösterdiği görülmektedir. Dolayısıyla bahse konu savunmaya katılmak mümkün olmamaktadır.

132 Suiker Unie v Commission [1975] ECR 1663. Para 4, 74

133 Danıştay 13. Dairesinin 09.05.2012 tarihli ve 2008/8485 E. 2012/968 K. sayılı kararı

[134] OECD (2010), Policy Round Tables, Information Exchanges Between Competitors under Competition Law, DAF/COMP(2010), s. 181

135 GEDİK tarafından ilgili delilde yer alan ürünlerin iskontolu fiyatının “dökme bütün piliç” için (…..) TL; “tabaklı fileto” için (…..) TL ve “dökme fileto” için (…..) TL olduğu ifade edilmiştir.

Delil 6’da yer alan, yetiştiricilerin taban fiyat artışına ilişkin duyumunun kaynağının GEDİK olmadığı, Kurulun rakiplere ilişkin bir rivayetin aktarıldığı delillerin tek başına ispat standardını karşılamadığı görüşünde olduğu [136], GEDİK’in 01.09.2023 tarihi itibarıyla yetiştiricilere taban fiyatı üzerinden (…..) kuruş fiyat artışı gerçekleştirdiği, yazışmadaki GEDİK ile ilgili hesaplamalarda yer alan bilgilerin GEDİK’in gerçek verileri ile örtüşmediği savunması.

(267) Soruşturma kapsamında Delil 6 bakımından delilde yer alan verilerin, GEDİK ve delilde adı geçen diğer teşebbüslerin verileri ile doğrulanamaması sebebiyle ihlal isnadında bulunulmamıştır.

Delil 8’deki yazışmada yer alan bilgilerin doğru olmadığı, delil tarihine en yakın tarih olan 20.11.2023 tarihinde açık piliç ürünü için (…..) TL olan liste fiyatının %(…..) bayi iskontosu ile (…..) TL’ye düştüğü, Delil 15’te bulunan 15.09.2023 tarihli yaz ışmada GEDİK’e ait geçmiş tarihli (07.08.2023 ve 11.09.2023) bilgilerin bulunduğu ve yazışma tarihinin öncesinde ilgili bilgilerin bayilerle paylaşılarak kamuya açık hale geldiği savunması.

(268) Soruşturma kapsamında Delil 8 bakımından GEDİK ve belgede adı geçen diğer teşebbüslerin belgede ifade edildiği tarihte herhangi bir fiyat değişimi yapmamaları sebebiyle GEDİK hakkında ihlal isnadında bulunulmamıştır. Benzer şekilde Delil 15 bakımından da belgede yer alan GEDİK fiyat bilgisinin günce l nitelikte olması nedeniyle GEDİK bakımından ihlal tespiti yapılmamıştır.

Delil 7’de damızlık kapasitesi ve yumurta üretim adedi, Delil 20’de bulunan yazışmadaki günlük kesim miktarı ve kapasite, Delil 24, 25 ve 29’da bulunan ortalama kesim adedi, Delil 27’deki ileri işlem satış miktarı, Delil 28’deki yatırım planları, Delil 30’daki fiyat endeksi, Delil 31 ve 32’deki satış hacmi ve ihracat miktarı, Delil 33 ve 34’teki aylık satış hacmi ile Delil 35’teki maliyet bilgilerinin doğru olmadığı, ayrıca kapasite ve yıllık üretim miktarı gibi bilgilerin kamuya açık kaynaklardan edinilebileceğinin Soruşturma Bildirimi’nde kabul edildiği savunması.

(269) Soruşturma kapsamında Delil 7, 20, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34 ve 35 bakımından belgelerde yer alan verilerin rakip teşebbüsler arasında gerçekleştirilen bir bilgi değişiminden ziyade, rakip teşebbüslerin verilerine ilişkin tahminlere dayandığı değerlendirilmiş ve bu kapsamda söz konusu belgelerin ihlal tespitinde kullanılmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Delil 75’te yer alan, ŞENPİLİÇ Yem Formülasyon Yöneticisi ile GEDİK Yem Fabrikası Rasyon Müdürü arasında gerçekleşen yazışmada, üretim verimliliği ile ilgili performans ölçüm değerlerinin paylaşıldığı, söz konusu yazışmanın şirketlerin gerçek maliyet bilgilerinin paylaşılması amacıyla değil FCR-yem ilişkisine dayalı üretim verimliliğinin ölçülmesi amacıyla olduğunun yazışmanın içeriğinden anlaşıldığı, ayrıca ERPİLİÇ ile GEDİK çalışanları arasında gerçekleşen Delil 76’daki yazışmadaki bilgilerin üretim verimliliği ve biyogüvenlik ile ilg ili olduğu ve paylaşılmasında rekabet hukuku bakımından bir endişe bulunmadığı savunması [137].

[136] 26.11.2020 tarihli ve 20 - 51/718 - 317 sayılı Kurul kararı

[137] Soruşturma Bildirimi’nde yer almayan ancak soruşturma döneminde yapılan yerinde inceleme esnasında GEDİK’ten elde edilen Delil 75 ve 76 hakkında GEDİK’in birinci yazılı savunmasında yapılan açıklamalara işbu bölümde yer verilmiştir.

(270) Delil 75’teki yazışmalardan, GEDİK ile ŞENPİLİÇ arasında maliyet verilerini gösteren bir çalışma yapıldığı, dolayısıyla rekabete hassas maliyet bilgilerinin anılan teşebbüsler arasında gerçekleşen doğrudan iletişim vasıtasıyla paylaşıldığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede ilgili savunmaya katılmak mümkün görünmemektedir.

GEDİK hakkında soruşturma açılmasına sebep olduğu düşünülen, GEDİK’in paylaşımda bulunduğu bilgilerin, teknik performansa ve üretime ilişkin olduğu ve söz konusu paylaşımın üretim verimliliğinin sağlanması ve biyogüvenlik endişeleri sebebiyle gerçekleştiği, Soruşturma Bildirimi’nde yer alan ekonomik analizdeki verilerin fiyatlara ilişkin olduğu, belgelerdeki verilerin paylaşımının bir rekabet ihlali oluşturduğu veya paylaşılan teknik/üretim verileri ile fiyatlar/ mark - up arasında doğrudan bir korelasyon olduğu düşünülüyorsa bu hususun gösterilmesi gerektiği, aksi durumda GEDİK hakkında ileri sürülen ihlal şüphesinin soyut nitelikte kalacağı savunması.

Enflasyonist dönemlerde, nominal fiyatların artış eğiliminde olmasının doğal olduğu, ilgili piyasanın yapısından ve ürünün homojen özelliklerinden dolayı teşebbüsler arasında fiyat paralelliği görülmesinin olağan olduğu, Soruşturma Bildirimi’nde nominal fiyatlara ilişkin yer verilen Grafik - 1’in ve “ilgili dönemde nominal piliç eti fiyatları artış eğiliminde olmakla birlikte bazı dönemlerde dikkate değer seviyede eş anlı fiyat artışlarının olduğu tespit edilmiştir” yönündeki açıklamanın ispat için elverişli olmadığı, Kurulun 2019 tarihli Piliç Eti kararında GEDİK hakkında ortalama fiyat hareketlerinin soruşturma tarafı diğer teşebbüslerle uyumlu olduğu ancak bu fiyat hareketlerinin diğer teşebbüslerle doğrudan veya dolaylı bir iletişimden kaynaklandığını gösterir nitelikte bir tespit olmaması sebebiyle GEDİK’in yurt içi fiyatların kontrolüne dâhil olmadığı değerlendirmesinin yapıldığı savunması.

Soruşturma Bildirimi’nde bulunan Grafik - 2’de deflatör olarak TÜFE’ nin kullanıldığı, son yıllarda pandeminin tedarik zincirini bozması, küresel iklim değişikliği, nüfus artışı, girdi maliyetlerinin artması vb. sebeplerle gıda fiyatlarının diğer harcama gruplarına kıyasla olağan dışı artış gösterdiği, bu sebeple reel fiyat ların hesaplanmasında deflatör olarak TÜFE’nin değil, gıda ve alkolsüz içecekler endeksinin kullanılmasının daha doğru olacağı, sunulan grafiklerden de anlaşılacağı üzere gıda ve alkolsüz içecekler endeksinin tüm aylarda TÜFE’nin üzerinde seyrettiği ve 2022 yılından itibaren TÜFE’ye oranla daha hızlı yükseldiği, ilgili zaman aralığında GEDİK’in gıda ve alkolsüz içecekler endeksine göre hesaplanan piliç eti reel satış fiyatlarının artmadığı, bilakis durağan bir eğilime sahip olduğu savunması.

Soruşturma Bildirimi’nde yer alan Grafik - 3 çerçevesinde teşebbüslerin kârlılıklarının belli bir dönemden sonra artış eğilimine girmesine yönelik olarak bir ihlal şüphesinde bulunulmasının hakkaniyetli bir yaklaşım olmadığı, mark - up’ların dalgalı ve ilgili dönemin büyük b ir kısmında negatif seyretmiş olması ile kârlılık oranlarının teşebbüsler bakımından farklılaşmasının yoğun rekabetin varlığını gösterdiği, Soruşturma Bildirimi’nde vurgulanan, 2022 yılının Kasım ayında yaşanan artış eğiliminin özel bir yanının bulunmadığı, benzer bir durumun 2019 yılının Şubat ayında da yaşandığı, her iki dönemde de kârlılık oranlarının muhtemelen benzer mevsimsel ve dışsal faktörlerin etkisiyle mayıs - haziran aylarında tepe yaptığı savunması.

(271) İktisadi analizlerde reel fiyatların hesaplanması için genellikle genel fiyat seviyelerini yansıtan TÜFE ve ÜFE gibi endeksler kullanılmaktadır. Bu endekslerin alt grupları

çeşitli ürün gruplarını kapsasa da, enflasyondan arındırma işlemi sırasında doğrudan piliç eti fiyatlarını temsil eden endekslerin kullanılması, fiyat serilerinin kendi değerleriyle veya yüksek oranda kendilerini temsil eden bir seriyle deflate edilmesine yol açmaktadır. Bu durum, matematiksel olarak anlamsız sonuçlara neden olabileceği için bu yöntemin kullanılması uygun değildir. Enflasyondan arındırma işleminde TÜFE ve ÜFE arasından hangisinin tercih edilmesi gerektiğine yönelik açıklamalara ise daha önceki bölüm ler de yer verilmiştir. Bununla birlikte, rekabet iktisadı literatüründe yapılan ampirik ve teorik çalışmaların önemli bir bölümü, açık ya da gizli nitelikteki rekabet karşıtı bir anlaşma sonucunda gelişen fiyatlama davranışlarının genellikle düşük oynaklık ve görece yüksek fiyatlar ile karakterize edildiğini ileri sürmektedir. Bu bağlamda temel olarak kartel dönemlerinde ortalama fiyat seviyelerinde artış ve/veya fiyat varyasyonunda/oynaklığında azalış görülmesi beklenmektedir. Dolayısıyla bu davranış kalıbının görüldüğü durumlarda ilgili ürün fiyatlarına yönelik rakip teşebbüsler arasında olası bir anlaşma ve/veya uyumlu eylemin gerçekleşmiş olabileceği şüphesi mevsimsel etkiler göz önünde bulundurularak dışlanamayacaktır. Fiyat, maliyet ve kârlılık hesaplamalarına ilişkin tespitlere ise yine daha önce ilgili bölümlerde yer verilmiştir.

H.4.3. 9. HASTAVUK Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmaların Değerlendirilmesi

HASTAVUK ile rakip teşebbüsler arasında doğrudan veya dolaylı bilgi paylaşımının olmadığı, Soruşturma Bildirimi’nde yer alan belgelerin teşebbüslerin iç yazışmalarından ibaret olduğu, söz konusu belgelerdeki rakip teşebbüslere ait fiyat listelerinin Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 -12/155- 70 sayılı kararında da yer verildiği üzere bayiler ve müşteriler tarafından pazarlık amacıyla HASTAVUK’un talebi olmadan gönderildiği, bu kapsamda bayi ve müşteriler tarafından gönderilen rakip teşebbüslere ait fiyat listelerinin HASTAVUK’un aleyhine rekabet ihlali olarak nitelendirilmemesi gerektiği savunması.

(272) Bayilerden gelen ileri tarihli fiyat listelerinin piliç eti üreticileri arasında bilgi değişimi amacına hizmet etmediği iddia edilmekteyse de, doğrudan ve/veya dolaylı vasıtalarla rakip teşebbüsler arasında paylaşılan ileri tarihli fiyat listelerinin, rekabetin bir aracı olarak değil, aksine fiyat listelerinin ve hareketlerinin uyumlaştırılmasına yönelik olarak kullanıldığı fiyat analizleri ile ortaya koyulmuş durumdadır.

(273) Öte yandan, rekabet hukukunda teşebbüs içi yazışmaların gerekli ispat standardını sağladığı ölçüde rakip teşebbüsler aleyhinde delil olarak kullanılabileceği kabul edilmektedir. Danıştay 13. Dairesinin de 11.12.2019 tarihli ve 2015/3353 E. 2019/4244 K. sayılı kararı ile rakip teşebbüslerden elde edilen delillerin de ispat vasıtası olarak değerlendirilebileceği sonucuna ulaştığı anlaşılmaktadır. Anılan kararda Daire “Cimenteries” kararına [138] atıfla, “…Delillerin kartele taraf olan teşebbüslerin her birinde yapılan incelemelerde elde edilmesine gerek olmadığı, rakiplerden birinde bu tü r bir belgenin tespit edilmesinin yeterli olduğu değerlendirilmektedir. Öte yandan, kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” değerlendirmesine yer vermiştir. Bu bağlamda, bir delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin hangi teşebbüse ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir.

[138] CaseT - 25/95 Cimenteries CBR v Commission [2000] ECR II - 00491

Paylaşıldığı iddia edilen bilgilerin rekabete hassas bilgi niteliğinde olmadığı, Delil 6, 7, 8, 9, 10, 12, 15, 17, 28 ve 29’un içeriğinde HASTAVUK ile ilgili herhangi bir bilginin yer almaması sebebi ile ilgili deliller bakımından HASTAVUK bakımından ihlal isnadında bulunulamayacağı, Delil 21 ve 22’de yer alan rakip teşebbüslere ait fiyat listelerinin bayiler tarafından iletildiği ve yalnızca ERPİLİÇ’e ait fiyat listesinin ilgili yazışmadan daha geç bir tarihte yürürlüğe girdiği, Delil 21’in Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 -12/155- 70 sayılı kararı ile neticelenen soruşturmanın kapsadığı aralıkta olduğu, Delil 22’nin ise söz konusu dosya kapsamında yapılan Soruşturma Bildirimi tarihinden birkaç gün sonrasına ait olması sebebi ile ne bis in idem ilkesi gereği ilgili delillerin soruşturma kapsamından çıkarılması gerektiği savunması.

(274) HASTAVUK bakımından Delil 6, 7, 8, 9, 10, 12, 15, 17, 28 ve 29 ihlal isnadı kapsamında değerlendirilmemiştir. Diğer yandan Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı kararında ihlal olduğu tespit edilen ERPİLİÇ’in davranışları ile mevcut dosya kapsamında Delil 21 ve 22’ye konu olan davranışların; aynı nitelikte olduğu, aynı dönemde gerçekleştiği ve teşebbüsün genel stratejisinin parçası olarak bütünlük arz ettiği görülmektedir. Öte yandan ilgili Kurul kararında HASTAVUK hakkında idari para cezası uygulanmaması nedeniyle HASTAVUK bakımından ne bis in idem ilkesinin söz konusu olamayacağı anlaşılmış ancak Kurul tarafından Delil 21 ve Delil 22’nin, dosya kapsamında HASTAVUK’un davranışlarından sorumlu tutulduğu tarih aralığı kapsamı dışında kaldığı değerlendirilmiştir.

Deliller içerisinde yer alan bilgilerin; rakipler ile HASTAVUK’un pazardaki konumunun karşılaştırılması sonucu tahmini bilgilerden oluştuğu ve bu tahminlerin bir kısmının hatalı ve tutarsız olduğu, altı yılı kapsayan süre içerisinde yalnızca beş delilin bulunduğu ve söz konusu belgelerin sürelerinden de anlaşılacağı üzere yapıldığı iddia edilen bilgi paylaşımının sıklıkla yapılmadığı, rakiplerin fiyat listelerine, kapasitelerine ve satış tonajlarına ait bilgilerin pazardaki rekabet ortamını şeffaflaştırmaya yetecek nitelikte bilgiler olmadığı, teşebbüslere ait günlük üretim kapasitelerine, pazar paylarına, temel maliye t kalemlerine ait verilerin teşebbüsler tarafından internet sayfalarında paylaşıldığı, ayrıca pazarda faaliyet gösteren sınırlı sayıda tedarikçinin olması nedeniyle söz konusu bilgilerin kamuya açık bilgiler olduğu, Delil 20, 24 ve 25’te yer alan kapasite bilgilerine, ilgili şirketlerin internet sitelerinden veya kendi markalarını tanıtmak amacıyla basına verilen demeçlerden ulaşılabileceği, üretim bilgilerinin her bir rakip teşebbüsün kamuya açık bilgi olan kapasite verileri üzerinden, dönemsel olarak far klılaşan hesaplamalar üzerinden tahmin edildiği, rakip teşebbüslerden elde edilen delillerde yer alan HASTAVUK’a ait olduğu iddia edilen fiyat, maliyet, üretim kapasitesi, satış tonajları ve ihracat verileri ilgili döneme ait teşebbüs verileri ile karşılaştırıldığında söz konusu verilerin birbiriyle örtüşmediği savunması.

(275) Yukarıda belirtilen bilgileri içeren delillerde yer alan veriler teşebbüslerden gelen bilgiler ile karşılaştırılmıştır. Delillerde yer alan birçok verinin teşebbüsler tarafından sunulanlar ile önemli ölçüde ayrıştığı görülmüştür. Bu kapsamda elde edilen belgelerde yer alan bilgilerin teşebbüs verileri ile ayrışması nedeniyle söz konusu belgelerin ihlal kapsamında değerlendirilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.

H.4.4. Ek Görüş Sürecindeki Savunma ve Tespitler

(276) Soruşturma Heyeti tarafından hazırlanan Soruşturma Raporu’na yönelik yapılan ikinci yazılı savunmalara ve bunlara ilişkin yapılan tespitlere aşağıda yer verilmektedir.

H.4.4. 1. AKPİLİÇ Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmalara İlişkin Tespitler

Sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerin tam entegre statüsünde olduğu ancak AKPİLİÇ’in damızlık kümesleri ve kuluçkahanesinin bulunmadığı, ürünlerinin satışının genellikle bayiler aracılığıyla gerçekleştirildiği ve ulusal marketlere satış yapılamadığı, ürünlerin yarısının satışının fason üretim yapan teşebbüslere gerçekleştirildiği, AKPİLİÇ’in %(…..) ila %(…..) oranındaki pazar payıyla rekabet etmekte zorlandığı, AKPİLİÇ’in piyasadaki büyük oyuncuları takip etmek zorunda olduğu, fiyatların düştüğü dönemlerde bayilerin diğer teşebbüslerin fiyat listelerini AKPİLİÇ ile paylaşarak piyasada oluşan fiyatların uygulanmasını talep ettiği, AKPİLİÇ’in donuk stok kapasitesinin sınırlı oluşu dikkate alındığında talepte azalma olduğunda müşteri kaybetmemek için hızlı bir şekilde piliç eti ürünlerine indirim uygulandığı, dolayısıyla AKPİLİÇ’ten elde edilen fiyat listelerinin ve WhatsApp yazışmalarının pazarda etki yaratmadığı ve söz konusu yazışmaların iç yazışma ve/veya bayilerden gelen yazışma niteliğinde olduğu savunması.

(277) Rekabet hukukunda teşebbüs içi yazışmaların gerekli ispat standardını sağladığı ölçüde rakip teşebbüsler aleyhinde delil olarak kullanılabileceği kabul edilmektedir. Danıştay 13. Dairesinin de 11.12.2019 tarihli ve 2015/3353 E. 2019/4244 K. sayılı kararı ile rakip teşebbüslerden elde edilen delillerin de ispat vasıtası olarak değerlendirilebileceği sonucuna ulaştığı anlaşılmaktadır. Anılan kararda Daire “Cimenteries” kararına [139] atıfla, “…Delillerin kartele taraf olan teşebbüslerin her birinde yapılan incelemelerde elde edilmesine gerek olmadığı, rakiplerden birinde bu t ü r bir belgenin tespit edilmesinin yeterli olduğu değerlendirilmektedir. Öte yandan, kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” değerlendirmesine yer vermiştir. Bu bağlamda, bir delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin hangi teşebbüse ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir.

(278) Öte yandan AKPİLİÇ’in pazar gücünün düşük olduğuna ilişkin savunmada belirtilen hususların hafifletici unsur olarak ele alınabileceği ve bu tespite ilişkin takdir yetkisinin Kurulda olduğu açıktır.

2023 yılında piliç eti üretim miktarının 2022 yılına kıyasla daha düşük olduğu, bununla birlikte kişi başı tüketim miktarının 2023 yılında artış gösterdiği, fiyatların arz - talep dengesi ile oluştuğu, 2023 yılında üretim miktarının düşük olmasına rağmen tüketim miktarında ve ilgili yıldaki enflasyon oranında yaşanan artış sebebiyle fiyatların yükseldiği, piliç eti üreticilerinin sahip olduğu stokların daha düşük maliyetli olmasından dolayı kârlılıklarının görece arttığı ancak bu durumun geçici nitelikte olduğu, hatta son aylarda piliç eti fiyatlarında düşüş yaşandığı ve 2023 ile 2024 yıllarında AKPİLİÇ tarafından üretilen göğüs eti ürünlerinin BEYPİLİÇ’e satılmasından dolayı BEYPİLİÇ’in fiyat listelerine sahip olunmasının doğal olduğu savunması.

(279) Talep artışlarının yaşandığı dönemlerde piyasada fiyatların yükselmesi ekonomik olarak beklenen bir durum olsa da, tek başına bu durum rekabet ihlallerinin gerçekleşmediği anlamına gelmemektedir. Özellikle talep yönlü baskıların yoğunlaştığı

[139] CaseT - 25/95 Cimenteries CBR v Commission [2000] ECR II - 00491

dönemlerde teşebbüsler arasındaki koordinasyon, rekabete duyarlı bilgilerin paylaşılması veya dolaylı iletişim yoluyla sağlanan fiyat uyumu gibi davranışlar, piyasa dinamiklerinin ötesinde fiyatların yapay olarak yüksek düzeylerde oluşmasına neden olabilecektir. Bu tür dönemlerde artan talep gerekçe gösterilerek yapılan rekabete duyarlı bilgi paylaşımı uygulamaları, rekabetin bozulmasına ve tüketici refahının azalmasına yol açabilmektedir. Ayrıca, üreticilerin daha düşük maliyetli stoklara sahip olmaları nedeniyle kârlılıklarının artması hususu da, fiyat artışlarını meşrulaştıran bir unsur olarak dikkate alınmalıdır. Zira bu durum, aksine fiyatların maliyet artışlarından bağımsız biçimde yükseldiğini ve dolayısıyla rekabetçi olmayan bir fiyatlama davranışının söz konusu olduğunu görülmektedir.

Ekonomik Analiz kısmındaki 2023 yılı çeyreklik net kâr marjlarının yüksek seyretmesinin bahse konu yılda piliç eti üretim miktarının düşük olmasından ve tüketim miktarındaki artıştan kaynaklandığı, bununla birlikte AKPİLİÇ’in son 10 yıldır zaruri ihtiyaçları dışında yatırım yapmamasından dolayı kâr seviyesinin yüksek kaldığı ve son iki yıl haricinde zarar ettiği savunması.

(280) 2023 yılında net kâr marjlarının yüksek seyretmesinin yalnızca üretim düşüşü ve tüketim artışıyla açıklanması, fiyatlama davranışlarını rekabet hukuku açısından meşrulaştırmak için yeterli değildir. Zira arz - talep dengesindeki değişimlerin ötesinde, piyasada benzer şekilde faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin de yüksek kârlılık sergilemesi, eş zamanlı fiyatlama davranışlarında bir uyum olasılığını gündeme getirmektedir.

(281) AKPİLİÇ’in yatırım tercihleri ve önceki yıllarda zarar etmiş olması ise, ilgili dönemdeki olağandışı kârlılığın rekabetçi piyasa koşullarında gerçekleştiği anlamına gelmemektedir. Rekabet hukukunda esas olan, belirli bir dönemdeki fiyatlama ve piyasa davranışlarının rekabeti sınırlayıcı nitelikte olup olmadığıdır. Bu bağlamda, geçmiş yıllara ait finansal performansının zararla sonuçlanmış olması ihlal isnat edilen döneme ilişkin rekabetçi olmayan olası uygulamaları ortadan kaldırmamaktadır.

İleri tarihli fiyat listelerinin, pazarda faaliyet gösteren bayiler aracılığı ile tüm Türkiye’ye yayıldığı, münhasır bayilik sisteminin olmadığı, piliç eti ürünlerini n fiyatları farklılık gösterdiğinde bayilerin en düşük fiyatı sunan teşebbüsten ürün tedarik ettiği, bu nedenle piliç eti üreticilerinin fiyat listelerinin birbirine paralel olmasının doğal olduğu ve bu durumun pazardaki yoğun rekabeti gösterdiği, rakipl ere ait ileri tarihli fiyat listelerinin tamamının bayiler aracılığıyla sağlandığı, AKPİLİÇ hakkında elde edilen delillerin, AKPİLİÇ’in piliç eti fiyatlarının yüksek olmasından dolayı pazarda rekabet edemediğini ileten bayilerin şikâyetlerine ilişkin olduğu ve bu durumun rekabete aykırı olmadığı savunması.

(282) Soruşturma kapsamında piliç eti pazarında ileri tarihli fiyat listesi uygulamasının bulunduğu ve fiyat listelerinin doğrudan ve/veya dolaylı vasıtalarla paylaşılmasının piyasanın işleyişinin bir parçası haline geldiği tespit edilmekle birlikte ayrıca yerinde incelemede elde edilen belgeler incelendiğinde söz konusu durumun piyasayı şeffaflaştırdığı, teşebbüslerin arama maliyetlerini azalttığı ve teşebbüslerin fiyatlandırma kararlarını etkileyerek fiyat listelerini oluşturma sürecini doğrudan şekillendirdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ileri tarihli fiyat listesinin rakip teşebbüsler arasında paylaşımının bizzat kendisinin geleceğe yönelik fiyat bilgisi değişimi niteliğinde olduğu ve rekabeti kısıtlama amacı taşıdığı kanaatine ulaşılmıştır.

Piliç eti üreticilerinin fiyat hareketlerinin benzeştiğinin kabulü halinde, 2020, 2021 ve 2022 yıllarında elde edilen fiyat listeleri sonucunda fiyatların

uyumlaştırılarak fiyat artışlarının yaşanmasının bekleneceği ancak ilgili yıllardaki fiyat artışlarının çok sınırlı bir düzeyde gerçekleştiği, 2023 yılında yalnızca piliç eti sektöründe değil tüm ürünlerde ve hizmetlerde fiyat artışlarının yaşandığı, pazardaki teşebbüslerin hızlı bir şekilde piyasa şartlarına uymak zorun da olmasından dolayı fiyat listelerinin gelecek tarihli olduğu, aksi takdirde her gün taze kesim yapmak zorunda kalan teşebbüslerin pazar payı kaybedebileceği ve ürünlerini şoklayıp satamayacağı, piliç etinin özelliklerinden dolayı teşebbüslerin fiyatlarının farklılaşamadığı ve fiyat listelerinin geçmiş tarihli olması durumunda piyasa fiyatlarına uyumun gecikeceği savunması.

(283) Rekabet hukuku açısından belirleyici olan, teşebbüslerin fiyatlarını bağımsız belirleyip belirlemedikleridir. Fiyat artışlarının 2020, 2021 ve 2022 yıllarında yüksek ya da düşük olması, tek başına rekabet ihlali olup olmadığını belirlemek bakımından yetersizdir.

(284) Talep artışlarının yaşandığı dönemlerde piyasada fiyatların yükselmesi ekonomik olarak beklenen bir durum olsa da, bu durum tek başına rekabet ihlallerinin gerçekleşmediği anlamına gelmemektedir. Özellikle talep yönlü baskıların yoğunlaştığı dönemlerde teşebbüsler arasındaki koordinasyon, rekabete duyarlı bilgilerin paylaşılması veya dolaylı iletişim yoluyla sağlanan fiyat uyumu gibi davranışlar, piyasa dinamiklerinin ötesinde fiyatların yapay olarak yüksek düzeylerde oluşmasına neden olabilecektir. Bu tür dönemlerde artan talep gerekçe gösterilerek yapılan rekabete duyarlı bilgi paylaşımları, rekabetin bozulmasına ve tüketici refahının azalmasına yol açabilmektedir.

(285) Ayrıca, teşebbüslerin “piyasa şartlarına hızlı uyum” gerekçesiyle ileri tarihli fiyat listeleri hazırlaması, bu bilgilerin rekabetçi olmayan şekilde kullanılmasını meşrulaştırmamaktadır. Geleceğe yönelik fiyat bilgilerinin sistematik biçimde paylaşılması, rakiplerin stratejik kararlarını birbirine göre şekillendirmesine olanak tanıyarak rekabeti kısıtlayıcı etki doğurabilecektir. Piliç etinin doğası gereği günlük üretim yapılması, fiyat farklılaşmasını tamamen ortadan kaldırmamakta olup rekabetçi piyasada her teşebbüsün, maliyet yapısı ve stratejisine göre kendi fiyatını belirlemesi beklenmektedir. Dolayısıyla, fiyatların benzeşmesi yapısal nedenlerin ötesinde bir koordinasyon ihtimalini de beraberinde getirmektedir.

Delil 55’teki iç yazışmada bayilerden iletilen fiyat listelerinin ihracat bölümünde çalışan bir kişiye gönderildiği ancak iç piyasadaki fiyat listelerinin ihracat ile ilişkisinin olmadığı, ihracat için ayrıca üretim yapılmadığı, iç piyasada satılmayan donuk stokların ihraç edildiği ve dış pazarda genellikle iç pazardan daha düşük fiyatların olduğu, Delil 56’da yer alan 14.09.2023, 16.09.2023 ve 18.09.2023 tarihli fiyat listelerinin AKPİLİÇ Ankara bayisi tarafından paylaşıldığı, akabinde pazar talebi di kkate alınarak arz miktarının artmasından dolayı AKPİLİÇ’in 17.09.2023 tarihli fiyat listesini yayımladığı, Delil 57’de bulunan yazışmanın iç yazışma niteliğinde olduğu, ilgili yazışmanın rekabeti bozacak nitelikte olmadığı, AKPİLİÇ’in kapasite ve pazar gücü bakımından fiyat yönlendirmesi yapamayacağı savunması.

(286) İleri tarihli fiyat listelerine ilişkin gerekli tespitler önceki bölümlerde yapılmış olup bu gerekçeyle yukarıda yer alan savunmaya ilişkin ilave açıklama yapılmamıştır.

(287) Ayrıca söz konusu ileri tarihli fiyat listelerinin ihracattan sorumlu bir çalışana gönderilmesi sebebiyle AKPİLİÇ’in bu uygulamadan sorumlu tutulamayacağını kabul etmek mümkün değildir. Zira her teşebbüsün kendi bünyesinde çalışan personelin eylemlerinden ve davranışlarından sorumlu olduğu açıktır. İlaveten AKPİLİÇ’ten elde

edilen diğer delillerde benzer nitelikte fiyat listelerinin satıştan sorumlu çalışanlara da iletildiği görülmektedir.

H.4.4.2. ASPİLİÇ Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmalara İlişkin Tespitler

(288) Delil 10 hakkında yapılan değerlendirmenin tamamen varsayıma dayandığı, “içeriden alınan bilgi” ibaresi ile amaçlananın saha bilgisinin güvenilirliğine vurgu yapmak olduğu, yazışmada yer alan olasılık ifadelerinin bu bilgilerin sahada yapılan araştırmalar sonucu elde edildiğini gösterdiği ve ilgili yazışmada yer alan fiyat bilgisinin gerçeği yansıtmadığı savunması.

(289) Önceki kısımlarda detaylı olarak yer verildiği üzere Delil 10’da yer alan “İçeriden aldığımız bilgi Şen'nin kar zarar politikasından dolayı üst yönetimin ilave iskonto konusuna sıcak bakmaması gündemde.”, “Pazartesi (…..) bandında bütün piliç fiyatı yayınlayacak en büyük rakibimiz bu nedenlerden ötürü.” ve “Ayrıca bu iskonto karşısında son 6 aylık veride bütün piliç satış oranları %(…..) bandına çıkmış. Sebep ucuz fiyat kolay satış.” ifadelerinin ASPİLİÇ ve ŞENPİLİÇ arasındaki iletişime işaret ettiği anlaşılmaktadır. Söz konusu ifadelerde yer alan bilgiler ŞENPİLİÇ’in ilgili tarihlerdeki fiyat hareketleri ile de teyit edilmiştir. Bu nedenle savunmaya iştirak etmek mümkün olmamıştır.

Delil 11’de yer alan “Şen yarın (…..)” ifadesindeki bilginin kaynağının rakip teşebbüs olmadığı, fiyat bilgisinin piliç eti üreticileri tarafından bayilerine ve müşterilerine önceden gönderildiği, bu sebeple fiyat bilgisinin stratejik nitelikte olmadığı ve fiyatların kamuya açık kaynaklardan edinilebileceği savunması. Soruşturma Raporu’ndaki Delil 12’de belirtilen tarihte ŞENPİLİÇ’in fiyat listesi yayımlamadığının tespit edildiği, ilgili tablodaki fiyatların tahmini verilere dayandığı, Delil 12’nin bu bakımdan Delil 8 ve Delil 9 ile benzerlik gösterdiği, ilgili deliller de olduğu gibi Delil 12 için de ihlal isnadında bulunulmaması gerektiği ve 25.11.2009 tarihli ve 09 -57/1393- 362 sayılı Kurul kararında teşebbüslerin piyasadan bilgi toplayarak rakiplerin fiyatlarını öğrenmelerinin rekabeti kısıtlayıcı bir davranış olarak değerlendirilmediği savunması.

(290) Önceki bölümlerde detaylı olarak yer verildiği üzere Delil 11 ve Delil 12’nin ŞENPİLİÇ’in aynı tarihli fiyat değişikliğine ilişkin olması için bu iki delilin bir arada incelenmesi gerekmektedir. Delil 11’de yer alan “Şen yarın (…..)” ifadesinden ASPİLİÇ’in ŞENPİLİÇ’in fiyat değişikliği yapacağı bilgisine sahip olduğu anlaşılmaktadır. Güncel bilgilere ilişkin verilerin piyasadan toplanabilecek nitelikte olduğu kabul edilebilecekken, ŞENPİLİÇ’in henüz uygulamaya başlamadığı fiyat bilgisinin ŞENPİLİÇ dışında başka bir kaynaktan elde edilemeyeceği görülmektedir. Delil 12’de yer alan 24.11.2023 tarihli ASPİLİÇ iç yazışmasında ise, ŞENPİLİÇ’in yeni fiyat listesi hazırladığı bilgisinin ASPİLİÇ’in Bölge Müdürlükleri ile paylaşılarak ŞENPİLİÇ’in 19.11.2023 tarihli ve 24.11.2023 tarihli fiyat listelerindeki bazı ürünlerin fiyatlarının birbirleriyle karşılaştırıldığı görülmektedir. Dolayısıyla söz konusu savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

Delil 59’un BAKPİLİÇ’in iç yazışması olduğu, ASPİLİÇ’in rakip teşebbüsle iletişim gerçekleştirmediği, ilgili tarihte ASPİLİÇ’in fiyatları ve iskonto oranları incelendiğinde gerçekte var olan rakamların belgede belirtilenlerden farklı olduğu ve bu hususun sunulan faturalarla ispat edildiği savunması.

(291) Delil 59’da BAKPİLİÇ iç yazışmasında yer alan, “Aspiliç but grubu +3 kanat grubu +3 Ciğer +10 ilave iskonto var dedi.” ifadesinin rakipler arasında doğrudan bir iletişimin bulunduğuna işaret ettiği görülmektedir. Dolayısıyla söz konusu savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

Fiyat listelerinin nasıl elde edildiğinin ve rakipler arasında var olduğu iddia edilen bilgi değişiminin Soruşturma Heyeti tarafından tespit edilemediği, bu çerçevede Delil 55, 56, 57, 58, 59 ve 66 hakkında ihlal isnadında bulunulmaması gerektiği, Kurulun geçmiş tarihli kararlarında [140] da makul şüpheni n ötesinde bir ispat standardı benimsendiği, ASPİLİÇ’in rakipleriyle rekabete hassas verilerini paylaşmadığı ve rakiplerden de bu nitelikte verileri edinmediği savunması.

(292) Soruşturma kapsamında piliç eti pazarında ileri tarihli fiyat listesi uygulamasının bulunduğu ve fiyat listelerinin doğrudan ve/veya dolaylı vasıtalarla paylaşılmasının piyasanın işleyişinin bir parçası haline geldiği tespit edilmekle birlikte ayrıca yerinde incelemede elde edilen belgeler incelendiğinde söz konusu durumun piyasayı şeffaflaştırdığı, teşebbüslerin arama maliyetlerini azalttığı ve teşebbüslerin fiyatlandırma kararlarını etkileyerek fiyat listelerini oluşturma sürecini doğrudan şekillendirdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ileri tarihli fiyat listesinin rakip teşebbüsler arasında paylaşımının bizzat kendisinin geleceğe yönelik fiyat bilgisi değişimi niteliğinde olduğu ve rekabeti kısıtlama amacı taşıdığı kanaatine ulaşılmıştır.

25.06.2014 tarihli ve 14 - 22/460 - 202 sayılı Kurul kararında dosya kapsamında elde edilen delillerin ta raflar arasında bilgi paylaşımı yapıldığına dair şüphe uyandırdığı ancak tarafların paralel davranışlarının değerlendirilmesinde taraflar arasında rekabeti kısıtlama amaçlı iletişimin olması ve bu iletişimin açık ve tutarlı delillerle ortaya konulması gerektiğinin kabul edildiği; 15.12.2022 tarihli ve 22 - 55/849- 349 sayılı Kurul kararında da sektörde fiyat listelerinin iki hafta kadar önce açıklanması yönünde yerleşik bir uygulama olduğu, teşebbüslerin fiyat artışını gösteren listeleri rakipleri dışında market veya ortak alıcılardan pazar araştırması yaparak toplamalarının 4054 sayılı Kanun’u ihlal etmediği yönünde bir değerlendirme yapıldığı ve 17.08.2023 tarihli ve 23 -39/723- 247 sayılı Kurul kararında da ticari araç sektörünün işleyişi gereği, sektörde faal iyet gösteren teşebbüslerin rakiplerinin fiyatlarını pazar araştırmasıyla yakından takip edebildiği, teşebbüsler tarafından bayileri ve müşterileri aracılığıyla elde edilen fiyat bilgilerinin daha düşük teklif sunmak gibi rekabetçi hamleler yapmak amacıyla kullanıldığının değerlendirilerek hakkında inceleme yapılan teşebbüsler bakımından soruşturma açılmamasına karar verildiği, bu kapsamda ASPİLİÇ’in 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil eden herhangi bir eyleminin bulunmadığı savunması.

(293) İleriye dönük fiyat listelerinin pazardaki şeffaflığı artırarak işbirlikçi sonuca sebebiyet verip vermeyeceğine yönelik değerlendirmede pazar yapısı göz önünde bulundurulması gereken bir unsurdur. Fiyat değişikliğinin nispeten daha seyrek gerçekleştiği pazarlarda bir süre önce ilan edilen listelerin rekabeti kısıtlayıcı etkisinin daha sınırlı olabileceği ileri sürülebilecek iken, piliç eti gibi çok sık fiyat değişimi yapılan, ürünlerin çok hızlı bir şekilde satışının gerçekleştiği ve stoklama imkânının kısıtlı olduğu bir pazarda fiyat listelerinin birkaç gün öncesinden ilan edilmesi işbirlikçi sonucu kolaylaştırılabilecektir. Önceki kısımlarda detaylı olarak yer verildiği üzere ileri tarihli fiyat listelerinin teşebbüsler arasında paylaşımı geleceğe yönelik fiyat bilgilerinin

[140] 23.12.2010 tarihli ve 10 - 80/1687 - 640 sayılı ve 11.11.2010 tarihli ve 10 - 72/1503 - 572 sayılı Kurul kararları

değişimi olarak nitelendirilmiş ve bu durumun rakip teşebbüslerin fiyat hareketlerinde meydana getirdiği benzerlik yapılan iktisadi analizlerle de ortaya konulmuştur.

(294) Bununla birlikte ASPİLİÇ hakkında ihlal isnadının ileri tarihli fiyat listeleri ile sınırlı olmadığı, yukarıda da açıklandığı üzere belgelerde ASPİLİÇ ile rakip teşebbüslerin iletişimine işaret eden ifadelerin mevcut olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Bu sebeplerle söz konusu savunmaya katılmanın mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

H.4.4.3. BAKPİLİÇ Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmalara İlişkin Tespitler

Delil 59’un şirket içi yazışma olup rakipler arasında gerçekleşmediği, delilde yer alan “Beypiliç ile konuştum” ifadesinin gerçeği yansıtmadığı, BAKPİLİÇ’in bölge müdürlerinin prim sistemi ile çalıştığı ve bu sebeple potansiyel müşterileri olan bayilerle iletişime geçtikleri, söz konusu belgede “Beypiliç” ile kastedilenin BEYPİLİÇ bayisi olduğu, belgede pazardaki teşebbüslerin geçmiş tarihli fiyat larına yer verildiği, söz konusu delilin kıyaslama çalışması olduğu ve yazışmanın içeriğinin tahminlerden oluştuğu, zira delilde yer alan e - postanın gönderildiği tarihten sonra piliç eti ürünlerinin fiyatlarının düzenli olarak düştüğü, dolayısıyla diğer teşebbüslerin fiyatları ile kıyaslama yapıldığı ve bu kıyas sonucunda tüketici lehine bir sonuç doğacağı, yazışmada yer alan “yarın listeye geçecekler” ve “çarşamba geçecek” ibarelerinin, rakiplerin halihazırda yayımlamış olduğu listelere ilişkin olduğu, BAKPİLİÇ’in 16.09.2022 tarihinde 18.09.2022 tarihli fiyat listesini yayımladığı ve söz konusu delilin Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 -12/155- 70 sayılı kararında yer alan Belge 13 ile aynı niteliği haiz olduğu, anılan kararda BAKPİLİÇ’e idari para ceza verilm emesine yer verildiği, dolayısıyla işbu soruşturmada da söz konusu karara paralel şekilde BAKPİLİÇ’e herhangi bir ceza verilmemesi gerektiği savunması.

(295) Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı kararında diğer soruşturma tarafı teşebbüslerin fiyatları ile BAKPİLİÇ’in ortalama fiyatlarının uyumlu olmadığı ve BAKPİLİÇ’te bulunan Belge 13’te yer alan rakiplere ait fiyatların gelecekte uygulanacak fiyatlar olup olmadığının anlaşılamadığı tespitleri yapılmıştır. Öte yandan bu soruşturma kapsamında BAKPİLİÇ hakkında ihlal isnadına konu Delil 59’un rakip teşebbüslerin ileri tarihli fiyat bilgilerine ilişkin olduğu ve delilde yer alan iletişimlerin BEYPİLİÇ ve BAKPİLİÇ arasında doğrudan iletişime işaret ettiği görülmektedir. İşbu kararda detaylı olarak yer verildiği üzere ileri tarihli fiyat listelerinin teşebbüsler arasında paylaşımı geleceğe yönelik fiyat bilgilerinin değişimi olarak nitelendirilmiş ve bu durumun rakip teşebbüslerin fiyat hareketlerinde meydana getirdiği benzerlik yapılan iktisadi analizlerle de ortaya konulmuştur.

Delil 57, 66 ve 69’daki yazışmalara BAKPİLİÇ’in taraf olmadığı, belgelerin BAKPİLİÇ’in iç yazışması niteliğinde dahi olmadığı ve belgelerin BAKPİLİÇ’e ait herhangi bir kişi ya da kurum ile ilgisinin olmadığı, BAKPİLİÇ’in bilgi değişimi yönünde bir iradesinin bulunmadığı savunması.

(296) Soruşturma kapsamında piliç eti pazarında ileri tarihli fiyat listesi uygulamasının bulunduğu ve fiyat listelerinin doğrudan ve/veya dolaylı vasıtalarla paylaşılmasının piyasanın işleyişinin bir parçası haline geldiği tespit edilmekle birlikte ayrıca yerinde incelemede elde edilen belgeler incelendiğinde söz konusu durumun piyasayı şeffaflaştırdığı, teşebbüslerin arama maliyetlerini azalttığı ve teşebbüslerin fiyatlandırma kararlarını etkileyerek fiyat listelerini oluşturma sürecini doğrudan şekillendirdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ileri tarihli fiyat listesinin rakip teşebbüsler

arasında paylaşımının bizzat kendisinin geleceğe yönelik fiyat bilgisi değişimi niteliğinde olduğu ve rekabeti kısıtlama amacı taşıdığı kanaatine ulaşılmıştır. Bu nedenlerle ileri tarihli fiyat listelerinin pazardan kolaylıkla öğrenilebilecek nitelikte olmasının ihlal tespitine bir etkisinin olmayacağı anlaşılmaktadır.

Uygulanacak ceza yönetmeliği bakımından geriye yürümezlik ilkesi gereğince yeni ceza yönetmeliğinin esas alınması gerektiği savunması.

(297) Daha önce yer verildiği üzere BAKPİLİÇ’e ilişkin bir ihlal tespiti yapılması durumunda lehe olan yönetmelikteki düzenlemelerin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Piliç eti pazarında piyasaya sürülen ürünlerin 7 - 10 gün içinde tüketilmesi gerektiğinden bu ürünlerin belli bir süre içinde satılmalarının zorunlu olduğu, dolayısıyla piliç eti ürünlerinin fiyatlandırılmasına ilişkin bir koordinasyonun mümkün olmadığı, teşebbüslerin fiyatlandırma ve fiyat listelerini yayımlama süreler inin istikrarlı olmadığı ve fiyatlandırmanın arz ve talebe göre şekillenebilmesi için fiyat listelerinin teşebbüsler tarafından bir ila üç gün önceden düzenlendiği, ürünlerin üretimi ve sevkiyatı için gereken birkaç günlük sürenin de göz önünde bulundurulm ası gerektiği, fiyat listelerinin yayımlanmasından itibaren verilen siparişlerde yeni fiyatların uygulandığı, fiyat listelerinin söz konusu fiyat güncellemelerinin müşterilerin siparişlerine uygulandığı gün tarihli olduğu ve bu çerçevede aslında BAKPİLİÇ’i n fiyat listelerini yayımladığı günden itibaren uygulamaya başladığı savunması.

(298) Piliç eti ürünlerinin kısa raf ömrüne sahip olması, söz konusu ürünlerin belli bir süre içerisinde piyasada satılma zorunluluğunu doğurmakla birlikte, bu durum fiyatlandırma davranışlarında koordinasyonun mümkün olmadığını göstermemektedir. Aksine, kolay bozulabilir ürünlerin bulunduğu piyasalarda fiyat koordinasyonu, stok yönetimi ve üretim planlaması açısından daha da kritik hale gelebilmektedir. Zira ürünlerin hızlı şekilde piyasaya sunulma zorunluluğu, teşebbüsler arasında doğrudan veya dolaylı yollarla fiyat seviyeleri hakkında bilgi paylaşımına dayalı stratejik davranışları teşvik edebilmektedir. Ayrıca, piliç eti sektöründe üretimin büyük ölçüde entegre yapılar tarafından gerçekleştirildiği dikkate alındığında, arz miktarlarının kontrolü ve fiyatlama kararları üzerinde yüksek düzeyde etki sahibi olan teşebbüslerin, piyasa koşullarından bağımsız olarak fiyat uyumu sağlayabilme kapasitesine sahip oldukları görülmektedir. Nite kim soruşturma kapsamında elde edilen deliller teşebbüsler arasında rekabete duyarlı bilgilerin paylaşıldığını açıkça ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, ürünlerin kısa raf ömrü, fiyat koordinasyonunun teknik olarak mümkün olmadığı anlamına gelmemekte; aksine, pazarın yapısı ve oyuncuların davranış kalıpları dikkate alındığında, koordinasyon riskini artırabilecek bir unsur olarak görülmektedir.

(299) BAKPİLİÇ tarafından gönderilen cevabi yazı incelendiğinde, BAKPİLİÇ liste fiyatlarına ilişkin yayımlama ve uygulama tarihleri arasında genelde iki günlük fark olduğu görülmektedir. Liste fiyatlarının yayımlandığı gün yapılan satışlara bakıldığında ise, eski liste fiyatlarından gerçekleşen satışların olduğu tespit edilmiştir. Açıklanan nedenlerle söz konusu savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

BAKPİLİÇ’in kar marjının rekabete aykırı politikalar sebebiyle değil, doğru yatırım araçları ve politikaları sayesinde arttığı, bunun bilgi değişimi iddiasından bağımsız olduğu ve BAKPİLİÇ’in pazar payının %(…..) - (…..) olduğu göz önünde bulundurulduğunda, BAKPİLİÇ’in söz konusu pazar payı ile rekabeti kısıtlayıcı/engelleyici bir eyleme sebebiyet veremeyeceği savunması.

(300) Soruşturma kapsamında rakip piliç eti üreticilerinin rekabete hassas bilgi değişiminde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediği iddiası incelenmektedir. Teşebbüslerin piyasayı takip etmesi ve rakiplerinin davranışlarını dikkate alarak satış fiyatlarını belirlemesi rekabet hukuku kuralları çerçevesinde olağan olmakla birlikte rakip teşebbüsler arasında rekabeti kısıtlayacak nitelikte bilgi değişimi yapılması 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal niteliğindedir. Bu bağlamda, dosya konusu ihlalin varlığı bakımından teşebbüslerin pazar payı seviyelerinin düşük ya da yüksek olmasının ihlal tespiti bakımından önemi bulunmamaktadır.

İhlali kabul anlamında gelmemekle birlikte, BAKPİLİÇ’e idari para cezası yaptırımı uygulanması durumunda ihlal süresinin bir ila iki yıl arasında olmadığı, Delil 57, 66 ve 69’daki yazışmalara BAKPİLİÇ çalışanlarının herhangi bir dahli olmadığından söz konusu delillerin ihlal süresine dahil edilmemesi gerektiği savunması.

(301) Yukarıda BAKPİLİÇ’in ileri tarihli fiyat listelerini içeren Delil 57, 66 ve 69’a ilişkin detaylı tespitler önceki bölümlerde yapılmıştır. Bu nedenle ihlalin süresine ilişkin ayrıca tespit yapılmayacaktır.

H.4.4.4. BANVİT Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmalara İlişkin Tespitler

Soruşturma Raporu’nda BANVİT’e isnat edilen ihlalin muğlak olduğu, rekabeti kısıtlayıcı nitelikteki eylemlerin anlaşma yoluyla mı uyumlu eylem yoluyla mı gerçekleştiğinin ortaya konulmadığı, teşebbüsler arası fiyat paralelliğinin arz zincirinin hangi aşamasındaki fiyat seviyesine denk geldiğinin tespit edilemediği, ihlal sonucunda oluşması beklenen rekabeti kısıtlayıcı etkinin ortaya konulamadığı, isnat edilen ihlalin süresinin söz konusu Soruşturma Raporu’nda net bir şekilde gösterilemediği savunması.

(302) Yukarıda ilgili bölümlerde yer verilen delillerin BANVİT’in rakip teşebbüsler ile rekabete hassas bilgi değişiminde bulunarak 4045 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğinin tespiti bakımından gerekli ve yeterli ispat kabiliyetini haiz olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Soruşturma Raporu’nda BANVİT’e Delil 4, 70 ve 79 üzerinden ihlal isnadında bulunulduğu, yazışmaların BANVİT’ten elde edilmediği, söz konusu delillerin BANVİT ile bir bağlantısı olmadığı ve rakip yazışmalarından ibaret olduğu, bu sebeplerle BANVİT’in rakipleriyle herhangi bir bilgi paylaşımında bulunmadığı ve rekabet karşıtı bir uyumlu eyleme taraf olmadığı savunması.

(303) Rekabet hukukunda teşebbüs içi yazışmaların gerekli ispat standardını sağladığı ölçüde rakip teşebbüsler aleyhinde delil olarak kullanılabileceği kabul edilmektedir. Danıştay 13. Dairesinin de 11.12.2019 tarihli ve 2015/3353 E. 2019/4244 K. sayılı kararı ile rakip teşebbüslerden elde edilen delillerin de ispat vasıtası olarak dikkate alınabileceği sonucuna ulaştığı anlaşılmaktadır. Anılan kararda Daire “Cimenteries” kararına [141] atıfla, “…Delillerin kartele taraf olan teşebbüslerin her birinde yapılan incelemelerde elde edilmesine gerek olmadığı, rakiplerden birinde bu tur bir belgenin tespit edilmesinin yeterli olduğu değerlendirilmektedir. Öte yandan, kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” değerlendirmesine yer vermiştir. Bu bağlamda, bir delilin ispat gücü bakımından

[141] CaseT - 25/95 Cimenteries CBR v Commission [2000] ECR II - 00491

1 37/172

dikkate alınacak husus, belgenin hangi teşebbüse ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. Delil 4’te BANVİT hakkında yer alan verilerin gerçeği yansıtmadığı, delildeki ya zışma tarihi itibariyle BANVİT için ifade edilen stok bilgisi, iade miktarı, satış fiyatı gibi verilerin doğru olmadığı, bununla birlikte delildeki yazışmanın ekinde bulunan Excel tablosunda BANVİT ile alakalı olan bilgilerin de yanlış olduğu savunması.

(304) Daha önce ilgili bölüm ler de de belirtildiği üzere Delil 4’te yer alan “Bu bilgiler burada ki bayi ve bölge müdürlerinden beşeri ilişkiler ile alınmış olup, atmasyon veya sallama değildir. Belki söyleyen hatalı söylemiş olabilir.” ifadesinin LEZİTA ve BANVİT arasındaki iletişimi gösterdiği anlaşılmaktadır.

Delil 70’in BEYPİLİÇ’in iç yazışması olduğu, iç yazışmada yer alan BANVİT’in ileri tarihli fiyat listesinin bu listenin BANVİT tarafından rakiplere iletildiğini göstermediği, dolayısıyla söz konusu belgenin BANVİT’in bilgi değişimine taraf olduğunu göstermeyeceği, kaldı ki ilgili delilin 16.01.2024 tarihli BEYPİLİÇ yazışması olduğu, BANVİT’in uygulanacak yeni fiyat listesinin ise 15.01.2024 tarihli toplantıda üst yöneticilerce onaylandığı, dolayısıyla ilgili tarih itibarıyla fiyat listesinin güncel hale geldiği savunması.

(305) Soruşturma kapsamında piliç eti pazarında ileri tarihli fiyat listesi uygulamasının bulunduğu ve fiyat listelerinin doğrudan ve/veya dolaylı vasıtalarla paylaşılmasının piyasanın işleyişinin bir parçası haline geldiği tespit edilmekle birlikte ayrıca yerinde incelemede elde edilen belgeler incelendiğinde söz konusu durumun piyasayı şeffaflaştırdığı, teşebbüslerin arama maliyetlerini azalttığı ve teşebbüslerin fiyatlandırma kararlarını etkileyerek fiyat listelerini oluşturma sürecini doğrudan şekillendirdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ileri tarihli fiyat listesinin rakip teşebbüsler arasında paylaşımının bizzat kendisinin geleceğe yönelik fiyat bilgisi değişimi niteliğinde olduğu ve rekabeti kısıtlama amacı taşıdığı kanaatine ulaşılmıştır. Öte yandan, fiyat listesinin BANVİT’in üst yönetimince onaylanmasının fiyat listesini kamuya açık bilgi haline getirmeyeceği anlaşılmaktadır.

Delil 79’daki yazışmanın KESKİNOĞLU ile LEZİTA çalışanları arasında geçtiği, ilgili yazışmada BANVİT’in ileri işlenmiş ürün ve piliç eti üretimi aylık tonaj bilgisinin o tarihte BANVİT Piliç Eti Üretim Müdürü (…..) ’dan talep edildiği, söz konusu yazışmaya BANVİT’in bir dahlinin olmadığı ve Delil 79’un BANVİT’e ilişkin bir veri içermediği, ilgili yazışmada LEZİTA ve KESKİNOĞLU çalışanları tarafından BANVİT çalışanının isminin geçirildiği, BANVİT Piliç Eti Üretim Müdürü (…..) tarafından BANVİT’e ilişkin verilerin paylaşımını gösteren herhangi bir bulgunun bulunmadığı, anılan delil bakımından BANVİT’e ihlal isnadında bulunulamayacağı savunması.

(306) Yazışmada yer alan “(…..) ten [142] de Banvit için istedim. Bey ve Er de tanıdığım yok, satıştan istedim. Yarın da (…..) [143] Beye sorarim.” ifadesinden, ileri işlem ve piliç eti üretimi aylık tonaj bilgilerinin BANVİT Piliç Eti Üretim Müdürü tarafından KESKİNOĞLU ile paylaşıldığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, ilgili delilin teşebbüsler arasında doğrudan iletişime işaret etmesi nedeniyle savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

142 LEZİTA’dan elde edilen bilgilere göre, yazışmada “(…..)” olarak anılan kişinin, BANVİT Piliç Eti Üretim Müdürü (…..) olduğu tespit edilmiştir.

143 LEZİTA’dan elde edilen bilgilere göre, yazışmada “(…..) Bey” olarak anılan kişinin LEZİTA Zincir Mağaza Satış Yöneticisi (…..) olduğu tespit edilmiştir.

BANVİT hakkında isnat edilen idari para cezasının hesaplanmasında yurt dışı satışların hariç tutulması, cezanın piliç ürün pazarındaki ciro üzerinden belirlenmesi ve bunun yanı sıra hafifletici sebeplerin dikkate alınması gerektiği savunması.

(307) İdari para cezasının hesaplanmasında teşebbüsün lehine olacak düzenleme dikkate alınarak teşebbüsün ihracat gelirlerinin bulunması yeni Ceza Yönetmeliği kapsamında hafifletici neden olarak dikkate alınmıştır.

Mülga Ceza Yönetmeliği’nin lehe olan hükümleri esas alınarak para cezası or anının belirlenmesi gerektiği, BANVİT’e isnat edilen ihlalin süresinin yanlış hesaplandığı, Delil 4’ün 06 - 07.07.2020 tarihli, Delil 79’un 04.10.2022 tarihli, Delil 70’in 16.01.2024 tarihli olduğu, Soruşturma Raporu’nda bu üç delilin kesintisiz bir süre ola rak kabul edildiği, kesintisiz bir ihlalden söz edebilmek için ilgili tarihler çerçevesinde sık frekanslarla gerçekleşmiş ve ispat standardını taşıyan başkaca bulgulara da ihtiyaç bulunduğu, bu bakımdan Soruşturma Raporu’nda BANVİT için ihlal süresinin 3 -4 yıl arasında devam ettiğini öne sürmenin dayanaksız olduğu savunması.

(308) L ehe olan Ceza Yönetmeliği dikkate alınmıştır.

Soruşturma Raporu’nda BANVİT hakkında tekerrür halinin oluştuğu ve bu hususunun ağırlaştırıcı sebep sayılması gerektiğinin ifade edildiği, 4054 sayılı Kanun’da ve Ceza Yönetmeliği’nde tekerrür kavramı ile ilgili bir açıklama bulunmadığı, bu noktada Türk Ceza Kanunu’nun 58. maddesinde yer alan tekerrür hükümlerinin göz önünde bulundurulması gerektiği, 19 -12/155- 70 sayılı Kurul kararının 13.03.2019 tarihinde kesinleştiği ve söz konusu Kurul kararı üzerinden üç yıldan fazla süre geçtiği, Türk Ceza Kanunu’nun anılan hükmü doğrultusunda BANVİT bakımından tekerrür hükmünün uygulanamayacağı, tekerrür halinin ağırlaştırıcı sebep sayılması durumunda “lehe kanun” ilkesi doğrultusunda “ceza oranının bir katına kadar artırılmasına” olanak tanıyan Ceza Yönetmeliği hükmünün uygulanması gerektiği savunması.

(309) Kurul tarafından çıkarılan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem v e Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Kılavuz’da tekerrüre ilişkin olarak, “Tekerrüre esas teşkil eden önceki tarihli ihlalin varlığı, bu hususa yönelik bir Kurul kararının olup olmadığı ile tespit edilecektir. Hakkında idari para cezası verilecek teşebbüs hakkında, idari para cezasına konu ihlalin işlenmeye başlandığı andan geriye dönük olarak, söz konusu teşebbüsün 4054 sayılı Kanun’un 4. veya 6. maddesini ihlal ettiğini tespit eden bir Kurul kararının mevcut olması halinde, bu karar tekerrüre esas teşkil edecektir.” ifadeleri yer almaktadır. Bu dosya kapsamında tespit edilen ve BANVİT hakkında ihlal tespiti yapılan ilk belgenin tarihi 06.07.2020’dir. Bu tarih ile BANVİT hakkında Kurul tarafından verilen 2019 tarihli karar arasında iki yıldan az bir süre bulunmaktadır. Bu nedenlerle savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

BANVİT’in soruşturma süreci boyunca gösterdiği iyi niyetli yaklaşımı ve işbirlikçi tutumu ile maddi gerçeğin ortaya çıkması amacıyla gösterdiği aktif çabanın, BANVİT’in ihlal isnat edilen faaliyetlerden elde ettiği gelirin gayri safi gelirleri içerisinde düşük bir paya sahip olmasının idari para cezası takdi rinde hafifletici sebepler olarak sayılmasının talep edildiği, idari para cezasının hesaplanmasında ihlalin ağırlığı, süresi, ihlalden elde edilen menfaat, ihlale konu davranışı sergileyen teşebbüsün pazardaki konumu, teşebbüsün soruşturma

sırasında ortaya koyduğu işbirliği, ihlalin tekrarı ve sıklığı gibi hususların dikkate alınması gerektiği savunması.

(310) Hafifletici unsur olarak dikkate alınabilecek söz konusu hususların Kurulun takdirinde olduğu açıktır.

(311) Yukarıdaki savunmalara ek olarak, BANVİT tarafından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir rekabet ihlali içerisinde bulunup bulunmadığının tespitine katkı sağlamak amacıyla hazırlanan Ekonomik Analiz Raporu, ikinci yazılı savunmaya ekli olarak sunulmuştur. Aşağıda, söz konusu Ekonomik Analiz Raporu’nda yer alan savunmalar ve bu savunmalara ilişkin tespitler yer almaktadır.

Piliç eti pazarında faaliyet gösteren teşebbüs sayısının ve sunulan ürün çeşitliliğinin fazla olduğu, BANVİT’in haftalık bazda tekil ürün sayısının 259 ile 596 arasında değişebildiği, bu nedenle tavuk eti pazarının uyumlu eylemi kolaylaştıracak nitelikte bir pazar yapısı sergilemediği savunması.

(312) Piliç eti pazarının yapısal özelliklerinin, rekabet karşıtı davranışların gerçekleşmesini tek başına engelleyici bir etki doğurmadığı görülmektedir. Nitekim soruşturma kapsamında elde edilen deliller teşebbüsler arasında rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığını açıkça ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, Delil 4, 70 ve 79’da yer alan bulgular rakip teşebbüsler arasında rekabete duyarlı bilgilerin paylaşıldığını göstermektedir.

(313) Öte yandan, piliç eti pazarında belirli ölçüde ürün çeşitliliği bulunsa da, söz konusu ürünler esasen bütün, but, göğüs, kanat gibi temel sınıflandırmalara indirgenebilecek standart niteliktedir. Bu ürünler arasındaki güçlü ikame ilişkileri ve nihai olarak söz konusu ürünlerin aslında tek bir üründen elde ediliyor olması nedeniyle fiyatlar tamamen birbirinden bağımsız şekilde belirlenmemekte, dolayısıyla pazarda anlamlı bir ürün farklılaşmasından söz edilememektedir. Ayrıca, önaraştırma ve soruşturma süreçlerinde Kurum kayıtlarına intikal eden cevabi yazılar ve yazılı savunmalar, tüketicilerin markalara karşı belirgin bir bağlılık göstermediğini ve pazardaki ürünlerin homojen niteliğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, ürünlerin homojenliği ile düşük marka bağımlılığı birlikte değerlendirildiğinde, piliç eti pazarı rekabete hassas bilgilerin paylaşımına açık bir yapı sergilemekte ve bu durum söz konusu davranışların gerçekleşmesini kolaylaştırabilecek bir pazar ortamı oluşturmaktadır. Açıklanan nedenlerle söz konusu savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

Ürün fiyatlarının Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) gibi genel endekslerdeki değişimlerle incelenmesinin, ÜFE ve TÜFE’nin ilgili ü rün pazarının ya da sektöre özgü arz ve talep dinamiklerini yansıtmaktan uzak olması nedeniyle, bu tür endekslerin kullanıldığı rekabet analizlerinin açıklayıcılığının zayıf olabileceği; nitekim BANVİT’in ortalama geliri ile “canlı kümes hayvanları ve yumu rta” ÜFE’sinin aylık yüzde değişim oranları büyük ölçüde benzerlik gösterirken, genel ÜFE’nin aylık yüzde değişim oranlarının söz konusu eğilimden belirgin şekilde ayrıştığı savunması.

(314) ÜFE ve TÜFE gibi genel endeksler, teşebbüslerin fiyat hareketlerini genel ekonomik eğilimlerle karşılaştırma imkânı sundukları için analizlerde anlamlı bir referans noktası oluşturmaktadır. Buna karşılık, sektöre özgü üretici fiyat endeksleri pazardaki teşebbüslerin fiyatlarını ve maliyetlerini doğrudan yansıttığından, karşılaştırma yapma imkânını sınırlayarak fiyat ve maliyet analizlerinin açıklayıcılığını ve güvenirliğini azaltabilmektedir. Bu nedenle iktisadi analizlerde reel fiyatların hesaplanmasında genellikle genel fiyat seviyelerini yansıtan TÜFE ve ÜFE gibi endeksler tercih

edilmektedir. Bu endekslerin alt grupları çeşitli ürünleri kapsasa da, enflasyondan arındırma sürecinde doğrudan piliç eti fiyatlarını temsil eden endekslerin kullanılması, fiyat serilerinin kendi değerleriyle ya da kendilerini yüksek oranda temsil eden bir seriyle deflate edilmesine yol açabileceğinden analizlerde deflatör olarak ÜFE kullanılmıştır.

Rekabeti kısıtlayıcı bir fiyat anlaşması hipotezi altında anlaşmaya tabi teşebbüslerin pazar paylarının zaman içerisinde esasen sabit kalacağı ancak pil iç eti pazarının 2020 - 2024 yılları arasında sürekli büyümesine rağmen aynı dönemde BANVİT’in pazar payının sürekli düştüğü, bu durumun BANVİT’in “anlaşmacı” bir süreçten ziyade “rekabetçi” bir süreçte faaliyet gösterdiğine işaret ettiği savunması.

(315) Bir teşebbüsün pazar payının zaman içerisinde azalması, rekabet dışı davranışlarda bulunmadığını göstermeye tek başına yeterli değildir. Rekabet hukukunda esas olan, teşebbüslerin pazardaki davranışlarının niteliğidir; zira rekabeti kısıtlayıcı uygulamalara katılım, her zaman pazar payı artışıyla sonuçlanmayabilmektedir. Özellikle bilgi değişimi gibi uygulamalarda, tüm katılımcılar eşit derecede fayda sağlamayabilmekte ve bazı teşebbüsler pazardaki diğer dinamikler nedeniyle göreli olarak pay kaybı yaşayabilmektedir. Nitekim Delil 4, 70 ve 79 aralarında BANVİT’in de aralarında yer aldığı teşebbüslerin rekabete hassas bilgi değişiminde bulunduğunu ortaya koyduğundan söz konusu savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

İhlalin isnat edildiği dönem içerisinde BANVİT’in talep eğrisinin daha esnek hale geldiği, bu durumun teşebbüsün pazar gücünün önceki dönemlere kıyasla azaldığını ortaya koyduğu ve dolayısıyla bu tespitin BANVİT’in uyumlu eylem içerisinde olduğu yönündeki iddiayı desteklemediği savunması.

(316) Öncelikle tekrar vurgulamak gerekir ki, soruşturma sürecinde BANVİT hakkında yalnızca uyumlu eylem iddiasına dayanarak bir sonuca ulaşılmamaktadır. İşbu kararda, soruşturma kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilen deliller doğrultusunda, BANVİT’in ileri tarihli fiyat listelerini rakip teşebbüslerle paylaştığı ve bu kapsamda rekabete hassas bilgi değişiminde bulunduğu da ortaya konulmaktadır. Bunun yanı sıra, tıpkı pazarın yapısal özellikleri ve pazar payı temelli BANVİT savunmalarına yönelik değerlendirmelerde olduğu gibi bir teşebbüsün talep eğrisinin daha esnek hale gelmesi ve pazar gücünü görece yitirmesi, o teşebbüsün rekabet karşıtı bir davranışta bulunmadığını göstermek bakımından yeterli değildir. Bu sebeple söz konusu savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

01.01.2019 – 16.12.2024 tarihleri arasındaki dönemde, BANVİT tarafından gerçekleştirilen satışlar dikkate alınarak, ürün bazında haftalık liste fiyatlarının her bir ay içerisindeki aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları kullanılarak hesaplanan ortalama varyasyon katsayısının, kâr marjlarının yükselmeye başladığı iddia edilen 2023 – 2024 döneminde (…..) olarak hesaplandığı, kâr marjlarının görece sabit kaldığı kabul edilen 2019 – 2022 döneminde ise ortalama varyasyon katsayısının (…..) olduğu, görüleceği üzere kâr marjlarında artış yaşanan dönemde varyasyon katsayısının daha yüksek ve aralarındaki farkın da istatistiksel olarak anlamlı olması sebebiyle 2023 - 2024 döneminin 2019 - 2022 dönemine kıyasla daha rekabetçi dönem olarak değerlendirilmesi gerektiği, aynı karşılaştırmanın BANVİT’e isnat edilen ihlal dönemi olan Temmuz 2020 -Ocak 2024 ile bu dönemin dışında kalan ve rekabetçi olduğu kabul edilen dönemler bakımından da yapıldığı, söz konusu karşılaştırma sonucunda da benzer şekilde iddia dönemi bakımından hesaplanan varyasyon katsayısının rekabetçi olduğu

kabul edilen döneme göre daha yüksek çıkması sebebiyle benzer bir sonuca ulaşıldığı, bu doğrultuda yapılan karşılaştırmalarda BANVİT’in fiyatlarında ihlal şüphesini destekler nitelikte bir hareketlilik bulunmadığı savunması.

(317) BANVİT ürünlerinin liste fiyatlarına ilişkin hesaplanan varyasyon katsayısının ihlal isnat edilen dönemde, ihlal isnat edilmeyen döneme göre daha yüksek çıkmasından hareketle rakipler arasında rekabete duyarlı bilgi paylaşıldığı gerçeğinin reddedilmesi mümkün görünmemektedir. Bilindiği üzere, rakipler arasında fiyatların sabitlendiğine yönelik şüpheler olduğu durumda, varyasyon katsayısı oldukça sağlıklı sonuçlar verebilecektir. Ancak somut olayda da olduğu gibi söz konusu rekabet ihlali doğrudan fiyat sabitlemeye yönelik olmayıp gelecekte uygulanacak fiyatlar gibi rekabete duyarlı bilgilerin paylaşılmasına yöneliktir. Rakipler tarafından elde edilen söz konusu bilgilerin stratejik fiyatlama kararlarında kullanılması durumlarında fiyat oynaklıklarından bağımsız olarak da bir rekabet ihlali gerçekleşebilecektir.

(318) Bunun da ötesinde, hesaplanan varyasyon katsayılarının sıfıra oldukça yakın denilebilecek seviyelerde olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olsa dahi, (…..) gibi oldukça düşük bir fark olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bu fark sebebiyle ihlal isnat edilen dönemin daha rekabetçi olduğunu ileri sürmenin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim metodolojik olarak, BANVİT tarafından hesaplanan varyasyon katsayıları yalnızca kendi ürünlerinin fiyatları arasındaki değişkenliği yansıtmakta, rakip fiyatlarına yönelik bir değerlendirme içermemektedir.

Soruşturma Raporu’nda yer alan değerlendirmelerin aksine, BANVİT’in fiyat hareketlerinin Ocak 2019 – Aralık 2024 döneminde maliyet ve talep koşullarındaki değişimlerle uyumlu şekilde belirlendiği; nitekim BANVİT’e ait liste fiyatları, aylık ortalama gelir, aylık ortalama değişken maliyet ve aylık sipariş miktarı kullanılarak yapılan analizler sonucunda [144], BANVİT’in reel fiyatları ile reel ortalama değişken maliyetleri arasındaki korelasyon katsayısının (…..) olarak hesaplandığı, bu katsayının 2023 - 2024 yıllarında (…..) çıktığı ve bu iki değişkenin söz konusu dönemde genel hatlarıyla birlikte hareket ettiği; benzer şekil de, ortalama liste fiyatları ile bir ay gecikmeli sipariş hacimleri arasındaki korelasyon katsayısının 2023 ve 2024 yıllarının tamamı için (…..) ve yalnızca 2024 yılı için (…..) olarak hesaplandığı, bu doğrultuda liste fiyatlarındaki değişimlerin aynı ay y a da bir önceki aydaki sipariş miktarındaki değişimlerle aynı yönde gerçekleştiği ve fiyat hareketliliğinin talep yönlü değişimlerle önemli ölçüde ilişkili olduğu savunması.

(319) Bir teşebbüsün fiyatları ile maliyetleri ve talep düzeyi arasında yüksek korelasyon bulunması, çoğu durumda fiyatın en önemli açıklayıcı değişkenlerinin maliyet ve talep unsurları olduğu da dikkate alındığında, temel iktisat teorileriyle tutarlıdır. Ancak bu durum, rekabete aykırı bir davranışta bulunulmadığını ya da rekabete duyarlı bilgi değişiminin gerçekleşmediğini göstermeye yeterli değildir. Kaldı ki fiyatlar ve maliyetler arasında ters yönlü ilişki olduğuna dair bir iddia bulunmamaktadır. Dosya kapsamında 2022 sonrası dönemde fiyatlar ve maliyetler arasındaki farkın artışıyla birlikte fiyat - 144 Aylık ortalama gelir için liste fiyatlarından dikey zincirdeki alıcılara uygulanan fatura altı iskonto ve diğer primler düşüldükten sonra elde edilen net gelirin; aylık ortalama değişken maliyet için satılan mallar maliyetinin ve sipariş miktarı için Ağustos 2020 - Aralık 2024 dönemlerini kapsayan aylık BANVİT sipariş miktarının kullanıldığı belirtilmiştir. Ayrıca, talep unsurunu temsil etme bakımından Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan “mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış gıda sektörü perakende ticaret hacmi endeksinin” kullanıldığı ve bahse konu verileri genel fiyat artışı etkisinden arındırmak için sektörel bir deflatör olan “canlı kümes hayvanları ve yumurta ÜFE” kullanıldığı ifade edilmiştir.

maliyet marjlarında bir yükseliş meydana geldiği, dolayısıyla bu dönemdeki fiyat artışlarının maliyetlerdeki artışları aştığı tespit edilmiştir. Nitekim bu durum BANVİT tarafından sunulan Ekonomik Analiz Raporu’nda “2023 ve 2024 yılında reel ortalama net fiyat (“rar”) ile reel ortalama değişken maliyet (“ravc”) arasındaki aralık açılmış olmasına rağmen değişkenlerin yönü bakımından her ikisi de birlikte hareket etmektedir.” ifadesiyle kabul edilmektedir. Dolayısıyla bir nedensellik belirtmemek üzere, fiyatlar ve maliyetler arasında (…..) ve (…..) olarak hesaplanan korelasyon katsayısı ile fiyatlar ve sipariş miktarları arasında (…..) ve (…..) olarak hesaplanan korelasyon katsayıları, fiyatın her zaman olmasa da çoğu durumda maliyet ve talep unsurlarıyla benzer yönde hareket ettiğini göstermenin ötesinde bir anlama sahip değildir.

Reel ortalama net fiyatlardaki değişimlerin, ortalama değişken maliyetler, sipariş miktarları ve talep unsurlarındaki diğer bazı değişimlerle olan ilişkilerinin ekonometrik bir model yardımıyla da ortaya konulabileceği; nitekim BANVİT tarafından gerçekleştirilen regresyon analizinde, BANVİT’in reel ortalama fiyatları ile reel ortalama değişken maliyetleri arasında ve otokorelasyonun dikkate alındığı Prais modellerinde BANVİT’in reel ortalama fiyatları ile sipariş adetleri arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunduğu, öte yandan, BANVİT tarafından yürütülen ekonometrik analiz sonuçlarına göre; fiyat üzerindeki maliyet, talep ve mevsimsellik etkileri dikkate alındığında, BANVİT’e isnat edilen uyumlu eylem dönemindeki fiyatların rekabetçi döneme kıyasla daha düşük seviyelerde seyrettiği, bu bulgunun ise uyumlu eyleme katıldığı idd ia edilen teşebbüslerin rekabetçi dönemlere göre daha yüksek fiyatlar uygulayacağı yönündeki genel beklentiyle örtüşmediği savunması.

(320) BANVİT tarafından kurulan ekonometrik modeller; reel ortalama fiyatlardaki değişimin, maliyet, talep ve dönemsel etkilerle açıklandığı iddiası ile sunulmaktadır. Bu modellerden en küçük kareler yöntemi (OLS) ile tahmin edilen modellerin otokorelasyon [145] problemine sahip olduğu; bu nedenle Prais - Winsten (PW) otokorelasyon düzeltme yönteminin [146] modellere entegre edilerek otokorelasyon probleminin ortadan kaldırıldığı, BANVİT tarafından sunulan ekonomik analiz raporunda ifade edilmektedir. Her ne kadar BANVİT, PW yöntemi sonrasında otokorelasyon probleminin ortadan kalkıp kalkmadığını gösteren Durbin - Watson test istatistiğini savunmasına eklememiş olsa da, söz konusu ekonometrik modellerin tekrar edilmesi sonucunda ilgili istatistikler hesaplanmış ve her üç model için de otokorelasyon probleminin büyük ölçüde ortadan kalktığı tespit edilmiştir. Ancak bilindiği üzere, PW yöntemi yalnızca birinci dereceden otokorelasyon (AR(1)) problemini gidermeye yönelik geliştirilmiş bir yöntemdir. Bu kapsamda, modelin hata terimlerinin yalnızca bir dönem gecikmeli değerleriyle otokorelasyon içerisinde olması durumunda etkin bir çözüm yöntemi olarak kabul edilmektedir. Buna karşılık, modelin hata terimlerinde daha yüksek dereceli (örneğin AR(2), AR(3) gibi) otokorelasyon 145 Otokorelasyon, regresyon analizlerinde hata terimlerinin birbirinden bağımsız olması varsayımının ihlal edildiği durumu ifade eder. Özellikle zaman serisi verilerinde, bir dönemdeki tahmin hatasının önceki dönemlerdeki hatalarla ilişkili olması söz konusudur. Bu durum, standart hata tahminlerini bozarak t - istatistiklerini ve güven aralıklarını yanıltabilmekte ve böylece modelde yer alan değişkenlerin anlamlılığına ilişkin yapılan çıkarımlar güvenilirliğini yitirebilmektedir.

[146] Prais - Winsten regresyonu, zaman serisi analizlerinde karşılaşılan birinci dereceden otokorelasyon (AR(1)) problemini gidermek amacıyla kullanılan bir tahmin yöntemidir. Bu yöntem, hata terimleri arasındaki otokorelasyonu modelleyerek veriyi dönüştürmekte ve bu dönüşüm sonucunda daha güvenilir katsayı tahminleri ve standart hatalar elde edilmesini sağlamaktadır. Böylece klasik en küçük kareler yönteminin ihlal edilen varsayımlarından kaynaklanan sapmalar azaltılır.

bulunması halinde, PW yönteminin otokorelasyon problemini ortadan kaldırma kapasitesi sınırlı kalmakta ve bu tür durumlarda alternatif ekonometrik yöntemlerin kullanılması gerekmektedir. Nitekim, söz konusu OLS modelleri otokorelasyon testine tabi tutulduğunda, Tablo 48’den de görüleceği üzere; ilk iki modelde sekizinci gecikmeye, son modelde ise beşinci gecikmeye kadar anlamlı otokorelasyon bulunduğu tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, ilgili modellerde gözlemlenen otokorelasyon yapısının yalnızca PW yöntemi ile ortadan kaldırılmasının, ekonometrik metodoloji bakımından uygun bir yaklaşım olmadığı anlaşılmaktadır.

Tablo 48 - Üç OLS Modeline ilişkin Otokorelasyon Test İstatistikleri (estat bgodfrey, lags(1/8))

Lag Prob > F (OLS - 1) Prob > F (OLS - 2) Prob > F (OLS - 3)

1 0 0.0001 0.0075

Kaynak: BANVİT Tarafından Sunulan Ekonomik Analiz Raporundaki Veriler Kullanılarak Yapılan

Dosya Kapsamında Yapılan Hesaplamalar

(321) Sonuç olarak, OLS modellerinde otokorelasyon probleminin dikkate alınmaması nedeniyle, BANVİT tarafından yapılan söz konusu analizlerin, temel ekonometrik metodoloji çerçevesinde ciddi bir eksikliğe sahip olduğu ve bu eksikliğin ise güvenilir olmayan sonuçlara sebebiyet verebileceği görülmektedir.

(322) Her ne kadar bu problem i görmezden gelerek test sonuçlarını yorumlamak metodolojik açıdan uygun olmasa da bir anlığına modellerde mevcut otokorelasyon probleminin uygun bir şekilde PW yöntemi ile giderildiği varsayımı altında bu modellerden elde edilen sonuçlar incelenmiştir.

(323) PW modelleri kapsamında hesaplanan ve hem sipariş miktarları hem de gıda sektörü perakende ticaret hacmi endeksinin dâhil edildiği ve sonuçları istatistiksel olarak anlamlı bulunan 3 numaralı model (prais_m3) dikkate alındığında, ihlal isnat edilen Temmuz 202 0- Ocak 2024 arası dönemi için 1, diğer dönemler için 0 değerini alan K kukla değişkenine ait katsayının (…..) olarak hesaplanması ve bu katsayının da istatistiksel olarak anlamlı olması sebebiyle (diğer her şey sabitken), ihlal isnat edilen dönemdeki reel ortalama fiyatların rekabetçi olduğu varsayılan döneme göre (…..) birim daha düşük olması gerekçesiyle, fiyatlar ihlal isnat edilen dönemde daha düşük olduğu için ihlal yoktur şeklinde yorumlanmaktadır. Prais_m1 ve Prais_m2 modellerinde ise K değişkenine ait katsayının istatistiksel olarak anlamsız bulunması sebebiyle ihlal isnat edilen dönem ile rekabetçi kabul edilen dönem arasında reel ortalama fiyatlar arasında bir fark olmadığı için ihlal yoktur şeklinde yorumlanmaktadır.

(324) Daha önce de belirtildiği üzere bir teşebbüsün fiyatları ile maliyetleri ve talep düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin bulunması, çoğu durumda fiyatın en önemli açıklayıcı değişkenlerinin maliyet ve talep unsurları olduğu da dikkate alındığında, temel iktisat teorileriyle tutarlıdır. Ancak bu durum, rekabete aykırı bir davranışta bulunulmadığını ya da rekabete duyarlı bilgi değişiminin gerçekleşmediğini göstermeye yeterli değildir. Buna ek olarak, geleceğe yönelik fiyat gibi rekabete duyarlı bilgilerin paylaşıldığına dair delillerin bulunduğu somut olayda yapılan analiz, reel ortalama fiyatların, rekabetçi olduğu varsayılan döneme kıyasla Prais_m3 modelinde yaklaşık iki kuruş daha düşük olduğunu (Prais_m3 modeli) ya da istatistiksel olarak

anlamlı bir fark olmadığını (Prais_m1 ve Prais_m2) göstermektedir. Ancak bu analiz, söz konusu bilgilerin paylaşılmadığı ve dolayısıyla rakip teşebbüslerin kararlarını tamamen bağımsız şekilde aldığı bir senaryoda, fiyatların muhtemelen iki kuruştan daha da düşük olabileceği yönündeki karşı - olgusal sorulara yanıt vermemektedir. [147]

(325) Öte yandan, BANVİT tarafından doğrudan yorumlanmamış olmakla birlikte, BANVİT tarafından yapılan analiz kapsamında elde edilen bir diğer bulgu da fiyat - maliyet ilişkisine ilişkindir. Maliyet değişimlerinin fiyatlar üzerindeki etkisini yansıtan reel ortalama değişken maliyet (ravc) değişkeni ile bu etkinin 2023 - 2024 döneminde nasıl farklılaştığını ölçen etkileşim terimi (Y.ravc; burada 2019 - 2022 dönemi için Y=0, 2023 - 2024 dönemi için Y=1) dikkate alındığında, 2023 - 2024 döneminde maliyetlerde meydana gelen değişimlerin, 2019 - 2022 dönemine kıyasla fiyatlarda ek olarak; Prais_m3 modelinde (…..) birim, Prais_m1 modelinde (…..) birim, Prais_m2 modelinde (…..) birim düzeyinde bir değişime yol açtığı ve bu etkilerin de istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmektedir. Bu çerçevede Prais_m3 modeli dikkate alındığında, 2023 - 2024 döneminde gerçekleşen bir birimlik bir maliyet artışının, önceki döneme kıyasla fiyatlarda (…..) birimlik ilave bir artışa yol açtığı sonucuna ulaşmak mümkündür.

(326) Yukarıda açıklanan nedenlerle söz konusu savunmaya katılmak mümkün olmamıştır. Soruşturma Raporu’nda yer alan değerlendirmelerin aksine, BANVİT’e isnat edilen uyumlu eylem dönemindeki kâr marjının rekabetçi döneme göre daha düşük seviyede gerçekleştiği, bu durumun istatistiksel olarak da anlamlı olduğu savunması.

(327) BANVİT tarafından, kendisine isnat edilen ihlal döneminde kâr marjının önceki döneme kıyasla daha düşük seviyede gerçekleştiği ve bu farkın t - testi ile istatistiksel olarak anlamlı bulunduğu savunması, isnat edilen rekabet ihlali iddialarını çürütmek için yeterli değildir. Diğer yandan BANVİT tarafından sunulan ekonomik analiz raporunda “2023 ve 2024 yılında reel ortalama net fiyat (“rar”) ile reel ortalama değişken maliyet (“ravc”) arasındaki aralık açılmış olmasına rağmen değişkenlerin yönü bakımından her ikisi de birlikte hareket etmektedir.” ifadesiyle, fiyat ve maliyet arasındaki farkın 2023 - 2024 döneminde açıldığı da kabul edilmektedir. Ayrıca, rekabete duyarlı bilgilerin paylaşıldığı durumlarda tüm teşebbüslerin bu durumdan eşit düzeyde fayda sağlaması beklenmemelidir. Teşebbüslerin pazardaki konumları, izledikleri stratejiler veya maruz kaldıkları dışsal etkiler gibi faktörler doğrultusunda, bazı firmalar göreli kâr marjı kaybı yaşayabilirken, bazıları ise bu durumdan daha avantajlı bir şekilde etkilenebilecektir. Bu sebeple söz konusu savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

H.4.4.5. BUPİLİÇ Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmalara İlişkin Tespitler

BUPİLİÇ’in doğrudan veya dolaylı olarak rakipleriyle bilgi değişiminde bulunduğunu gösteren herhangi bir delilin olmadığı, ihlal isnadında bulunulan delillerde yer alan fiyat listelerinin pazardan öğrenilebileceği, Kurulun Traktör kararında [148] bir ila üç gün sonrasına ait fiyat listelerinin stratejik bilgi olarak değerlendirilmediği, aynı kararda teşebbüslerin bayilerine fiyat listesi iletmesinin ticari hayatın bir gereği olarak bahsedildiği, fiyat listelerinin rakip

[147] BANVİT, üçüncü yazılı savunmasında otokorelasyon sorununu gidermek amacıyla Newey - West ve gecikmeli bağımlı değişken yöntemleriyle elde ettiği yeni model sonuçlarını sunmuş olsa da, bu sonuçların önceki değerlendirmelerle varılan kanaati değiştirecek nitelikte olmadığı değerlendirilmiştir.

[148] Kurulun 18.07.2024 tarihli ve 24 - 30/717 - 301 sayılı kararı.

teşebbüslerle paylaşılması amacıyla bayilere gönderildiğine işaret eden herhangi bir delilin olmadığı, Kurulun Gaziantep Hazır Beton [149] ve Lastik [150] kararlarında görüldüğü üzere; fiyat listelerinin bayiler tarafından teşebbüslerle paylaşılma amacının pazarlık gücünü arttırmak ve daha iyi teklifler almak olabileceği, rakip fiyat listelerinin teşebbüslerin bağımsız fiyatlama kararlarına etki ettiği veya bir girdi olarak kullanıldığı iddiasına yönelik herhangi bir delilin olmadığı savunması.

(328) Daha önce de açıklandığı üzere; teşebbüslerin mevcut veya potansiyel rakiplerinin pazar davranışlarını etkileme ya da uygulamaya koymaya karar verdikleri veya planladıkları pazar davranışlarının rakiplere ifşası amacına veya etkisine sahip her türlü doğrudan veya dolaylı teması kati şekilde yasaklamaktadır. Bir başka deyişle, teşebbüsler arasında rekabet karşıtı amaca veya etkiye sahip doğrudan veya dolaylı her türlü temas kesin olarak men edilmektedir. Bu kapsamda, bilgi değişimi bakımından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde yasaklanan davranış rekabeti kısıtlayıcı amaç veya etkiyi taşıyan doğrudan ve/veya dolaylı iletişimin bizzat kendisidir. Bu sebeplerle iletişimin doğrudan veya dolaylı yollarla gerçekleşmesinin ihlal tespitine etkisi olmadığı anlaşılmaktadır.

(329) İleriye dönük fiyat listelerinin pazardaki şeffaflığı artırarak işbirlikçi sonuca sebebiyet verip vermeyeceği değerlendirmesinde pazarın yapısı göz önünde bulundurulması gereken bir unsurdur. Traktör pazarı gibi fiyat değişikliğinin nispeten daha seyrek gerçekleştiği bir pazarda birkaç gün önce ilan edilen listelerin rekabeti kısıtlayıcı etkisinin daha sınırlı olabileceği ileri sürülebilecek iken, piliç eti gibi çok sık fiyat değişimi yapılan bir pazarda fiyat listelerinin birkaç gün öncesinden ilan edilmes i işbirlikçi sonucu kolaylaştırılabilecektir. İşbu kararda detaylı olarak yer verildiği üzere ileri tarihli fiyat listelerinin teşebbüsler arasında paylaşımı geleceğe yönelik fiyat bilgilerinin değişimi olarak nitelendirilmiş ve bu durumun rakip teşebbüslerin fiyat hareketlerinde meydana getirdiği benzerlik yapılan iktisadi analizlerle de ortaya konulmuştur. Bu sebeple söz konusu savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

Soruşturma konusu paralel fiyat hareketliliğinin piliç eti pazarının homojen ürün, benzer maliyetler, münhasır olmayan bayilik ağı ve pazarın şeffaf olması gibi özelliklerinden kaynaklandığı, herhangi bir iletişim delili ile desteklenmeden yalnızca fiyatlama hareketliliğindeki benzerliklerin ihlalin varlığı bakımından yeterli ispat standardını karşılamadığı, BUPİLİÇ bakımından ihlal isnadına konu dönem haricindeki dönemlere ilişkin paralel fiyat görünümünün ve teşebbüslerin kar marjlarının yakın seyretmesinin rekabete aykırı bir uzlaşma sonucundan kaynaklanmadığı, bunun piyasanın yapısıyla ilgisinin olduğu, , dana eti ve kuzu eti fiyatlarının piliç eti fiyatlarına kıyasla daha çok ve daha keskin bir şekilde artmasından dolayı piliç eti talebinin arttığı, piliç etine taleplerinin artmasından kaynaklı gerçekleşen fiyat artışlarının ise ihlal olarak değerlendirilemeyeceği, Soruşturma Raporu’nda talep -fiyat- kar marjı ilişkisinin göz ardı edildiği, BUPİLİÇ bakımından ihlal isnadına konu Şubat 2022 ila Kasım 2023 dönemindeki fiyat ve kar marj artışlarının yüksek talepten kaynaklandığı savunması.

(330) Öncelikle belirtilmelidir ki, Soruşturma Raporu’ndaki ihlal iddiaları salt fiyat hareketlerine dayanmamaktadır. Buna ek olarak, bir teşebbüsün fiyatları ile maliyetleri ve talep düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunması, çoğu durumda fiyatın en önemli açıklayıcı değişkenlerinin maliyet ve talep unsurları olduğu da dikkate

[149] Kurulun 09.08.2012 tarihli ve 12 - 41/1246 - 402 sayılı kararı.

[150] Kurulun 16.12.2015 tarihli ve 15 - 44/731 - 266 sayılı kararı.

alındığında, temel iktisat teorileriyle tutarlıdır. Ancak bu durum, rekabete aykırı bir davranışta bulunulmadığını ya da rekabete duyarlı bilgi değişiminin gerçekleşmediğini göstermeye yeterli değildir.

(331) Diğer yandan, talep artışlarının yaşandığı dönemlerde piyasada fiyatların yükselmesi ekonomik olarak beklenen bir durum olsa da, bu durum rekabet ihlallerinin gerçekleşmediği anlamına gelmemektedir. Özellikle talep yönlü baskıların yoğunlaştığı dönemlerde teşebbüsler arasındaki koordinasyon, rekabete duyarlı bilgilerin paylaşılması veya dolaylı iletişim yoluyla sağlanan fiyat uyumu gibi davranışlar, piyasa dinamiklerinin ötesinde fiyatların yapay olarak yüksek düzeylerde oluşmasına neden olabilecektir. Bu tür dönemlerde artan talebin arkasına sığınılarak gerçekleştirilen rekabete duyarlı bilgi paylaşımı uygulamaları, rekabetin bozulmasına ve tüketici refahının azalmasına yol açabilmektedir. Dolayısıyla, talep artışı ile fiyat artışı arasındaki ilişki incelenirken, fiyatlama davranışlarının rekabet hukukuna uygunluğu da dikkatle değerlendirilmesi gereken bir husustur.

Delil 56 ve 62’de yer alan bilgilerin piyasadan öğrenilebilecek nitelikte olduğu ve hiçbir delilde doğrudan iletişimin bulunmadığı savunması.

(332) Soruşturma kapsamında piliç eti pazarında ileri tarihli fiyat listesi uygulamasının bulunduğu ve fiyat listelerinin doğrudan ve/veya dolaylı vasıtalarla paylaşılmasının piyasanın işleyişinin bir parçası haline geldiği tespit edilmekle birlikte yerinde incelemede elde edilen belgeler incelendiğinde söz konusu durumun piyasayı şeffaflaştırdığı, teşebbüslerin arama maliyetlerini azalttığı ve teşebbüslerin fiyatlandırma kararlarını etkileyerek fiyat listelerini oluşturma sürecini doğrudan şekillendirdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ileri tarihli fiyat listesinin rakip teşebbüsler arasında paylaşımının bizzat kendisinin geleceğe yönelik fiyat bilgisi değişimi niteliğinde olduğu ve rekabeti kısıtlama amacı taşıdığı kanaatine ulaşılmıştır. Dolayısıyla ileri tarihli fiyat listelerinin piyasadan kolaylıkla öğrenilebilecek nitelikte olmasının ihlal tespitine bir etkisinin olmayacağı anlaşılmaktadır.

Delil 65’te yer alan “ankara bayisinden de teyit ettim” ifadesinden BEYPİLİÇ tarafından paylaşılan rakip bilgilerinin bayiler aracılığı ile piyasadan/sahadan öğrenildiğinin anlaşıldığı, anılan belgede yer alan “Şu an için herhangi bir uygulama vermemişler listeyi uygulayacaklar.” ifadesinin gerçeği yansıtmadığı, ilgili yazışmanın geçtiği dönemde BUPİLİÇ’in zam yapmadığı, aksine bir önceki fiyat listesine kıyasla 06.08.2023 tarihinde %3 iskontolu fiyat listesinin duyurulduğu savunması.

(333) Bir önceki savunmaya verilen cevapta da görüleceği üzere fiyat listelerinin doğrudan ve/veya dolaylı vasıtalarla paylaşılmasının piyasanın işleyişinin bir parçası haline geldiği tespit edilmekle birlikte yerinde incelemede elde edilen belgeler incelendiğinde söz konusu durumun piyasayı şeffaflaştırdığı, teşebbüslerin arama maliyetlerini azalttığı ve teşebbüslerin fiyatlandırma kararlarını etkileyerek fiyat listelerini oluşturma sürecini doğrudan şekillendirdiği anlaşılmaktadır. Delil 65’te yer alan ifadelerden BUPİLİÇ’in 06.08.2023 tarihi itibarıyla zamlı yeni fiyat listesini uygulamaya başlayacağı anlaşılmaktadır. BUPİLİÇ’in fiyat listelerinin incelenmesinden teşebbüsün belgede yer alan ifadelerle 06.08.2023 tarihinde yeni fiyat listesini uygulamaya başladığı ve piliç eti ürünlerinde fiyat artışına gittiği anlaşılmaktadır. Örnek olarak tabaklı büyük baget ürünün fiyatı (…..) TL’den (…..) TL’ye, tabaklı büyük ızgara kanatın fiyatı ise (…..) TL’den (…..) TL’ye yükselmiştir. Bu sebeplerle savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

Delil 66’da yer alan iletişimin tarafı Sönmezler Company’nin BEYPİLİÇ’in Irak’ta faaliyet gösteren ihracat müşterisi olduğu, BUPİLİÇ’in Sönmezler Company ile herhangi bir ticari ilişkisinin veya iletişiminin olmamasından dolayı anılan delilde yer alan bilgilerin Sönmezler Company tarafından üçüncü taraftan edinildiği savunması.

(334) Yukarıda da belirtildiği üzere, ileri tarihli fiyat listesinin doğrudan veya dolaylı yollarla paylaşımının bizzat kendisinin geleceğe yönelik fiyat bilgisi değişimi niteliğinde olduğu ve rekabeti kısıtlama amacı taşıdığı kanaatine ulaşılmıştır. Bu kapsamda bilginin elde edilme şeklinin ileri tarihli fiyat listeleri bakımından ihlal tespitine bir etkisinin olmayacağı anlaşılmaktadır.

Delil 68’de BUPİLİÇ’in fiyat listesinin yer almaması sebebiyle ihlal isnadında bulunulamayacağı savunması.

(335) Soruşturma Raporu’nda Delil 68’e ilişkin olarak; 24.11.2023 tarihinde “Satış Müdürlüğü” isimli WhatsApp grubunda 26.11.2023 tarihli ŞENPİLİÇ’in, 25.11.2023 tarihli ERPİLİÇ’in; 25.11.2023 tarihinde ise 26.11.2023 tarihli BUPİLİÇ’in fiyat listelerinin paylaşıldığı ifade edilmiştir. Yine Rapor’da söz konusu fiyat listelerinden yalnızca ERPİLİÇ’in fiyat listesinin örnek ekran görüntüsüne yer verilmiştir. Aşağıda 25.11.2023 tarihinde gönderilen 26.11.2023 tarihli BUPİLİÇ fiyat listesi yer almaktadır.

(336) Yine yukarıda belirtildiği üzere, ileri tarihli fiyat listesinin doğrudan veya dolaylı yollarla rakiplerle paylaşımının, bizzat kendisinin geleceğe yönelik fiyat bilgisi değişimi niteliğinde olduğu ve rekabeti kısıtlama amacı taşıdığı kanaatine ulaşılmıştır.

Delil 73 ve 74’te yer alan bilgilerin BUPİLİÇ tarafından bayiler ile paylaşılma sebebinin pazardaki diğer teşebbüslerin fiyatları ile BUPİLİÇ fiyatlarının karşılaştırılarak bayi ile bu karşılaştırmalar üzerinden pazarlık yapılması olduğu savunması.

(337) İleri tarihli fiyat listelerine ilişkin değerlendirmelere daha önce yer verilmiş olup söz konusu savunmaya itibar edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

İhlalin kabulü anlamına gelmemekle birlikte, söz konusu dosya kapsamında BUPİLİÇ’e idari para cezası verilmesi durumun da ceza takdirinde lehe olan Ceza Yönetmeliği’nin uygulanması, cezanın takdirinde anılan fiillerin diğer ihlal için öngörülen %0,5 alt sınırdan belirlenmesi, BUPİLİÇ’in pazar gücü olmamasının temel idari para cezasının takdirinde göz önünde bulundurulması, Delil 74’ün ihlal isnadına konu edilmeyerek ihlal süresinin bir yıldan kısa olarak değerlendirilmesi, BUPİLİÇ bakımından ilk ihlal kararının olması ve söz konusu davranışların pazarda herhangi bir etki oluşturmamasının ceza takdirinde

hafifletici unsur ol arak değerlendirilmesi hususlarının dikkate alınması gerektiği savunması.

(338) BUPİLİÇ’e ilişkin ihlal isnadı hakkında lehe olan Ceza Yönetmeliği’ndeki düzenlemeler uygulanmış olup hafifletici unsurlar dikkate alınmıştır.

H.4.4.6. CP Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmalara İlişkin Tespitler Soruşturma Raporu’nda CP hakkındaki aleyhte hususların kabul edilmediği, CP tarafından 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilmediği, Soruşturma Raporu’nun “3.2.4. Rakip Analizlerine İlişkin Belgelerin Değerlendirilmesi”, “3.4.6. CP Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmaların Değerlendirilmesi”, “3.5. Genel Değerlendirme” ve “3.6. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme” başlıklı bölümlerinde CP’nin rakip teşebbüsler ile doğrudan ve/veya dolaylı iletişim vasıtasıyla rekabete hassas bilgi değişiminde bulunduğunu gösteren herhangi bir bulgunun yer almaması nedeniyle CP’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı davrandığına yönelik herhangi bir tespitte bulunulmadığı yönündeki değerlendirmelere iştirak edildiği, bu kapsamda CP hakkında idari yaptırım kararı alınmaması gerektiği savunması.

(339) Yukarıda CP hakkında değerlendirmelere yer verilmiş olup söz konusu değerlendirmeler neticesinde CP hakkında herhangi bir ihlal isnadında bulunulmamıştır.

H.4.4.7. ERPİLİÇ Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmalara İlişkin Tespitler

Anayasa Mahkemesinin 20.06.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 23.03.2023 tarihli ve 2019/40991 sayılı kararı çerçevesinde, hâkim kararı olmaksızın yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgelerin hukuka aykırı olduğu ve ERPİLİÇ’e isnat edilen ihlale dayanak teşkil etmemesi gerektiği savunması.

(340) Anayasa’nın 6.maddesinde; “hiç kimse ve organ kaynağını Anayasa’dan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz”, 123. maddesinde de; ‘İdare kuruluş ve görevleri ile bir bütündür ve kanunla düzenlenir’ denmekle kanunilik ilkesi benimsenmiştir. Söz edilen anayasal ilkeler uyarınca idarenin tüm işlemlerinin ve eylemlerinin dayanağının kanunda bulunması esastır. Diğer bir deyişle idare, herhangi bir eylemi veya işlemi gerçekleştirirken kendisine ilgili kanunlar tarafından verilmiş yetkileri kullanacak ve bu yetkilerin sınırları içerisinde hareket edecektir.

(341) Bu doğrultuda dosya kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde 4054 sayılı Kanun’un 15. maddesinde belirtilen yetki kullanılmış ve yerinde incelemeler ilgili tarihte ve hâlihazırda yürürlükte olan 4054 sayılı Kanun’un 15. maddesi çerçevesinde yapılmıştır. Dolayısıyla söz konusu yerinde incelemelerin kanunilik şartı sağlanarak hukuka uygun bir şekilde gerçekleştirildiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

(342) Öte yandan savunmada yer verilen, Anayasa Mahkemesi (AYM)’nin Ford Otomotiv Sanayi AŞ tarafından yapılan 2019/40991 numaralı bireysel başvuru hakkında aldığı 23.03.2023 tarihli kararın Kurulun hâkim kararı olmadan gerçekleştirdiği yerinde inceleme yetkisini ortadan kaldırmadığı, yalnızca bireysel başvuruda bulunan FORD hakkında bir hak ihlaline hükmettiği görülmektedir. 4054 sayılı Kanun’un 15. maddesinde hâkim kararının yalnızca yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme olasılığının bulunması durumunda alınacağı belirtilmiş olup AYM’nin söz konusu bireysel başvuru kararıyla ilgili hüküm iptal edilmemiştir.

(343) AYM’nin bir kanun hükmünü iptal etmesi ancak norm denetimi ile mümkündür. Norm denetiminde “iptal davası” ve “itiraz yolu” olmak üzere iki tür başvuru usulü vardır. Anayasa hukukunda iptal davası yolu ile yapılan denetim “soyut norm denetim i”, itiraz yoluyla yapılan denetim ise “somut norm denetimi” olarak adlandırılmaktadır.

(344) Kanunların, şekil ve esas bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla AYM’de iptal davası açabilme hakkı, Cumhurbaşkanına, Türkiye Büyük Millet Meclisinde en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının en az beşte biri tutarındaki üyelere aittir. Bu yolda dava açma süresi genel olarak iptali istenen normun Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak 60 gündür.

(345) İtiraz yolunda ise bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, AYM’nin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır. Bu yollarla yapılan norm denetimi sonucunda AYM bir kanun hükmünün Anayasa’ya aykırılığına karar verebilmekte ve ilgili hükmü iptal edebilmektedir.

(346) AYM’nin FORD hakkında almış olduğu karar ise bir bireysel başvuru kararıdır. Bireysel başvurunun kapsamını, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi tarafından ortak koruma alanında yer alan temel haklar ve özgürlükler oluşturmaktadır. Bireysel başvuru dosyalarında, AYM’nin esasa ilişkin inceleme neticesinde verebileceği kararlar 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinde hüküm altına alınmıştır. Anılan Kanun’un 50. maddesine göre, AYM temel olarak hakkın ihlal edildiğine yahut hakkın ihlal edilmediğine dair karar verebilecektir. Hak ihlaline yönelik bir karara hükmedilmesi durumunda ise bu hükmün verilmesine neden olan ihlalin ve bunun sonuçlarının bertaraf edilmesi için ne yapılması gerektiğine de hükmedilecektir.

(347) Yargı süreçlerinden kaynaklanan hak ihlali kararlarında; yeniden yargılamaya dair kararlar, tazminata dair kararlar ve genel mahkemelerde dava açma yolunun gösterilmesine dair kararlar verilebilmektedir. Dolayısıyla AYM’nin bireysel başvuru dosyalarında hak ihlalinin bir kanun maddesinden kaynaklandığını tespit etmesi durumunda ilgili kanun maddesini doğrudan iptal etme hakkı bulunmamaktadır.

(348) Sonuç olarak; AYM’nin FORD kararının bireysel başvuru üzerine verilmiş bir hak ihlali kararı olduğu, söz konusu kararın ancak bireysel başvuru yapan teşebbüs bakımından sonuç doğurabileceği, dolayısıyla söz konusu savunmanın kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

So ruşturma Raporu’nda ERPİLİÇ’e ilişkin ihlal isnadına dayanak teşkil eden 21 delilden 18’inin rakipler tarafından ERPİLİÇ’in fiyat listelerinin paylaşılmasına ve takip edilmesine ilişkin olduğu, bununla birlikte ERPİLİÇ’in rakiplerinin fiyat listelerini tak ip ettiğine ya da elde ettiğine yönelik hiçbir delilin bulunmadığı, dolayısıyla ERPİLİÇ’in fiyatlandırma kararlarında rakiplerin fiyat bilgilerini dikkate almasının fiilen imkânsız olduğu, bu kapsamda söz konusu 18 delilin ihlal isnadına dayanak teşkil edemeyeceği, beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin bayileriyle fiyat listelerini paylaşmasının ticari hayatın olağan akışının zorunluluğu olduğu, müşterilerin satın alacakları ürünlerinin fiyatlarını önceden bilmek isteyecekleri ve dolayısıyla f iyat listelerinin ürün tesliminden üç gün önce belirlenerek müşterilere gönderildiği savunması.

(349) Rekabet ihlallerine ilişkin olarak ihlal taraflarının her birinden ihlale ilişkin delil elde edilmesi zorunlu değildir. Nitekim delil serbestisi ilkesinin benimsendiği Türk rekabet

hukukunda, bir teşebbüse ilişkin yapılan ihlal tespitinde kullanılan delilin o teşebbüsçe düzenlenmesi gerektiği gibi bir delil standardı bulunmamaktadır. Bu kapsamda rakip teşebbüslerden elde edilen ERPİLİÇ’in ileri tarihli fiyat listelerinin ERPİLİÇ hakkında ihlal isnadında kullanılabileceği anlaşılmaktadır.

(350) Kaldı ki, fiyat listelerinin paylaşımının ticari hayatın gereği olduğu iddia edilmekteyse de, bayilerin piliç eti üreticilerine gönderdikleri ileri tarihli fiyat listelerinin, rekabetin bir aracı olarak değil, aksine fiyat listelerinin ve hareketlerinin uyumlaştırılmasına yönelik olarak kullanıldığı fiyat analizleri ile de ortaya koyulmuş durumdadır.

Delil 4’te yer alan bilgilerin kaynağının bayi olduğunun yazışmadaki “Bu bilgiler buradaki bayi ve bölge müdürlerinden beşeri ilişkiler ile alınmış olup…” ifadesinden anlaşılabileceği, bununla birlikte ERPİLİÇ’in bölge müdürlüğünün bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu bilgilerin bayi haricinde başka bir kaynaktan elde edilmiş olma ihtimalinin kalmadığı, ayrıca aynı delilde “(…) bin ton civarında olduğu söyleniyor” ifadesinden de bilgilerin kaynağının piyasa duyumları olduğunun görülebileceği, Delil 4’te yer alan “Belki söyleyen hatalı söylemiş olabilir” ve Delil 41’de yer alan “Rakiplerde liste hazırlığı duyuyoruz” ibarelerinin bilgilerin güvenilir olmadığına ve piyasa duyumu olduklarına işaret ettiği, nitekim Delil 4’te ve 41’de yer alan verilerin gerçekle örtüşmediği savunması.

(351) Delil 4’te yer alan “Bu bilgiler burada ki bayi ve bölge müdürlerinden beşeri ilişkiler ile alınmış olup, atmasyon veya sallama değildir. Belki söyleyen hatalı söylemiş olabilir.” ifadesinin LEZİTA ve ERPİLİÇ arasındaki iletişimi gösterdiği anlaşılmaktadır. Ayrıca rekabet ihlallerine ilişkin delillerin her birinin diğerlerinden ayrık bir şekilde ispat standardını sağlaması aranmamakta; bütüncül olarak değerlendirildiğinde delillerin “açık, inandırıcı ve tutarlı” olmaları gerekmektedir. Bunun yanında, teşebbüslerin ihlalin mevcut olmadığını ispat edebilmeleri için delil seti içinde yer alan muhtelif tekil delillere yönelik makul açıklama getirmeleri yeterli olmamakta, delillerin bütünü üzerinden ulaşılan sonucun aksinin ortaya konulması gerekmektedir. Bu kapsamda, Delil 4’te yer alan yazışmanın yaklaşık bir ay öncesinde geçen Delil 39’daki ERPİLİÇ, LEZİTA, GEDİK, BOLEZ ve ŞENPİLİÇ arasında geleceğe yönelik fiyat bilgisi değişimine işaret eden ifadeler göz önünde bulundurulduğunda, Delil 4’e ilişkin ERPİLİÇ ve LEZİTA arasındaki iletişime yönelik tespit desteklenmektedir. Dolayısıyla, söz konusu savunmanın kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

(352) Delil 41’de yer alan 09.06.2020 tarihli LEZİTA iç yazışmasında, LEZİTA çalışanı tarafından kullanılan “Er pilic ile görüştüm. Perşembe çıkışlardan itibaren Mangallik gurubuna % 5 ile 6 arasi Kanat % 12 zam yapacaklar liste hazırlıyorlar.” ifadelerinden LEZİTA’nın ERPİLİÇ ile iletişime geçtiği ve ERPİLİÇ tarafından yapılması planlanan fiyat değişikliğine ilişkin bilgi aldığı anlaşılmaktadır. Yazışmanın devamından, ERPİLİÇ’in fiyat değiştireceği bilgisi doğrultusunda LEZİTA’nın da fiyatlarında değişiklik yapmak üzere çalışma yaptığı görülmektedir. Akabinde ERPİLİÇ’in 12.06.2020 tarihinde uygulanmak üzere 09.06.2020 tarihinde yayımladığı fiyat listesi grupta paylaşılmıştır. Bu nedenle Delil 41’de yer alan bilgilerin gerçekle örtüşmediğine yönelik savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

Delil 39’daki “Dün Er piliç (…) ile de görüştüm” ve Delil 41’deki “Er piliç ile görüştüm” ifadeler inin ERPİLİÇ bayisi ile yapılan görüşmeleri ifade ettiği, nitekim sektörün olağan işleyişinde bayilerden bahsedilirken üretici teşebbüsün isminin kullanılabildiği, bayilerin telefonları ERPİLİÇ adına yanıtladığı, zira sektörde kullanılan dilin kavram kargaşalarına yol açabildiği, BİM ile yapılan

pazarlıkların ve indirimlerin bölge müdürlükleriyle ilgisi olmadığı, söz konusu süreçleri doğrudan entegre genel merkezlerinin yürüttüğü, bununla birlikte rakip teşebbüsün tek taraflı beyanının ERPİLİÇ ile gerçekten iletişime geçildiğini göstermediği, keza söz konusu şahsın ERPİLİÇ ile görüşmemesine rağmen yöneticilerinde sahaya hakim olduğu izlenimini yaratabilmek adına bu tür ifadeler kullandığı savunması.

(353) Delil 39’a konu iletişimin BİM’e yapılacak bir indirim ile ilgili olduğu, savunmada da ifade edildiği gibi piliç eti üreticilerinin BİM gibi büyük ölçekli perakende müşterilere doğrudan satış yaptığı göz önüne alındığında, Delil 39’daki “Dün Er piliç (…) ile de görüştüm” ifadesi ile ERPİLİÇ bayisinin kastedildiği savunmasına iştirak etmek mümkün olmamıştır. Ayrıca, Delil 41’de yer alan yazışma anında ERPİLİÇ’in fiyat oluşturma sürecinin devam ettiği, yazışmada yer alan, “Perşembe çıkışlardan itibaren Mangallik gurubuna % 5 ile 6 arasi Kanat % 12 zam yapacaklar liste hazırlıyorlar. “ ifadesinin de bu hususu gösterdiği göz önüne alındığında, benzer şekilde Delil 41’e yönelik savunmaya katılmanın mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Piliç eti fiyat listelerinin bayilere duyurulduktan sonra kamuya açık hale geldiği, fiyat li stelerinin bayiler aracılığıyla kolayca elde edilebildiği, nihayetinde kamuya açık bir bilgi niteliği taşıdıkları ve stratejik bilgi olarak değerlendirilemeyecekleri savunması.

(354) Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz (Yatay Kılavuz)’da “bilgiye erişim maliyetleri bakımından bütün rakipler ve müşterilerce aynı derecede erişilebilir olan bilgiler” gerçek anlamda kamuya açık bilgi olarak tanımlanmakta ve bilginin gerçek anlamda kamuya açık olması için, bilgi değişiminin tarafı olmayan müşterilerin ve teşebbüslerin bilgiye erişim maliyetinin, taraf olan teşebbüslerinkinden daha fazla olmaması gerektiği ifade edilmektedir [151]. Bu kapsamda bayilerle paylaşılan ileri tarihli fiyat listelerinin, bilgiye erişim maliyeti bakımından tüm müşterilerce ve rakiplerce aynı derecede erişilebilir olmadığından dolayı söz konusu fiyat listelerinin kamuya açık bilgi olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Soruşturma Raporu’nda rakip fiyat listelerinin ilgili teşebbüsler tarafından ne şekilde elde edildiğine ilişkin tespitte bulunmanın mümkün olmadığına yer verildiği ancak fiyat listelerinin rakiplerden elde edilmiş olduğu sonucuna varıldığı, bu noktada rakip fiyat listelerinin hangi kaynaktan elde edildiğine ilişkin ispat yükünün Kurum’da olduğu, bu çerçevede Kurulun Traktör kararında [152] izlediği yaklaşım benimsenmesi gerektiği, aksi halde şüpheden hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin değil Kurumun yararlanacağı, diğer yandan Kurulun PVC kararında [153] fiyat listelerinin paylaşılma tarihi ile listelerdeki fiyatların geçerli olacağı tarih arasında 7 - 8 günlük zaman aralığının olduğu, buna karşın Kurulun söz konusu fiyat bilgilerini güncel fiyatlar olarak nitelendirdiği ve ihlal sonucuna ulaşmadığı savunması.

(355) Soruşturma kapsamında piliç eti pazarında ileri tarihli fiyat listesi uygulamasının bulunduğu ve fiyat listelerinin doğrudan ve/veya dolaylı vasıtalarla paylaşılmasının piyasanın işleyişinin bir parçası haline geldiği tespit edilmekle birlikte yerinde incelemede elde edilen belgeler incelendiğinde söz konusu durumun piyasayı şeffaflaştırdığı, teşebbüslerin arama maliyetlerini azalttığı ve teşebbüslerin 151 Yatay Kılavuz, para. 72

[152] Kurulun 18.07.2024 tarihli ve 24 - 30/717 - 301 sayılı kararı

[153] Kurulun 23.09.2021 tarihli ve 21 - 44/646 - 323 sayılı kararı

fiyatlandırma kararlarını etkileyerek fiyat listelerini oluşturma sürecini doğrudan şekillendirdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ileri tarihli fiyat listesinin rakip teşebbüsler arasında paylaşımının bizzat kendisinin geleceğe yönelik fiyat bilgisi değişimi niteliğinde olduğu ve rekabeti kısıtlama amacı taşıdığı kanaatine ulaşılmıştır.

ERPİLİÇ’in hâlihazırda başka kişilerle paylaşımı asgari düzeye indirmek için fiyat listelerini bayilere fiziki olarak yazdırılamayacak formatta gönderdiği, dolayısıyla ERPİLİÇ’in gerekli tüm tedbirleri almasına rağmen ERPİLİÇ’in bu yönde bir iradesi olmaksızın bayilerinden fiyat listelerinin alınması ve paylaşılmasından dolayı ERPİLİÇ’in sorumlu tutulamayacağı, nitekim yakın tarihli Kurul kararlarında da [154] rakip teşebbüslerin fiyat listelerinin bayiler tarafından p aylaşılmasının ya da bayiler aracılığıyla elde edilmesinin ihlal olarak nitelendirilemeyeceği hususlarına yer verildiği, anılan kararlar çerçevesinde işbu dosya bakımından elde edilen delillerde de fiyat listesinin yayımlanması ile fiyatların uygulandığı tarih arasındaki sürenin ortalama üç gün olduğu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu belgelerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil etmediği savunması

(356) İleri tarihli fiyat listelerine ilişkin yeterli açıklama daha önceki kısımlarda yapıldığından bu savunmaya yönelik ilave değerlendirme yapılmamıştır.

Herhangi bir şekilde ihlalin kabulü anlamına gelmemekle birlikte, Kurul tarafından ERPİLİÇ’in ihlalin tarafı olduğuna karar verilmesi halinde idari para cezası belirlenirken; Mülga Ceza Yönetmeliği ile Yeni Ceza Yönetmeliği arasında lehe olan hükümlerin dikkate alınmasının ve temel para cezasına esas alınan başlangıç oranının en düşük seviyeden belirlenmesinin hakkaniyetli olacağı, ERPİLİÇ bakımından olası bir ihlale dayanak teşkil edebil ecek olan Delil 4, 39 ve 41 göz önüne alındığında ihlal süresinin bir yıldan kısa olması gerektiği ve ERPİLİÇ’ten elde edilen herhangi bir delilin bulunmadığı, ERPİLİÇ’in sınırlı ve pasif bir role sahip olduğu göz önüne alınarak ERPİLİÇ bakımından en yükse k oranda indirimin uygulanması gerektiği savunması.

(357) ERPİLİÇ’e isnat edilen ihlale dayanak teşkil eden delillere ilişkin yeterli açıklama daha önceki kısımlarda yapılmış olup ihlalin süresine ilişkin tespitler değişmemiştir. Bununla birlikte, ERPİLİÇ’e ilişkin ihlal isnadı hakkında lehe olan Ceza Yönetmeliği’ndeki düzenlemelerin uygulanması gerektiği dikkate alınmıştır.

H.4.4.8. GEDİK Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmalara İlişkin Tespitler

Soruştuma Raporu’nda atıf yapılan Kurul kararlarında rakip teşebbüslerin fiyat, üretim ve satış miktarı bilgilerini doğrudan birbirlerine açıklamalarının rekabet ihlali olarak kabul edildiği, örneğin Emaye Bobin ve Atıştırmalık Ürünler kararlarında rakip teşebbüslerin fiyat listelerini birbirlerine gönderdikleri, Otomotiv, Ege Çimento, Buğday Unu kararlarında teşebbüsler arasında toplantılar düzenlendiği, Kurumsal Krediler ve Yem kararlarında teşebbüslerin gelecekteki davranışlarına yönelik belirsizlikleri ortadan kaldırabilecek nitelikte paylaşımların olduğu, GEDİK’in rakipleriyle rekabete aykırı bir amaçla doğrudan

[154] Kurulun; 16.12.2015 tarihli ve 15 - 44/731 - 266 sayılı, 13.02.2020 tarihli ve 20 - 10/109 - 65 sayılı, 23.09.2021 tarihli ve 21 - 44/646 - 323 sayılı, 15.12.2022 tarihli ve 22 - 55/849 - 349 sayılı, 05.01.2023 tarihli ve 15 - 44/731 - 266 sayılı, 28.12.2023 tarihli ve 23 - 61/1205 - 429 sayılı, 02.03.2023 tarihli ve 23 - 12/181 - 57 sayılı, 30.03.2023 tarihli ve 23 - 16/280 - 96 sayılı, 28.12.2023 tarihli ve 23 - 61/1205 - 429 sayılı, 05.01.2023 tarihli ve 23 - 01/6 - 5 sayılı, 18.07.2024 tarihli ve 24 -30 /717 - 301 sayılı kararları.

veya dolaylı bir bilgi paylaşımında bulunmadığı, özellikle gelecekte planlanan fiyat, üretim veya satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgi paylaşımının gerçekleşmediği, Soruşturma Raporu’nda GEDİK aleyhindeki iddialara dayanak gösterilen delillerin rakipler arasında doğrudan bir iletişim vasıtası olmadığı, söz konusu delillerdeki yazışmaların üçüncü şahıs beyanını içerdiği, bu kapsamda GEDİK aleyhinde ihlal tespitinde bulunulamayacağı savunması.

(358) Daha önce de vurgulandığı üzere; teşebbüslerin mevcut veya potansiyel rakiplerinin pazar davranışlarını etkilemeye ya da uygulamaya koymaya karar verdikleri veya planladıkları pazar davranışlarının rakiplere ifşası amacı veya etkisine sahip her türlü doğrudan veya dolaylı teması kati şekilde yasaklamaktadır. Bir başka deyişle, teşebbüsler arasında rekabet karşıtı amaca veya etkiye sahip doğrudan veya dolaylı her türlü temas kesin olarak men edilmektedir. Bu kapsamda, bilgi değişimi bakımından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde yasaklanan davranış rekabeti kısıtlayıcı amaç veya etkiyi taşıyan doğrudan ve/veya dolaylı iletişimin bizzat kendisidir. Bu sebeplerle iletişimin doğrudan veya dolaylı yollarla gerçekleşmesinin ihlal tespitine etkisi olmadığı anlaşılmaktadır.

Soruşturma Raporu’nda GEDİK aleyhine yer verilen delillerde GEDİK hakkında aktarılan bilgilerin doğru olmadığı, sektörde rakip istihbaratının önemi dolayısıyla çalışanların amirlerinden takdir toplama motivasyonuyla elde edindikleri bilgilerin kaynağını doğrudan rakip olarak gösterme eğiliminde oldukları, nitekim Delil 4’te geçen “Bu bilgiler buradaki bayi ve bölge müdürlerinden beşeri ilişkiler ile alınmış olup, atmasyon veya sallama değildir” şeklindeki ifadenin de bu motivasyonun bir göstergesi olduğu, OECD dokümanına atıfla “rakipler arası bilgi değişimi, hile veya kasıtlı olarak yanlış verilerin rakipler arasında paylaşılmasını da kapsayabilir” değerlendirmesinin yapıldığı, GEDİK’in taraf olduğu bir kartel anlaşmasının mevcut olmadığı, bununla birlikte GEDİK’in hileyle veya kasıtlı olarak yanlış paylaştığı bir bilgi de bulunmadığı, rakiplerin iç yazışmalarında yer alan ve kaynağı GEDİK olarak etiketlenen bilgilerinin kaynağının gerçekte GEDİK olmadığı, GEDİK’e ait olduğu ileri sürülen bilgilerin de gerçeği yansıtmadığı savunması.

(359) Delil 4’te yer alan “Bu bilgiler burada ki bayi ve bölge müdürlerinden beşeri ilişkiler ile alınmış olup, atmasyon veya sallama değildir. Belki söyleyen hatalı söylemiş olabilir.” ifadesinin LEZİTA ve GEDİK arasındaki iletişimi gösterdiği görülmektedir. Ayrıca rekabet ihlallerine ilişkin delillerin her birinin diğerlerinden ayrık bir şekilde ispat standardını sağlaması aranmamakta; bütüncül olarak değerlendirildiğinde delillerin “açık, inandırıcı ve tutarlı” olmaları gerekmektedir. Bunun yanında teşebbüslerin ihlalin mevcut olmadığını ispat edebilmeleri için delil seti içinde yer alan muhtelif tekil delillere yönelik makul açıklama getirmeleri yeterli olmamakta, delillerin bütünü üzerinden ulaşılan sonucun aksinin ortaya konulması gerekmektedir. Bu kapsamda, Delil 4’te yer alan yazışmanın yaklaşık bir ay öncesinde geçen Delil 39’daki ERPİLİÇ, LEZİTA, GEDİK, BOLEZ ve ŞENPİLİÇ arasında geleceğe yönelik fiyat bilgisi değişimine işaret eden ifadeler göz önünde bulundurulduğunda Delil 4’e ilişkin GEDİK ve LEZİTA arasındaki iletişime yönelik tespit desteklenmektedir.

(360) Buna ek olarak, rakipler arası bilgi değişimi, hile veya kasıtlı olarak yanlış verilerin rakipler arasında paylaşılmasını da kapsayabilir. Bu durumun, teşebbüsü rekabete aykırı bir bilgi değişimine ilişkin sorumluluktan kurtarmayacağı anlaşılmaktadır.

Soruşturma Raporu’nda ihlal iddiasına dayanak gösterilen “İleri Tarihli Fiyat Listeleri” nin paylaşılmasına yönelik olarak GEDİK’te diğer piliç eti üreticilerine

ait herhangi bir fiyat listesinin tespit edilemediği, GEDİK’e herhangi bir müşteriden ya da rakipten diğer piliç eti üreticilerinin fiyat listesi iletilmediği, öte yandan GEDİK’in kendi fiyat listelerini doğrudan, bayilerine ve direkt satış yaptığı müşterilerine bildirdiği, siparişlerin zaman ve miktar açısından yönetilebilmesi amacıyla fiyat listelerinin 1 - 2 gün öncesinden müşterilere iletildiği, bu sürenin HTM sektörü genel pratiğine bakıldığında en kısa sürelerden biri olduğu, ayrıca GEDİK fiyat listelerinde rekabet hukuku endişeleri dikkate alınarak “!!!Bu doküman bayiye özeldir. 3. Kişilerle paylaşılmamalıdır!!!” şeklinde vurguların bulunduğu, buna rağmen fiyat listelerinin müşteri ler ile paylaşıldıktan sonra üçüncü kişilerin ve rakiplerin eline geçmesinin arzulanan bir durum olmamakla birlikte önlenebilecek bir şey olmadığı savunması.

Delil 63’e konu yazışmanın ekindeki tabloda yer alan “Bayi Net Alış Fiyatı” ibaresinin, söz konusu bilgilerin GEDİK’in kontrolü dışında paylaşıldığını gösterdiği, anılan sebeplerle GEDİK’in bir bilgi paylaşımının tarafı olmadığı ve rakiplere ait fiyat listesi edinmediği dikkate alındığında GEDİK’e atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığı savunması.

(361) Rekabet ihlallerine ilişkin olarak ihlal isnat edilen her bir teşebbüsten ihlale ilişkin delil elde edilmesi zorunlu değildir. Nitekim delil serbestisi ilkesinin benimsendiği Türk rekabet hukukunda, bir teşebbüse ilişkin yapılan ihlal tespitinde kullanılan delilin o teşebbüsçe düzenlenmesi gerektiği gibi bir delil standardı bulunmamaktadır. Bu kapsamda rakip teşebbüslerden elde edilen GEDİK’in ileri tarihli fiyat listelerinin GEDİK hakkında ihlal isnadında kullanılabileceği anlaşılmaktadır.

(362) Kaldı ki, bayilerden gelen fiyat listelerinin piliç eti üreticileri arasında bilgi değişimi amacına hizmet etmediği iddia edilmekteyse de, bayilerin piliç eti üreticilerine sağladıkları ileri tarihli fiyat listelerinin, rekabetin bir aracı olarak değil, aksine fiyat listelerinin ve hareketlerinin uyumlaştırılmasına yönelik olarak kullanıldığı fiyat analizleri ile de ortaya koyulmuş durumdadır.

Delil 39 bakımından Soruşturma Raporu’nda yer verilen değerlendirmelerin eksik bilgiye ve buna bağlı olarak hatalı çıkarıma dayandığı, GEDİK’in rakipleriyle bir müşteriye uygulanacak indirim konusunda herhangi bir temasının olmadığı, GEDİK’in ilk kez 2019 yılı Mart ayında BİM ile çalışmaya başladığı, o günden itibaren taraflar arası anlaşma uyarınca daima %(…..) ciro primi üzerinden ticari ilişkisini yürüttüğü, dönem dönem BİM’den gelen talebe istinaden GEDİK tarafından maktu kampanya ve bütçe desteği sağlandığı, taraflar arasında uzlaşılmış sabit bir oran olmasından dolayı söz konusu ciro priminin aydan aya değişiklik göstermediği, GEDİK tarafından geriye dönük gerçekleştirilen arşiv taramasında BİM’in söz konusu talebine rastlanmadığı, nitekim yazışmanın geçtiği 2020 yılı Haziran ayı döneminde ciro primi haricinde 2020 yılı Mayıs ayında (…..) Türk lirası, aynı yılın Haziran ayında (…..) Türk lirası, Temmuz ayında ise (…..) Türk lirası fatura karşılığı ek bütçe desteği sağlandığı, bu sebeplerle delilde yer alan “GEDİK’le görüşüldüğü” şeklindeki beyanın doğru olmadığı ve BİM’in GEDİK’ten iskonto talebinde bulunmadığı savunması.

(363) Delil 39’da yer alan 06.06.2020 tarihli LEZİTA iç yazışmasında, ulusal perakendeci BİM’in poşet piliç ve baget piliç ürünleri bakımından %(…..) indirim talebine olumsuz cevap verildiği belirtilerek, “Dun Er pilic Sen piliç Gedik Bolez ile de görüştüm ve karşı düşüncelerini aldım vermiyecegiz diyorlar bakalım göreceğiz.” ifadesi kullanılmıştır. Söz konusu ifadelerden LEZİTA’nın ERPİLİÇ, ŞENPİLİÇ, GEDİK ve BOLEZ ile iletişime geçerek BİM’in tedarik etmek istediği ürünlerin fiyatları hakkında görüşme

gerçekleştirdiği, rakip teşebbüslerin BİM’in kendilerinden talep ettiği iskontoyu verip vermeyeceklerine ilişkin olarak iletişim içerisinde oldukları görülmüştür. Bu hususu netleştirmek adına, BİM’den bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Söz konusu cevabi yazıda, yazışmanın gerçekleştiği dönemde BOLEZ, ERPİLİÇ, GEDİK, LEZİTA ve ŞENPİLİÇ tarafından BİM’e tanınan iskontonun yazışmada geçen %(…..) ’dan daha düşük bir seviyede gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda GEDİK’in BİM’in talep ettiği seviyede indirim yapmadığı anlaşılmıştır. GEDİK’in verilerinin incelenmesinden BİM’e uygulanan indirimin bütün piliç bakımından %(…..) , baget bakımından %(…..) seviyesinde kaldığı görülmüştür. Söz konusu savunmada belirtilenin aksine, BİM’e yapılan indirimin hem tarih bakımından diğer teşebbüslerle örtüşmesi hem de yapılan indirimin talep edilenin altında kalması, söz konusu uygulamanın ciro primi uygulamasından ibaret olmadığını göstermektedir.

(364) Bu çerçevede, rakip teşebbüslerin BİM’e iskonto tanımlamadan önce aralarında söz konusu iskonto oranına ilişkin görüş alışverişinde bulundukları, bu sebeple rakip teşebbüsler arasında geleceğe yönelik fiyatlar ve iskontolar hakkında bilgi paylaşımı yapıldığı görülmüştür.

Fiyat listesi içermeyen Delil 59 bakımından, 19.09.2022 tarihli yazışmada “Gedik - Erpiliç - Lezita zaten yarın listeye geçecekler” bilgisi bulunmakla birlikte GEDİK’in ilgili dönemdeki fiyat listesinin 19.09.2022 tarihli olduğu, yazışma ile fiyat listesi tarihinin aynı olduğu dikkate alındığında yazışmadaki istihbaratın gerçeği yansıtmadığı ve söz konusu fiyat listesi bilgisinin geleceğe yönelik olmadığı savunması.

(365) Delil 59’un GEDİK bakımından tekrar incelenmesi doğrultusunda, GEDİK’in yazışma tarihi olan 19.09.2022 tarihinde yeni fiyat listesini uygulamaya koyduğu, Delil 59’daki yazışmanın saat 14.55’te gerçekleştiği dikkate alındığında GEDİK’in yeni fiyat listesinin yazışma saati itibarı ile güncel bilgi niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle GEDİK’in Delil 59’a ilişkin savunmasına itibar edilmektedir.

(366) Bununla birlikte Delil 59’a yönelik olarak GEDİK hakkındaki ihlal isnadının geri çekilmesi, GEDİK bakımından ihlalin süresinde bir değişikliğe sebebiyet vermemektedir.

Delil 64’ün geçmiş tarihli fiyat listesine ilişkin olduğu, ilgili delile konu yazışmanın tarihi 10.03.2023 olmakla birlikte yazışmada GEDİK ile ilgili bilgilerin 02.01.2023 ve 07.02.2023 tarihlerine ait olduğu, ayrıca yazışmanın GEDİK’e ait bir doküman içermediği, tablodaki verilerin elle girilmek suretiyle hazırlandığı, bu nedenle söz konusu delilin GEDİK aleyhinde delil oluşturma kapasitesinden yoksun olduğu savunması.

(367) Delil 64’te yer alan GEDİK’e ait fiyat listesinin güncel tarihli olduğu anlaşılmış olup, söz konusu belgenin geleceğe yönelik fiyat bilgisi içermemesi ve güncel fiyatların rakiplerle karşılaştırılmasından ibaret olması nedeniyle GEDİK’in savunmasının kabul edilebileceği anlaşılmaktadır.

(368) Bununla birlikte Delil 64’e yönelik olarak GEDİK hakkındaki ihlal isnadının geri çekilmesi, GEDİK bakımından ihlalin süresinde bir değişikliğe sebebiyet vermemektedir.

Delil 65’te geçen “Abi Gedik piliç pazartesi (07.08.2023) çıkışlarında zama geçiyor, Bupiliç’te Pazar (06.08.2023) çıkışları, zamlı Bupiliç’le ilgili herhangi bir uygulama gelirse haber verecekler, Ankara bayisinden de teyit ettim”

ifadelerinden söz konusu bilginin kaynağının bayiler olabileceği, ayrıca bu bilgininin kaynağının belirsiz olduğu savunması.

(369) Rekabet hukukunda doğrudan veya dolaylı vasıtalarla gerçekleşen bilgi değişimine ilişkin yeterli açıklama yukarıda yapılmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle geleceğe ilişkin fiyat listelerinin paylaşımının geleceğe yönelik fiyat değişimi niteliğinde olduğuna yönelik görüş muhafaza edilmekte ve söz konusu savunmaya katılmak mümkün olmamaktadır.

Delil 5’te GEDİK’e ait maliyet bilgilerinin yer aldığı bir Excel tablosunun bulunduğu, söz konusu verilerin kaynağının belirsiz olduğu, tabloda bulunan 1 kg canlı maliyet bilgisini yazışmada adı geçen rasyon müdürünün bilmesinin mümkün olmadığı, bunun yanında belgede yer alan verilerin gerç ek verilerle örtüşmediği, örneğin rasyon maliyetlerinin (TL/Ton) Pre starter için (…..), Starter için (…..), Grower için (…..), Finisher için (…..) olarak belgede yer aldığı, gerçek verinin ise Pre starter için (…..), Starter için (…..), Grower için (…..), Finisher için (…..) olarak gerçekleştiği ve aynı şekilde ilgili delilde yer alan diğer verilerin de gerçeklerle uyuşmadığı savunması.

(370) Delil 5’te yer alan LEZİTA iç yazışmasında, “Bugün Gedik rasyon müdürü (…..) Hanım ile yapmış olduğum telefon görüşmesinde edindiğim bilgiler ile hazırlamış olduğum karşılaştırmalar ekte bulunmaktadır.” ifadesi kullanılmıştır. Söz konusu delilin LEZİTA ve GEDİK arasında gerçekleşen iletişimi gösterdiği ve anılan teşebbüslerin rekabete hassas nitelikteki maliyet verilerini paylaşmak suretiyle bilgi değişiminde bulundukları anlaşılmaktadır. Bu çerçevede ilgili savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

ŞENPİLİÇ tarafından GEDİK’e gönderilen 16.02.2023 tarihli yazışmaya konu Delil 75’e ilişkin olarak paylaşımın tek taraflı olarak ŞENPİLİÇ tarafından yapıldığı, GEDİK’in söz konusu yazışmaya bir dahlinin olmadığı ve bir yanıt vermediği, yazışmada yem maliyetleri ve FCR (yem dönüşüm oranı) ilişkisinin irdelendiği, bu bilgilerin GEDİK’in know - how bilgisini ilgilendirdiği ve teşebbüs tarafından açıklanmasının beklenmediği, yazışmadaki verilerin gerçeği yansıtmadığı ve teorik olduğu, yazışmada USD/Ton olarak ver ilen ham maddelerin emtia niteliğinde olan ve borsada işlem gören ürünler olması sebebiyle fiyatlarının uluslararası düzeyde belirlendiği, sürekli değişkenlik gösterdiği ve bu bilgilerin kamuya açık bilgiler olduğu savunması.

(371) Delil 75’teki yazışmalardan, GEDİK ile ŞENPİLİÇ arasında maliyet verilerini gösteren bir çalışma yapıldığı, dolayısıyla rekabete hassas maliyet bilgilerinin anılan teşebbüsler arasında gerçekleşen doğrudan iletişim vasıtasıyla paylaşıldığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede ilgili savunmaya katılmak mümkün görünmemektedir.

Soruşturma Raporu’ndaki fiyat hareketlerine ilişkin analizlerin, piyasanın oligopolistik yapısı ve ürünün homojen niteliğine bağlı olarak açıklanabileceği, bu tip piyasalarda görülen paralel davranışların uyumlu eylem olar ak addedilmediği, GEDİK’in rakipleriyle doğrudan veya dolaylı olarak ileri tarihli uygulanacak fiyatlar üzerine bir paylaşımı ve/veya iletişimi olmadığı dikkate alındığında Soruşturma Raporu’ndaki fiyat analizlerinin GEDİK aleyhine bir kanaate varmak için elverişli olmadığı savunması.

(372) Dosya kapsamında yer verilen incelemelerde, tespitlerde ve değerlendirmelerde, taraflar arasında doğrudan veya dolaylı iletişim delilerinin yanı sıra, iletişim delillerindeki ifadelerin büyük ölçüde piyasaya yansıdığının tespit edilmesi karşısında, teşebbüsler arasında salt oligopolistik bağımlılıkla mümkün olmayan fiyat

hareketlerinin bulunduğu, bu bağlamda soruşturma tarafı teşebbüslerin rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla piyasadaki şeffaflığı yapay olarak artırdıkları açıkça ortaya konulmuştur. Danıştay 13. Dairesi, 2016/4902 E. 2019/4247 K. sayılı kararında “Firmaların aralarında kurdukları bağlantı, onları oligopolistik bağımlılık korumasından çıkarmaktadır. Avrupa Komisyonu’nun (Komisyon) British Sugar kararında yaptığı yorum da bu yöndedir. British Sugar firmasının pazarın oligopolistik yapısının ve kendi fiyat liderliğinin diğer üreticilerle fiyat tespitine yönelik bir anlaşma yapmasını gereksiz kıldığına, pazar koşullarının zaten fiyat rekabetine olanak vermediğine ilişkin savunmaları kabul edilmemiş, teşebbüsler arasında gerçekleştirilen bilgi alışverişinin, firmaların fiyatlama politikalarını koordine etmek amaçlı ortak niyetlerini gösterdiği belirtilmiştir.” şeklinde değerlendirme yaparak birincil ve ikincil delillerin varlığı karşısında oligopolistik bağımlılık savunmasının önemini yitireceği yönünde karar vermiştir. Dolayısıyla, söz konusu savunmaya iştirak edilmemiştir.

H.4.4.9. GEDİK Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmalara İlişkin Tespitler

HASTAVUK’a ilişkin ihlal isnadına dayanak teşkil eden delillerin HASTAVUK’un ya da rakiplerinin iç yazışması niteliğinde olduğu, rakip teşebbüslerde bulunan HASTAVUK’a ait fiyat listelerinin pazarlık amacıyla HASTAVUK bayileri tarafından iletildiğinin tahmin edildiği, nitekim Kurulun Traktör kararında [155] da teşebbüsün ticari açıdan hassas bilgilerinin söz konusu teşebbüsten habersiz bir şekilde paylaşılmasının dolaylı bilgi değişimine sebebiyet vermediğine ve ihlal oluşturmadığına karar verildiği savunması.

(373) Soruşturma kapsamında piliç eti pazarında ileri tarihli fiyat listesi uygulamasının bulunduğu ve fiyat listelerinin doğrudan ve/veya dolaylı vasıtalarla paylaşılmasının piyasanın işleyişinin bir parçası haline geldiği tespit edilmekle birlikte yerinde incelemede elde edilen belgeler incelendiğinde söz konusu durumun piyasayı şeffaflaştırdığı, teşebbüslerin arama maliyetlerini azalttığı ve teşebbüslerin fiyatlandırma kararlarını etkileyerek fiyat listelerini oluşturma sürecini doğrudan şekillendirdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ileri tarihli fiyat listesinin rakip teşebbüsler arasında paylaşımının bizzat kendisinin geleceğe yönelik fiyat bilgisi değişimi niteliğinde olduğu ve rekabeti kısıtlama amacı taşıdığı kanaatine ulaşılmıştır.

(374) İleriye dönük fiyat listelerinin pazardaki şeffaflığı artırarak işbirlikçi sonuca sebebiyet verip vermeyeceğine yönelik olarak pazarın yapısı da göz önünde bulundurulması gereken bir unsurdur. Traktör pazarı gibi fiyat değişikliğinin nispeten daha seyrek gerçekleştiği bir pazarda birkaç gün önce ilan edilen listelerin rekabeti kısıtlayıcı etkisinin daha sınırlı olabileceği ileri sürülebilecek iken, piliç eti gibi çok sık fiyat değişimi yapılan bir pazarda fiyat listelerinin birkaç gün öncesinden ilan edilmesi işbirlikçi sonucu kolaylaştırılabilecektir. İşbu kararın ilgili bölümünde detaylı olarak yer verildiği üzere ileri tarihli fiyat listelerinin teşebbüsler arasında paylaşımı geleceğe yönelik fiyat bilgilerinin değişimi olarak nitelendirilmiş ve bu durumun rakip teşebbüslerin fiyat hareketlerinde meydana getirdiği benzerlik yapılan iktisadi analizlerle de ortaya konulmuştur. Bu sebeple söz konusu savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

(375) Rekabet hukukunda teşebbüs içi yazışmaların gerekli ispat standardını sağladığı ölçüde rakip teşebbüsler aleyhinde delil olarak kullanılabileceği kabul edilmektedir. Danıştay 13. Dairesinin de 11.12.2019 tarihli ve 2015/3353 E. 2019/4244 K. sayılı

[155] Kurulun 18.07.2024 tarihli ve 24 - 30/717 - 301 sayılı kararı

kararı ile rakip teşebbüslerden elde edilen delillerin de ispat vasıtası olarak değerlendirilebileceği sonucuna ulaştığı anlaşılmaktadır. Anılan kararda Daire “Cimenteries” kararına [156] atıfla, “…Delillerin kartele taraf olan teşebbüslerin her birinde yapılan incelemelerde elde edilmesine gerek olmadığı, rakiplerden birinde bu t ü r bir belgenin tespit edilmesinin yeterli olduğu değerlendirilmektedir. Öte yandan, kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” değerlendirmesine yer vermiştir. Bu bağlamda, bir delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin hangi teşebbüse ait olduğu ya da hangi teşebbüsten elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir.

HASTAVUK’a ilişkin ihlal isnadına dayanak teşkil eden delillerde geçmişe dönük veriler olduğu, bayilere duyurulmuş olan ve kesinleşmiş ileri tarihli fiyat listelerinin güncel veya geleceğe yönelik değerlendirilmemesi gerektiği, nihayetinde fiyatların eski tarihli olduğu ve iddiaya dayanak teşkil eden paylaşımların nadiren gerçekleştiği göz önünde bulundurulduğunda rekabete aykırı bilgi değişiminden bahsedilemeyeceği, diğer yandan fiyat listelerinin ilan tarihleri ile uygulanm a tarihleri arasında da bir ila üç gün gibi süreler olduğundan rakiplerin bu kısa geçiş sürecinde aksiyon almalarının mümkün olmayacağı, HASTAVUK’un piyasadaki fiyatları takip ve analiz etmesinin doğrudan rekabet ihlali anlamına gelmemesi gerektiği ve 2019 tarihli Piliç Eti kararında [157] Soruşturma Raporu’nda yer verilen belgelerle aynı içeriğe sahip delillerle ihlal sonucuna ulaşılmadığı savunması.

(376) İleri tarihli fiyat listelerine ilişkin önceki kısımlarda yeterli açıklama yapıldığından, bu savunmaya ilişkin ilave açıklama yapılmamıştır.

HASTAVUK’ta gerçekleştirilen yerinde incelemede yalnızca Delil 21 ve 22’nin elde edildiği ve bu delillerin şirket içi yazışma olduğu, söz konusu delillerin rakiplerle iletişime işaret etmedikleri ve ne bis in idem ilkesi uyarın ca ihlal isnadına dayanak teşkil edemeyecekleri, nitekim Kurulun 2019 tarihli Piliç Eti kararına dayanak teşkil eden soruşturmada esas alınan belgelerin 28.08.2014 - 31.05.2017 dönemine ilişkin olduğu, Delil 21’in söz konusu soruşturmada kullanılan delillerle aynı dönem aralığında gerçekleştiği, Delil 22’nin söz konusu soruşturmaya ilişkin bildirimin HASTAVUK’a yapılmasından birkaç gün sonra gerçekleştirilen bir iç yazışma olduğu, Kurulun 2019 tarihli Piliç Eti kararında HASTAVUK’un 4054 sayılı Kanun’u ihlal etmediği sonucuna ulaşıldığı ve söz konusu kararın kesinleştiği savunması.

(377) Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı kararında ihlal olduğu tespit edilen HASTAVUK’un davranışları ile mevcut dosya kapsamında Delil 21 ve 22’ye konu olan davranışların; aynı nitelikte olduğu, aynı dönemde gerçekleştiği ve teşebbüsün genel stratejisinin parçası olarak bütünlük arz ettiği anlaşılmaktadır. Öte yandan ilgili Kurul kararında HASTAVUK hakkında idari para cezası uygulanmaması nedeniyle HASTAVUK bakımından ne bis in idem ilkesinin söz konusu olamayacağı anlaşılmış ancak Kurul tarafından Delil 21 ve Delil 22’nin, dosya kapsamında HASTAVUK’un davranışlarından sorumlu tutulduğu tarih aralığı kapsamı dışında kaldığı değerlendirilmiştir.

[156] CaseT - 25/95 Cimenteries CBR v Commission [2000] ECR II - 00491

[157] Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı kararı

(378) Öte yandan, iç yazışmaların ispat gücüne ilişkin tespitler yukarıda yapılmıştır.

Delil 22 bakımından; Excel dosyalarında yer alan fiyat listelerinde ERPİLİÇ haricindeki teşebbüslerin, yazışmanın gerçekleştiği tarihte hâlihazırda kendi fiyat listelerini uygulamaya koymuş oldukları, Excel dosyasında ERPİLİÇ yazısının yanında yer alan “09.08.2017” ifadesinden ERPİLİÇ tarafından yeni fiyat listesinin yazışmanın yapıldığı tarihte bayilere ve müşterilere duyurulduğu çıkarımının yapılabileceği ve nihayetinde piyasadan toplanabilecek, stratejik niteliği haiz olmayan bilgilerin HASTAVUK çalışanları arasında paylaşmasının rekabeti kısıtlamadığı, bununla birlikte Soruşturma Raporu’nda yer verilen iktisadi analizlerin kapsadığı dönemin (2019 - 2024 dönemi) Delil 21 ve 22’nin tarihleri (2016 ve 2017 yılları) ile örtüşmediği ve dolayısıyla iktisadi analizlerin Delil 21’i ve 22’yi destekleyecek şekilde kullanılamayacağı savunması.

(379) Öncelikle Delil 22’de ERPİLİÇ ile ilgili olan tabloda, “YENİ LİSTE” başlıklı sütunun üzerinde yer alan tarihin 11 Ağustos olduğu açıkça görülmektedir. Bu çerçevede, ilgili fiyat listesinin 9 Ağustos’ta duyurulmuş olması, söz konusu fiyatları kamuya açık hale getirmemekte ve bilgilerin geleceğe yönelik olduğu gerçeğini değiştirmemektedir.

(380) Ayrıca, ilgili yazışmalarda geçen tarihlerin iktisadi analiz döneminden farklı olması, söz konusu delillerin önemsiz ve eksik olduğunu göstermemektedir. Rekabet hukuku ihlallerinde geçmiş döneme ilişkin davranış kalıpları, teşebbüslerin piyasa yapısını nasıl algıladıkları ve fiyatlama stratejilerini nasıl şekillendirdikleri konusunda önemli göstergelerdir. Bu bağlamda, geçmişteki davranışların izleri, sonraki dönemlere ilişkin analizlerde bağlam sağlayıcı niteliktedir. Dolayısıyla, Delil 21 ve 22'nin 2019 - 2024 dönemine ilişkin iktisadi analizle doğrudan örtüşmemesi, bu analizlerin delilleri destekleyici nitelikte kullanılmasına engel teşkil etmemektedir.

Rakip teşebbüslerden elde edilen delillerde yer alan ve HASTAVUK’a ait olduğu iddia edilen fiyat listelerinin rakip teşebbüsler tarafından nasıl elde edildiğine ilişkin bilgi sahibi olunmadığı, bununla birlikte pazarın büyüklüğü, rekabetçi yapısı, ortak bayilerin bulunması ve bayilerin fiyat listelerini üreticiler ile pazarlık yapma amacıyla kullanabiliyor olması hususları göz önünde bulundurulduğunda söz konusu bilgilerin bayiler aracılığıyla rakip teşebbüslerin eline geçmiş olabileceği ve HASTAVUK’un bu süreçlerde dahli ve rızası olmadığı savunması.

(381) Önceki kısımlarda detaylı olarak yer verildiği üzere ileri tarihli fiyat listelerinin teşebbüsler arasında paylaşımı geleceğe yönelik fiyat bilgilerinin değişimi olarak nitelendirilmiş ve bu durumun rakip teşebbüslerin fiyat hareketlerinde meydana getirdiği benzerlik yapılan iktisadi analizlerle de ortaya konulmuştur. Bu kapsamda ileri tarihli fiyat listelerinin elde edilme şeklinin ihlal tespitine bir etkisinin olmayacağı anlaşılmaktadır.

Delil 42’deki yazışmada 10.06.2020 tarihinde saat 10.21’de LEZİTA çalışanları arasında HASTAVUK’un fiyat listesinin paylaşıldığı, HASTAVUK’un aynı tarihte saat 09.12’de ertesi gün uygulamaya başlayacağı fiyat listesini bayi portalı üzerinden paylaştığı, söz konusu fiyat bilgilerinin bu suretle kamuya açık hale geldiği ve fiyat listelerinin HASTAVUK’un bayileri aracılığıyla elde edilmiş olabileceği savunması.

(382) İleri tarihli fiyat listelerine ve listelerin elde edilme şekline ilişkin olarak önceki kısımlarda yeterli açıklama yapıldığından, bu savunmaya ilişkin ilave açıklama yapılmamıştır.

Delil 59’da HASTAVUK’a ilişkin yalnızca “Hastavuk Çarşamba geçecek.” ifadesinin yer aldığı, söz konusu mesajın yanlış bir duyum ya da tahmin olduğu, zira yazışmada belirtilen 21.09.2022 Çarşamba gününde HASTAVUK’un fiyat artışı yapmadığı, fiyat artışının 16.09.2022 tarihinde duyurulduğu ve 20.09.2022 Salı günü tüm bayilere ilan edildiği savunması.

(383) Delil 59’da yer alan yazışmalardan BAKPİLİÇ’in 19.09.2022 tarihi itibarıyla, HASTAVUK’un fiyat değiştireceği bilgisine sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda BAKPİLİÇ’in HASTAVUK’ın uygulama tarihinden önce fiyat artışı yapacağı bilgisine sahip olması nedeniyle savunmaya katılmak mümkün olmamıştır.

Delil 65’in HASTAVUK’a ilişkin tahminleri içerdiği, delilin rakip teşebbüsler ve ortak bayiler arasındaki pazarlıklara ilişkin bir yazışma olduğu savunması.

(384) Delil 65’e yönelik olarak HASTAVUK verilerinin incelenmesi neticesinde, HASTAVUK’un yazışma tarihi olan 05.08.2023 tarihinden sonra yayımladığı ilk fiyat listesinin 23.08.2023 tarihli olduğu anlaşılmaktadır. Delil 65 özelinde HASTAVUK’un ileri tarihli herhangi bir fiyat listesine yer verilmediği göz önüne alındığında Delil 65 bakımından HASTAVUK’un savunmasının kabul edilebileceği anlaşılmaktadır.

Delil 74’te yer alan fiyat bilgilerinin 25.02.2022 tarihinde bayi portalına yüklenerek kamuya açık hale geldiği ve geleceğe yönelik stratejik bir bilgi ihtiva etmediği, 2019 tarihli Piliç Eti kararında aynı içeriğe sahip belgeler incelenmesine rağmen HASTAVUK hakkında idari para cezası verilmesine gerek görülmediği savunması.

(385) Bir bilgiyi piyasadan, örneğin bayilerden elde etme imkânının bulunması, bu bilginin rakipler için kolay erişilebilir bir pazar verisi olduğu anlamına gelmemektedir. Güncel fiyat bilgilerinin bayilerden edinilebileceği ve/veya bu fiyat bilgilerinin bayilere duyurulan fiyatlar olduğu varsayımı altında dahi rakipler arasında paylaşılan verilerin toplanma maliyeti, diğer teşebbüsleri ve müşterileri bu verileri toplamaktan caydırıyorsa, ve riler gerçek anlamda kamuya açık bilgi olarak kabul edilmemektedir. Bu kapsamda geleceğe yönelik fiyatları içeren fiyat listelerinin bayi portalına yüklenmesinin söz konusu listeleri kamuya açık bilgi haline getirmediği anlaşılmaktadır.

(386) Ayrıca ileri tarihli fiyat listelerine ilişkin yukarıda yeterli açıklama yapıldığından, bu savunmaya ilişkin ilave açıklama yapılmamıştır.

2022 yılı sonrasını kapsayacak şekilde yapılan ekonomik analiz ile soruşturmada kullanılan belgelerdeki yazışmaların gerçekleştiği dönemde HASTAVUK’un karlılık oranının, rakiplerinin kar oranlarının aksine, düşüş eğiliminde olduğunun görülebileceği, HASTAVUK’a yöneltilen ihlal isnadında kullanılan delillerden yalnızca Delil 65’in 2022 yılı sonrasına ait olduğu ancak söz konusu belgede de HASTAVUK’a ilişkin fiyat bilgisinin yer almadığı, dolayısıyla HASTAVUK’un karlılığının rakip teşebbüslerin kar oranlarına paralel olarak arttığı iddia edilen dönemde HASTAVUK’a ilişkin bir belge bulunmadığı savunması.

(387) Daha önce HASTAVUK’un kârlılık oranlarının 2023 yılından itibaren yükselmeye başladığı tespiti yapılmıştır. HASTAVUK’un 2022 sonrası dönemde diğer teşebbüslerin aksine kârlılık oranlarında düşüş yaşadığı ve bu nedenle rekabet ihlali iddialarından ayrıştığı yönündeki savunma, ihlalin varlığına ilişkin değerlendirmenin yalnızca mali performans göstergeleri üzerinden yapılamaması gerektiği gerçeğini göz ardı etmektedir. Nitekim rekabete duyarlı bilgilerin paylaşıldığı durumlarda tüm teşebbüslerin bu durumdan eşit düzeyde fayda sağlaması beklenmemelidir.

Teşebbüslerin pazardaki konumları, izledikleri stratejiler veya maruz kaldıkları dışsal etkiler gibi faktörler doğrultusunda, bazı firmalar göreli kâr marjı kaybı yaşayabilirken, bazıları ise bu durumdan daha avantajlı bir şekilde etkilenebilecektir.

İhlalin kabulü anlamına gelmemekle birlikte Kurul tarafından HASTAVUK hakkında idari para cezası verilmesine karar verilmesi durumunda, idari para cezasının Mülga Ceza Yönetmeliği ile Yeni Ceza Yönetmeliği hükümleri arasında; temel para cezası, ihlal süresinin para cezasına etkisi, ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar bakımından kıyas yapılarak HASTAVUK’un lehine olan hükümlerin uygulanması gerektiği, iki yönetmelikten birinin bir bütün olarak uygulanmamasının talep edildiği ve idari para cezasına esas ciro hesaplanırken, Unilever [158], Buğday Unu [159], Booking [160], Kurumsal Kredi [161], Oyun Konsolu [162] ve Kastamonu Otobüs [163] kararlarındaki yaklaşıma paralel olarak ihracat cirosunun hariç tutulmasının hakkaniyetli olacağı, nitekim HASTAVUK’un satışlarının %(…..)’inin ihracattan oluştuğu, bunun yanı sıra mehaz Avrupa Birliği uygulamasında olduğu gibi iddia edilen rekabet ihlalinin gerçekleştiği ilgili ürün pazarındaki cironun esas alınması ve HASTAVUK’un damızlık civciv satışlarından ve diğer satışlardan elde ettiği gelirin hariç tutulması gerektiği savunması.

(388) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası;

“Bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda

bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin

üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun

hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda

oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde

onuna kadar idarî para cezası verilir.”

hükmünü haizdir. 27 Aralık 2024 tarihli Remi Gazete’de yayımlanan Ceza Yönetmeliği’nde ise yıllık gayri safi gelirin, tek düzen hesap planındaki net satışları veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa, Kurul tarafından saptanacak olan net satışlara en yakın geliri ifade ettiği belirtilmektedir. Bu nedenle, para cezasının takdirinde yalnızca ilgili ürün pazarından elde edilen cironun idari para cezası hesaplamasında dikkate alınması gerektiği savunmasına iştirak edilememektedir.

(389) Daha önce d e yer verildiği üzere HASTAVUK’a ilişkin ihlal isnadı hakkında lehe olan Ceza Yönetmeliği’ndeki düzenlemelerin uygulanması gerektiği anlaşılmış olup ilgili Yönetmelik kapsamında ihracat cirosu hafifletici neden olarak dikkate alınmıştır.

H.4.5. Genel Değerlendirme

(390) Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi belirli bir mal veya hizmet piyasasında rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaları, uyumlu eylemleri ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerini yasaklamaktadır. Rakip teşebbüsler arasındaki doğrudan veya dolaylı bilgi değişimleri de rekabeti engelleme, bozma veya

[158] Kurulun 18.03.2021 tarihli ve 21 - 15/190 - 80 sayılı kararı

[159] Kurulun 07.01.2021 tarihli ve 21 - 01/18 - 8 sayılı kararı

[160] Kurulun 05.01.2017 tarihli ve 17 - 01/12 - 4 sayılı kararı

[161] Kurulun 28.11.2017 tarihli ve 17 - 39/636 - 276 sayılı kararı

[162] Kurulun 07.11.2016 tarihli ve 16 - 37/628 - 279 sayılı kararı

[163] Kurulun 09.02.2006 tarihli ve 06 - 11/143 - 33 sayılı kararı

kısıtlama amacını taşıyorsa yahut bu etkiyi doğuruyorsa anılan Kanun’un 4. maddesi kapsamında ele alınmaktadır.

(391) Bilgi paylaşımının rekabeti kısıtladığı en tipik senaryo, teşebbüslerin, rakiplerin pazar stratejileri hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamasıdır. Bilgi değişiminin rekabet üzerindeki etkisi; pazarın yoğunlaşma derecesi, şeffaflığı, karmaşıklığı, istikrarı ve pazardaki teşebbüslerin benzerliği (simetri) gibi pazarın yapısına ilişkin unsurlara ve ilgili pazarı rakipler arası koordinasyona elverişli hale getirebilmesi nedeniyle paylaşılan bilginin niteliğine bağlıdır [164].

(392) Bilgi paylaşımının rekabet karşıtı bir sonuç doğurması açısından belirleyici husus “stratejik belirsizlik” kavramıdır. Serbest piyasa sisteminde birbirleri ile rekabet eden firmaların bu rekabet güdülerini sürdürebilmesi için stratejik belirsizlik içerisinde bulunmaları gerekmektedir. Stratejik belirsizlik, rekabetçi piyasaların bir niteliği olarak, aynı pazarda faaliyet gösteren rakip oyuncuların birbirlerinin bugünkü veya gelecekteki stratejik davranışları hakkında herhangi bir bilgiye sahip olamadığı durumu ifade etmekte olup bu belirsizliğin rakipler arası bilgi değişimi ile kısmen veya tamamen ortadan kaldırılması durumunda, konu rekabet hukukunun sınırları içerisine girmektedir.

(393) Teşebbüsler arasında gerçekleşen bu nitelikteki bilgi akışının koordinasyon doğurabildiği ve piyasayı sosyal açıdan daha az optimal bir dengeye getirebileceği kabul edilmektedir. Bunun sonucunda ise piyasadaki stratejik belirsizlik ortadan kalkacak ve teşebbüsler rakiplerin hareketlerini daha etkin ve daha hatasız olarak öngörebilecektir. Hatta bazı durumlarda salt bilgi değişimleri ile dahi rekabetçi baskıları tamamen ortadan kaldırmak mümkün olabilmektedir. Teşebbüsler arasında gerçekleşen bilgi akışının ve iletişimin bir diğer, belki de en önemli işlevi taraflar arasında bir güven tesis edilmesine zemin hazırlamasıdır [165].

(394) Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamındaki deliller dikkate alınarak soruşturma tarafı teşebbüslerin sorumluluklarına ilişkin tabloya aşağıda yer verilmektedir:

Tablo 50 - Teşebbüslerin Sorumluluklarına İlişkin Tablo

Teşebbüs İlk ve Son Delil Tarihleri Delil No Delillerin Niteliği

AKPİLİÇ 03.07.2020 - 06.01.2024 54, 55, 56, 57 İleri Tarihli Fiyat Listesi

İleri Tarihli Fiyat Listesi,

10, 11, 12, 55, 56,

İleri Tarihli Fiyat Listesi,

BANVİT 06.07.2020 - 16.02.2024 4, 70, 79

Stratejik Bilgi Değişimi

56, 62, 65, 66, 68,

BUPİLİÇ 25.02.2022- 24.11.2023 İleri Tarihli Fiyat Listesi

74

4, 15, 39, 40, 41,

45, 48, 54, 55, 56, İleri Tarihli Fiyat Listesi,

ERPİLİÇ 09.06.2020- 16.02.2024 57, 58, 59, 62, 63, Geleceğe Yönelik Fiyat

64, 68, 70, 74, 80, Bilgisi, Stratejik Bilgi Değişimi

93

İleri Tarihli Fiyat Listesi,

4, 5, 39, 56, 63, 65,

164 Yatay Kılavuz, para. 43

[165] 23.12.2010 tarih, 10 - 80/1687 - 640 sayılı Kurul kararı

(395) Rekabet hukuku açısından, teşebbüsler arasında değişimi yapılan bilgilerin güncel/geleceğe yönelik olması önem teşkil etmektedir. Genellikle geleceğe yönelik stratejik belirsizliği azaltıcı nitelikteki bilgilerin değişimi, rekabeti kısıtlayıcı amaç taşımakta ve bu bilgi değişimine yönelik etki analizi yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Bununla birlikte, dosya kapsamında fiyat, maliyet ve kârlılık durumlarına ilişkin yapılan analizler, teşebbüslerin fiyat ve maliyet dinamiklerinin birbirleriyle olan ilişkisini ayrıntılı bir şekilde ele almaktadır. İnceleme kapsamında, teşebbüslerin fiyatlama davranışlarının mevsimsel etkiler, trendler ve genel piyasa eğilimleri ile nasıl şekillendiği ele alınmıştır. Fiyat değişimlerinin analizinde nominal ve reel fiyat/maliyet serileri, kâr marjları gibi metrikler incelenmiş, teşebbüslerin fiyatlama stratejilerindeki eğilimler ve kâr marjlarındaki değişiklikler detaylı şekilde ortaya konmuştur. Özellikle 2022 sonrası dönemde bazı teşebbüslerin fiyatlama ve kâr marjlarındaki belirgin artışlar, fiyatların maliyet artışlarını aşan bir hızda yükseldiğini göstermiştir. Elde edilen bulgular, teşebbüslerin fiyatlama davranışlarının birbiriyle uyumlu olma eğiliminde olduğunu ve fiyat değişikliklerinde kısa süreli gecikmelerle birbirlerini takip ettiklerini göstermiştir. Bu kapsamda, fiyatlama davranışlarının, pazar bilgisi ve rekabet açısından stratejik bir hassasiyet taşıdığı görülmüştür. Dosya kapsamındaki deliller bir bütün olarak ele alındığında geleceğe ilişkin fiyat bilgisi ve maliyet bilgisi gibi stratejik bilgilerin değişiminin rekabeti kısıtlayıcı amacı olduğu anlaşılmaktadır.

(396) Delil 6, 9 [166], 15 [167], 30, 35, 38, 44, 46, 47, 49, 61, 72, 78, 80 [168] ve 94 bakımından ise adı geçen belgelerin geleceğe yönelik fiyat bilgisi içermemesi, güncel fiyatların rakiplerle karşılaştırılmasından ibaret olması; Delil 6, 7, 17, 20, 24, 25, 27, 28, 29, 31, 32, 33, 34, 49, 50, 51, 52, 53, 67, 76, 77, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 89, 90, 91 ve 92 bakımından belgelerdeki verilerin, teşebbüslerin verilerinden önemli ölçüde farklılaşması nedenleriyle adı geçen belgeler bakımından ihlal isnadında bulunulmamıştır. Son olarak Delil 8 bakımından ŞENPİLİÇ, BAKPİLİÇ, KESKİNOĞLU ve GEDİK’in belgede ifade edildiği tarihte herhangi bir fiyat değişimi yapmamaları sebebiyle bu belge bakımından bir ihlal tespitinde bulunulmamıştır.

(397) Yukarıda yer alan tespitler ışığında; soruşturma tarafı teşebbüsler olan AKPİLİÇ, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BANVİT, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK ve HASTAVUK’un rekabete hassas bilgilerin değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, dosya kapsamında elde edilen bilgiler, belgeler ve yapılan tespitler ışığında CP’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı faaliyete taraf olduğuna yönelik herhangi bir tespitte bulunulmamıştır. Dolayısıyla CP hakkında herhangi bir ihlal tespitinde bulunulmamaktadır.

H.4.6. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Tespitler

(398) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl 166 Delil 9’da yer alan tabloda her ne kadar ŞENPİLİÇ’in fiyat listesine ilişkin olarak 19.11.2023 tarihi belirtilmiş olsa da ŞENPİLİÇ’in 19.11.2023 tarihinde herhangi bir fiyat listesi yayımlamadığı ve belgede yer alan fiyatların karşılaştırılmasından ilgili fiyat listesinin ŞENPİLİÇ’in 17.11.2023 tarihli fiyat listesi olduğu tespit edilmiştir.

167 Delil 15’te ERPİLİÇ’in ileri tarihli fiyat listesi yer almakla birlikte GEDİK’in geçmiş tarihli fiyat listeleri yer almaktadır. Bu nedenle Delil 15 kapsamında GEDİK hakkında ihlal isnadında bulunulmamıştır. 168 Delil 80’de ERPİLİÇ’in ileri tarihli fiyat listesi yer almakla birlikte BUPİLİÇ, HASTAVUK ve GEDİK’in geçmiş tarihli fiyat listeleri yer almaktadır. Bu nedenle Delil 80 kapsamında BUPİLİÇ, HASTAVUK ve GEDİK hakkında ihlal isnadında bulunulmamıştır.

sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir” hükmüne yer verilmiştir.

(399) 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ceza Yönetmeliği’nin yürürlüğe girmesi ile 15.02.2009 tarihli ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ceza Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

(400) Geriye yürümezlik ilkesi, hukuk kurallarının zaman bakımından uygulanmasıyla ilgili temel bir ilke olup gerek içtihat gerekse öğretide kabul edilmiştir. Kural olarak düzenleyici işlemler, yürürlüğe girdiği andan başlayarak hukuki etkilerini doğurur ve yürürlük tarihinden sonraki olaylara uygulanır. Diğer yandan, kabahatlerde, zaman bakımından uygulamanın düzenlendiği 5326 sayılı Kanun'un 5. maddesinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümlerinin kabahatler bakımından da uygulanacağı, ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idari yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralının geçerli olduğu kuralı yer almıştır.

(401) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 7. maddesinde zaman bakımından uygulamaya ilişkin temel olarak bir suçun işlendiği tarihte yürürlükte bulunmayan bir kanunun faile uygulanmayacağı, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanunun uygulanacağı ve infaz olunacağı hüküm altına alınmıştır.

(402) Yeni Ceza Yönetmeliği ile temel ceza oranının “kartel” ve “diğer ihlaller” şeklinde sınıflandırılmış ihlal türlerine bağlı olarak belirlendiği yaklaşımdan vazgeçilmiş olup özellikle ihlalin niteliğinin ve rekabet üzerindeki olumsuz etkisinin dikkate alındığı yeni bir yöntem benimsenerek “kartel” ve “diğer ihlaller” ayrımına dayanan alt ve üst sınırlar da kaldırılmıştır.

(403) Ayrıca yeni Ceza Yönetmeliği ile ihlalin süresine bağlı artırımda dikkate alınacak zaman aralıkları kısaltılmıştır. Diğer yandan cezanın teşebbüsün sübjektif koşullarına göre uyarlanmasına yönelik olarak ve Kurulun içtihadı dikkate alınarak, hukuki belirlilik ilkesi çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar gözden geçirilmiş; ağırlaştırıcı unsurlara bağlı artırım oranının alt sınırı ile hafifletici unsurlara bağlı indirim oranının alt ve üst sınırları kaldırılmıştır.

(404) Bu açıklamalar ışığında teşebbüsler bakımından hem Mülga Ceza Yönetmeliği hem de yeni Ceza Yönetmeliği kapsamında değerlendirme yapılmış, teşebbüsün lehine olan Yönetmelik dikkate alınmıştır.

(405) Hem mülga hem de yeni Ceza Yönetmeliği’nin 1. maddesinde Yönetmeliğin amacı; “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyeleri ile bunların yönetici ve çalışanlarına, aynı Kanunun 16 ncı maddesi gereğince verilecek para cezasının tespitine ilişkin usul ve esasları düzenlemek” şeklinde belirlenmiştir.

(406) Hem mülga hem de yeni Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinde para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı, ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurların göz önünde bulundurulacağı belirtilmektedir.

(407) Temel para cezasının tespiti bakımından ise yeni Ceza Yönetmeliği ile Mülga Ceza Yönetmeliği’nin ayrıştığı görülmektedir. Mülga Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinde temel para cezası düzenlenmektedir. Buna göre temel para cezası hesaplanırken

ihlalde bulunan teşebbüslerin yıllık gayri safi gelirlerinin karteller için %2’si ile %4’ü, diğer ihlaller için %0,5’i ile %3’ü arasında bir oran esas alınacaktır. Temel para cezası belirlenirken ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususlar dikkate alınmaktadır.

(408) Dosya kapsamında tespit edilen eylemin tüm teşebbüsler için, Mülga Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca “diğer ihlaller” kategorisinde olması nedeniyle, temel para cezasının hesaplanmasında teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin %0,5’i ile %3’ü arasında bir oranın esas alınması gerekmektedir. Öte yandan yeni Ceza Yönetmeliği’nde herhangi bir alt - üst sınır bulunmamakla beraber ihlal dolayısıyla gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı ile ihlalin niteliğinin açık ve/veya ağır olup olmadığı gözetilmek suretiyle belirleneceği düzenlenmektedir. Bu çerçevede tüm teşebbüsler bakımından başlangıç ceza oranı olarak %(…..) dikkate alınmıştır.

(409) Mülga Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ilk fıkraya göre belirlenen para cezası miktarının bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında artırılacağı düzenlenmiştir. Yeni Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise başlangıç ceza oranının

a. Bir yıldan uzun, iki yıldan kısa süren ihlallerde beşte biri oranında,

b. İki yıldan uzun, üç yıldan kısa süren ihlallerde beşte ikisi oranında,

c. Üç yıldan uzun, dört yıldan kısa süren ihlallerde beşte üçü oranında,

d. Dört yıldan uzun, beş yıldan kısa süren ihlallerde beşte dördü oranında,

e. Beş yıldan uzun süren ihlallerde bir katı oranında

artırılacağı düzenlenmektedir. Teşebbüs bazında ihlal sürelerini gösteren tabloya aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 50 - İhlal Sürelerine İlişkin Tablo

(410) Bu kapsamda yukarıda tablo dikkate alındığında, teşebbüs bazında süresi gösterilen eyleme ilişkin olarak; sekiz teşebbüsün de belirlenen temel para cezasının Mülga Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında arttırılması gerekmekle birlikte, yeni Ceza Yönetmeliği’ne göre teşebbüs bazında süresi gösterilen eyleme ilişkin olarak; AKPİLİÇ, ASPİLİÇ, BANVİT, ERPİLİÇ ve GEDİK bakımından ihlalin süresinin üç yıldan uzun dört yıldan kısa sürdüğü görüldüğünden belirlenen temel para cezasının Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi uyarınca beşte üçü oranında arttırılması gerektiği anlaşılmaktadır.

(411) Öte yandan BAKPİLİÇ ve BUPİLİÇ bakımından ihlalin süresinin bir yıldan uzun iki yıldan kısa sürdüğü görüldüğünden belirlenen temel para cezasının Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca beşte ikisi oranında arttırılması gerektiği anlaşılmaktadır. Son olarak HASTAVUK bakımından ihlalin süresinin iki üç yıl arası sürdüğü anlaşıldığından Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin

üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca beşte ikisi oranında arttırılması gerektiği

anlaşılmaktadır.

(412) Her iki Yönetmelik bakımından da ihlalin tekerrürü ağırlaştırıcı neden olarak ele

alınmaktadır. Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı kararı ile BANVİT ve

ERPİLİÇ’e 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle idari para cezası

verildiği, söz konusu hususun işbu dosya bakımından hem Mülga Ceza Yönetmeliği 6.

maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hem de yeni Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesinin

birinci fıkrası kapsamında ihlalin tekerrürü anlamına geldiği ve ağırlaştırıcı unsur olarak

dikkate alınması gerektiği görülmektedir. Bu sebeple her iki Ceza Yönetmeliği’ne

uygun olarak temel para cezasının yarısı oranında arttırılmasına karar verilmiştir.

(413) Öte yandan ihlale katılan diğer teşebbüsler bakımından hem Mülga Ceza Yönetmeliği

hem de yeni Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi çerçevesinde dikkate alınacak nitelikte

ağırlaştırıcı unsurun bulunmadığı görülmektedir.

(414) Mülga Ceza Yönetmeliğinde ve yeni Ceza Yönetmeliğinde hafifletici nedenler benzer

olmakla beraber yeni Ceza Yönetmeliği’nde teşebbüsün yurt dışı satış gelirlerinin

bulunması da hafifletici nedenler arasında sayılmaktadır. Bu çerçevede ilk aşamada

hafifletici neden oranları teşebbüs bazında takdir edilirken hakkındaki ihlal tespitinin ve

bu ihlal tespitine dayanak teşkil eden delillerin ağırlığı dikkate alınmıştır. Ayrıca Yeni

Ceza Yönetmeliği doğrultusunda hesapla m a yapılırken Ceza Yönetmeliği’nin 7.

maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında teşebbüslerin yurt dışı satış gelirleri

Ceza Yönetmeliği’nin hafifletici unsur olarak dikkate alınmıştır.

(415) Temel para cezasının tespitine ilişkin olarak yukarıda her iki Yönetmelik kapsamında

yapılan açıklamalar çerçevesinde hangi Yönetmelik’in soruşturma tarafı teşebbüslerin

lehine olduğu değerlendirilerek ceza oranı tespit edilmiştir. Bu kapsamda;

- AKPİLİÇ bakımından Mülga Ceza Yönetmeliği kapsamında yapılan hesaplamada %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %50 artırım yapılarak %(…..) ’e ulaşılmış, ardından %(…..) hafifletici neden uygulanarak %(…..) oranına ulaşılmıştır. Yeni Ceza Yönetmeliği’ne göre ise yine %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %60 artırım yapılarak %(…..) ’ye ulaşılmış, ardından teşebbüsün %(…..) yurt dışı satış geliri de dikkate alınarak uygulanan hafifletici neden indirimi ile %(…..) idari para cezası oranına ulaşılmıştır. Bu çerçevede teşebbüsün lehine olduğu gerekçesiyle yeni Ceza Yönetmeliği dikkate alınarak %(…..) idari para cezası oranı takdir edilmiştir.

- ASPİLİÇ bakımından Mülga Ceza Yönetmeliği kapsamında yapılan hesaplamada %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %50 artırım yapılarak %(…..) ’e ulaşılmış, ardından %(…..) hafifletici neden uygulanarak %(…..) oranına ulaşılmıştır. Yeni Ceza Yönetmeliği’ne göre ise yine %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %60 artırım yapılarak %(…..) ’ye ulaşılmış, ardından teşebbüsün %(…..) yurt dışı satış geliri de dikkate alınarak uygulanan hafifletici neden indirimi sonrasında %(…..) idari para cezası oranına ulaşılmıştır. Bu çerçevede teşebbüsün lehine olduğu gerekçesiyle Mülga Ceza Yönetmeliği dikkate alınarak %(…..) idari para cezası oranı takdir edilmiştir.

- B AKPİLİÇ bakımından Mülga Ceza Yönetmeliği kapsamında yapılan hesaplamada %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %50 artırım yapılarak %(…..) ’e ulaşılmış, ardından %(…..) hafifletici neden uygulanarak %(…..) oranına ulaşılmıştır. Yeni Ceza Yönetmeliği’ne göre ise yine %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %2 0 artırım yapılarak %(…..) ’e

ulaşılmış, ardından teşebbüsün %(…..) yurt dışı satış geliri de dikkate alınarak uygulanan hafifletici neden indirimi sonrasında %(…..) idari para cezası oranına ulaşılmıştır. Bu çerçevede teşebbüsün lehine olduğu gerekçesiyle yeni Ceza Yönetmeliği dikkate alınarak %(…..) idari para cezası oranı takdir edilmiştir.

- BA NVİT bakımından Mülga Ceza Yönetmeliği kapsamında yapılan hesaplamada %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %50 artırım yapılarak %(…..) ’e ulaşılmıştır. BANVİT özelinde tekerrür nedeniyle %50 ağırlaştırıcı neden uygulanmasına karar verilmiş olup, bu durum nedeniyle oran %(…..) ’e yükselmiştir. A rdından %(…..) hafifletici neden uygulanması suretiyle %(…..) oranına ulaşılmıştır. Yeni Ceza Yönetmeliği’ne göre yapılan değerlendirmede ise yine %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %60 artırım yapılarak %(…..) ’ye ulaşılmıştır. Teşebbüs özelinde tekerrür nedeniyle %50 ağırlaştırıcı neden uygulanmasına karar verilmiş olup, bu durum nedeniyle oran %(…..) ’e yükselmiştir. A rdından teşebbüsün %(…..) yurt dışı satış geliri oranı da dikkate alınarak uygulanan hafifletici neden indirimi sonrasında %(…..) idari para cezası oranına ulaşılmıştır. Bu çerçevede teşebbüsün lehine olduğu gerekçesiyle yeni Ceza Yönetmeliği dikkate alınarak %(…..) idari para cezası oranı takdir edilmiştir.

- BUPİLİÇ bakımından Mülga Ceza Yönetmeliği kapsamında yapılan hesaplamada %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %50 artırım yapılarak %(…..) ’e ulaşılmış, ardından %(…..) hafifletici neden uygulanarak %(…..) oranına ulaşılmıştır. Yeni Ceza Yönetmeliği’ne göre ise yine %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %2 0 artırım yapılarak %(…..) ’e ulaşılmış, ardından teşebbüsün %(…..) yurt dışı satış geliri de dikkate alınarak uygulanan hafifletici neden indirimi sonrasında %(…..) idari para cezası oranına ulaşılmıştır. Bu çerçevede teşebbüsün lehine olduğu gerekçesiyle yeni Ceza Yönetmeliği dikkate alınarak %(…..) idari para cezası oranı takdir edilmiştir.

- ERPİLİÇ bakımından Mülga Ceza Yönetmeliği kapsamında yapılan hesaplamada %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %50 artırım yapılarak %(…..)’e ulaşılmıştır. ERPİLİÇ özelinde tekerrür nedeniyle %50 ağırlaştırıcı neden uygulanmasına karar verilmiş olup, bu durum nedeniyle oran %(…..) ’e yükselmiştir. A rdından %(…..) hafifletici neden uygulanması suretiyle %(…..) oranına ulaşılmıştır. Yeni Ceza Yönetmeliği’ne göre yapılan değerlendirmede ise yine %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %60 artırım yapılarak %(…..)’ye ulaşılmıştır. Teşebbüs özelinde tekerrür nedeniyle %50 ağırlaştırıcı neden uygulanmasına karar verilmiş olup, bu durum nedeniyle oran %(…..) ’e yükselmiştir. A rdından teşebbüsün %(…..) yurt dışı satış geliri oranı da dikkate alınarak uygulanan hafifletici neden indirimi sonrasında %(…..) idari para cezası oranına ulaşılmıştır. Bu çerçevede t eşebbüsün lehine olduğu gerekçesiyle Mülga Ceza Yönetmeliği dikkate alınarak %(…..) idari para cezası oranı takdir edilmiştir.

- GEDİK bakımından Mülga Ceza Yönetmeliği kapsamında yapılan hesaplamada %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %50 artırım yapılarak %(…..) ’e ulaşılmış, ardından %(…..) hafifletici neden uygulanarak %(…..) oranına ulaşılmıştır. Yeni Ceza Yönetmeliği’ne göre ise yine %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %60 artırım yapılarak %(…..) ’ye ulaşılmış, ardından teşebbüsün %(…..) yurt dışı satış geliri de dikkate alınarak uygulanan hafifletici neden indirimi sonrasında %(…..) idari para cezası oranına ulaşılmıştır. Bu çerçevede teşebbüsün lehine olduğu gerekçesiyle Mülga Ceza Yönetmeliği dikkate alınarak %(…..) idari para cezası oranı takdir edilmiştir.

- HASTAVUK bakımından Mülga Ceza Yönetmeliği kapsamında yapılan

hesaplamada %(…..) temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %50 artırım

yapılarak %(…..) ’e ulaşılmış, ardından %(…..) hafifletici neden uygulanarak

%(…..) oranına ulaşılmıştır. Yeni Ceza Yönetmeliği’ne göre ise yine %(…..)

temel ceza oranıyla başlanmış, süre nedeniyle %40 artırım yapılarak %(…..) ’e

ulaşılmış, ardından teşebbüsün %(…..) yurt dışı satış geliri de dikkate alınarak

uygulanan hafifletici neden indirimi sonrasında %(…..) idari para cezası oranına

ulaşılmıştır. Bu çerçevede teşebbüsün lehine olduğu gerekçesiyle yeni Ceza

Yönetmeliği dikkate alınarak %(…..) idari para cezası oranı takdir edilmiştir.

(416) CP tarafından 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiğine yönelik bulguya ulaşılamadığından, ilgili teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına yer olmadığı görülmektedir. H.4. 7. 4054 Sayılı Kanun’un 9. Maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme

(417) Daha önce Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19 - 12/155 - 70 sayılı kararı ile beyaz et sektöründeki teşebbüslere benzer ihlaller çerçevesinde idari para cezası uygulanmıştır. Bu kapsamda söz konusu 2019 tarihli Kurul kararı ile de tespit edilen ve halen sürdüğü anlaşılan ihlallerin sonlandırılmasını temin amacıyla, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ihlale son verilmesi ve etkin rekabetin tesis edilmesi bakımından, dosya kapsamında soruşturma açılan tüm teşebbüslerin güncellenen satış fiyatlarını (fiyat listelerini) yeniden satıcıları dahil olmak üzere alıcılarına duyurdukları andan itibaren uygulamaya koymaları ve ileri tarihli fiyat listesi uygulamalarını sonlandırmaları hususunda ayrıca davranışsal tedbir uygulanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

(418) Rekabet Kurulu’nun 04.01.2024 tarihli, 24 - 01/8 - M(1) sayılı; 06.06.2024 tarihli, 24 - 25/602 - M sayılı ve 18.10.2024 tarihli, 24 - 42/999 - M sayılı kararları uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre,

I. Soruşturma taraflarından;

- Akpiliç Tic. Ltd. Şti.

- As Ofis Damızlık Yumurta Yem Gıda San. ve Tic. AŞ

- Bakpiliç Entegre Tavukçuluk AŞ

- Banvit Bandırma Vitaminli Yem Sanayi AŞ

- Bupiliç Entegre Gıda San. Tic. AŞ

- Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Tic. AŞ

- Gedik Tavukçuluk ve Tarım Ürünleri Tic. San. AŞ

- Hastavuk Gıda Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret AŞ

ünvanlı teşebbüslerin rekabete hassas bilgi paylaşımında bulunarak 4054 sayılı

Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine OYBİRLİĞİ ile,

II. Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para

cezası verilmesine, bu kapsamda

1. 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (c) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2024 yılı gayrisafi geliri üzerinden takdiren

- Akpiliç Tic. Ltd. Şti.’ye % (…..) olmak üzere 28.968.741,06 - T L

2. 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2024 yılı gayrisafi geliri üzerinden takdiren

- Bupiliç Entegre Gıda San. Tic. AŞ’ye %(…..) olmak üzere 129.817.126,85 - TL - Bakpiliç Entegre Tavukçuluk AŞ’ye % (…..) olmak üzere 104.712.821,98 - TL

3. 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (c) bendi, 6. maddesinin birinci fıkrası ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2024 yılı gayrisafi geliri üzerinden takdiren

- Banvit Bandırma Vitaminli Yem Sanayi AŞ’ye %(…..) olmak üzere

947.305.871,90 - TL

4. 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (b) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2024 yılı gayrisafi geliri üzerinden takdiren

- Hastavuk Gıda Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret AŞ’ye %(…..) o lmak üzere

108.983.792,58 - TL

5. 15.02.2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2024 yılı gayrisafi geliri üzerinden takdiren

- As Ofis Damızlık Yumurta Yem Gıda San. ve Tic. AŞ’ye %(…..) olmak üzere

118.167.698,22 - TL

- Gedik Tavukçuluk ve Tarım Ürünleri Tic. San. AŞ’ye % (…..) olmak üzere

419.548.478,85 - TL

6. 15.02.2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi, 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2024 yılı gayrisafi geliri üzerinden takdiren

- Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Tic. AŞ’ye % (…..) olmak üzere

871.157.021,41 - TL

idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile,

III. CP Standart Gıda San. ve Tic. AŞ tarafından 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiğine yönelik bulguya ulaşılamadığından, ilgili teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına yer olmadığına OYBİRLİĞİ ile,

IV. 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ihlale son verilmesi ve etkin rekabetin tesis edilmesi bakımından

i. Piliç eti pazarında üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren teşebbüslerin

güncellenen satış fiyatlarını (fiyat listelerini) yeniden satıcıları dahil olmak

üzere alıcılarına duyurdukları andan itibaren uygulamaya koymaları ve

ii. İleri tarihli fiyat listesi uygulamalarını sonlandırmaları

hususunda davranışsal tedbir uygulanmasına OYBİRLİĞİ ile

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde

yargı yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.