durumunda ne olacağını öğrenmek istediğini ifade etmiştir. Bunun üzerine (.....)’a, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinde düzenlenen cironun binde beşi oranındaki tek seferlik idari para cezası ve 17. maddesinde düzenlenen cironun onbinde beşi oranındaki günlük idari para cezası hakkında bilgi verilmiştir. Sonuç olarak (.....), telefonunu inceletmek istemediğini ve bu doğrultuda tutanağın hazırlanmasını istediğini beyan etmiştir.
G.2. Değerlendirme
(14) Piyasalardaki rekabetin sağlıklı işlemesi, girişimcilerin özendirilmesi, sınırlı ülke kaynaklarının etkin dağılımı ile bunların en verimli şekilde kullanımını teminen anayasal bir direktifin gereği olan [1] 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespitinde başvurulan en temel araçlardan biri yerinde inceleme yetkisidir. Bu yetkinin etkin ve kesintisiz şekilde kullanılması, incelemelerin amacına ulaşabilmesi ve elde edilen bulguların verimliliği açısından hayati önem taşımaktadır.
(15) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi;
“Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde,
teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla teşebbüslerin
veya teşebbüs birliklerinin:
a) (Değişik: 16.06.2020-7246/4. Md.) Defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim
sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini inceleyebilir, bunların
kopyalarını ve fiziki örneklerini alabilir,
b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,
c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir.
İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar incelemeye
giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idarî
para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar.
(Ek: 01.08.2003-4971/25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların
suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme
olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile yerinde inceleme yapılır.” şeklinde düzenlenmiştir.
(16) 4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, “yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılması” halleri, teşebbüslere idari para cezası verilmesini gerektiren durumlar arasında düzenlenmiştir. Anılan hüküm kapsamında, incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılması halinde Kurul, teşebbüs niteliğindeki gerçek ve tüzel kişiler ile teşebbüs birlikleri ve bunların üyelerine, gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idari para cezası uygulanmasına karar vermektedir.
(17) Diğer yandan 4054 sayılı Kanun’un “Nispi Para Cezaları” başlıklı 17. maddesi;
“Kurul, teşebbüs ve teşebbüs birliklerine, 16 ncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen
cezalar saklı kalmak kaydıyla,
a) Nihai karar veya geçici tedbir kararı ile getirilen yükümlülüklere ya da verilen taahhütlere
uyulmaması,
b) Yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması,
[1] GERÇEK, M. ve YALÇIN, A, Dijital Verilerin İncelenmesi Temelinde Yerinde İncelemenin Engellenmesi/Zorlaştırılması ve İncelemeye Yardımcı Olunmaması Hali Kurumunun Uygulanma Prensipleri, 2020, s.2.