OM Elektrik Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin tek kontrolünün Schindler Türkeli Asansör Sanayi A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK

B. RAPORTÖRLER: Kürşat ÜNLÜSOY, Tülay ŞİMŞEK SARI, Murat ALACALAR C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Schindler Türkeli Asansör Sanayi A.Ş.

Temsilcileri: Av. Arpat Burçak ŞENOCAK, Av. İlke ÖZENÇ,

Av. İklim Gülsün AYTEKİN, Av. Esen ÇAKIR

Esentepe Mah. Büyükdere Cad. No:175 Ferko Signature

A Blok Kat:16 34398 Şişli /İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: OM Elektrik Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin tek kontrolünün Schindler Türkeli Asansör Sanayi A.Ş. tarafından devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 26.11.2021 tarih ve 23225 sayı ile giren ve eksiklikleri 27.12.2021 tarih ve 24065 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 30.12.2021 tarih ve 2021-5-063/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Yapılan başvuruda, OM Elektrik Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (OM ELEKTRİK) hisselerinin tamamının Schindler Türkeli Asansör Sanayi A.Ş. (TÜRKELİ) tarafından Hisse Alım Sözleşmesi yoluyla devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir.

(5) Bildirim konusu işlem öncesinde OM ELEKTRİK’in yönetim ve kontrol yetkisine sahip olan hissedarları Mehmet Rıza ÇUKUROVA, Ayşe Yeşim MAKAR ve Berat Burak ÇUKUROVA’dır [1]. Taraflar arasında 08.11.2021 tarihinde akdedilen Hisse Alım Sözleşmesi kapsamında hâlihazırda OM ELEKTRİK üzerinde yönetim ve kontrol 1 Bildirim Formunda Berat Burak ÇUKUROVA’nın ve Mehmet Rıza ÇUKUROVA’nın %(…..)’şer hisse oranıyla motor sporları ile etkinlikler düzenleyen Samimi Yapı Organizasyon A.Ş. (SAMİMİ YAPI) üzerinde kontrol sahibi ve imza yetkilileri oldukları belirtilmektedir. Bununla birlikte Berat Burak ÇUKUROVA’nın %(…..), Ayşe Yeşim MAKAR’ın %(…..) ve Mehmet Rıza ÇUKUROVA’nın %(…..) hisse oranlarıyla inşaat sektöründe faaliyet gösteren Om Konut Yapı İnşaat Taahhüt Ticaret A.Ş. (OM KONUT) üzerinde kontrol sahibi ve imza yetkilisi oldukları bildirilmektedir. Ayrıca cevabi yazıda Berat Burak ÇUKUROVA, Ayşe Yeşim MAKAR ve Mehmet Rıza ÇUKUROVA'nın yönetim veya denetiminde yer aldığı, imza yetkilisi olduğu başka bir teşebbüs bulunmadığı ifade edilmektedir. SAMİMİ YAPI’nın 2020 yılı Türkiye cirosunun (…..) TL, OM KONUT’un ise (…..) TL olduğu ve teşebbüslerin küresel pazarda faaliyet göstermediği ifade edilmektedir.

yetkisine sahip olan ve yukarıda isimlerine yer verilen hissedarlar hisselerinin tamamını TÜRKELİ’ye devredecektir. Dolayısıyla OM ELEKTRİK’in kontrolü, TÜRKELİ tarafından elde edilmek suretiyle kalıcı değişikliğe uğrayacaktır. Bu bağlamda işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi anlamında bir devralmadır. Öte yandan ilgili tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu görülmektedir.

(6) Dosya kapsamında devralan konumunda bulunan TÜRKELİ’yi nihai olarak kontrol eden Schindler Holding AG (SCHINDLER), küresel çapta asansör, yürüyen merdiven ve yürüyen bantların üretim, satış, montaj, bakım onarım ve modernizasyonu alanlarında faaliyet göstermektedir. Asansörler ile yürüyen merdivenler ve yürüyen bantlar teşebbüsün ana hizmet alanlarını oluşturmaktadır.

(7) TÜRKELİ ise Türkiye pazarında asansör, yürüyen merdivenler, yürüyen bantlar, kaldıraçlar ve platformlar ve yedek parça satışı, bakımı, onarımı ve modernizasyonu alanlarında faaliyet göstermektedir. TÜRKELİ’nin asansör üretimi alanında herhangi bir faaliyeti bulunmamakta, yalnızca satış sonrası işlerde faaliyet göstermekte, ürün tedarikini SCHINDLER’in Çin, Almanya, Slovakya ve İsviçre’de bulunan üretim tesisleri vasıtasıyla [2] gerçekleştirmektedir [3]. Ayrıca SCHINDLER’e bağlı başka hiçbir teşebbüs Türkiye’de asansör üretim faaliyetinde bulunmamaktadır [4]. TÜRKELİ kaldıraç ve platform alanında ise sadece satış sonrası hizmetler pazarına ilişkin faaliyet göstermekte olup bu alanda 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ilişkin tahmini pazar payı (…..)’in altında kalmaktadır.

(8) Devre konu OM ELEKTRİK ise küresel pazarda faaliyeti bulunmamakla birlikte Türkiye’de asansörlerin üretimi ve ticareti ile asansörlerin montajı, modernizasyonu, bakım-onarımı alanlarında faaliyette bulunmaktadır. Ayrıca teşebbüs kaldıraç ve platformların montajına yönelik faaliyet göstermekte olup söz konusu alandan 2019 yılında (…..) TL; 2020 yılında ise (…..) TL ciro elde etmiştir. Teşebbüs tarafından ilgili yıllara ilişkin tahmini pazar payı ise (…..)’in altındadır. Teşebbüs ayrıca tahmini olarak 2018 yılında (…..); 2019 yılında ise (…..) oranında pazar payı elde ettiği yürüyen merdivenlerin ve yürüyen bantların üretimi, satışı, montajı ve satış sonrası hizmetleri alanındaki faaliyetlerini 2020 yılı başı itibarıyla sonlandırmıştır [5]. Diğer yandan bildirimde teşebbüsün işlem sonrasında yürüyen merdivenlerin ve yürüyen bantların üretimi, satışı, montajı ve satış sonrası hizmetleri alanlarına ilişkin işlerde faaliyet göstermeye yönelik planının bulunmadığı belirtilmiştir [6].

(9) Yukarıda yer verilen bilgilerden anlaşılacağı üzere TÜRKELİ ve OM ELEKTRİK’in Türkiye pazarındaki faaliyetleri yatay anlamda “asansörlerin satış ve montajı” ve 2 Bu satışlar esnasında yurt dışında yerleşik olarak faaliyet gösteren grup şirketleri TÜRKELİ’nin gerçekleştirdiği ithalat süreçlerinde yer almakta ve başkaca herhangi bir sürece dâhil olmamaktadır. 3 SCHINDLER’in Slovakya ve İsviçre’de bulunan grup şirketleri tarafından İstanbul Havalimanı Projesi (İGA) ve Etlik Hastanesi Projesi kapsamında Türkiye’deki müşterilerine doğrudan satışlar gerçekleştirilmiştir. Söz konusu satışlarda hizmet tedariki de satışı yapan grup şirketlerince gerçekleştirilmiştir.

4 SCHINDLER’in işlem sonrasında Türkiye pazarında asansör üretimine yönelik herhangi bir planının bulunmadığı bildirilmiştir. Bu sebeple etkilenen pazar analizine asansör üretim faaliyeti dahil edilmemiştir.

5 Teşebbüs yürüyen merdiven ve yürüyen bant pazarında 2018 yılında (…..) TL, 2019 yıllında ise (…..) TL ciro elde etmiştir.

6 Açıklanan nedenlerle yürüyen merdivenlerin ve yürüyen bantların üretimi, satışı, montajı ve satış sonrası hizmetleri pazarı etkilenen pazar olarak tanımlanmamıştır.

“asansörlerin satış sonrası hizmetleri” alanında örtüşmektedir. Bu alanlara ilişkin tarafların 2020 yılına ilişkin tahmini pazar payları aşağıda gösterilmektedir:

Tablo - 1: 2020 Yılında Tarafların Etkilenen Pazardaki Tahmini Pazar Payları (2020;%)

Coğrafi (Yatay/ Pazar Payı Pazar Payı

Etkilenen Pazar Toplam

Pazar Dikey) TÜRKELİ OM ELEKTRİK

Asansörlerin Satış ve Montajı Türkiye Yatay (…..) (…..) (…..)

Asansörlerin Satış Sonrası 8

[7] Türkiye Yatay (…..) (…..) (…..)

Hizmetleri

Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı

(10) Yukarıda yer verilen tablo incelendiğinde, devre konu OM ELEKTRİK’in “asansörlerin satışı ve montajı” pazarındaki payının %(…..); “asansörlerin satış sonrası hizmetleri” pazarındaki payını ise %(…..) olduğu; devir işleminin gerçekleşmesi durumunda tarafların yatay olarak etkilenen pazarlar olan “asansörlerin satışı ve montajı” ve “asansörlerin satış sonrası hizmetleri” pazarlarındaki toplam pazar paylarının sırasıyla %(…..) ve %(…..) olacağı anlaşılmaktadır.

(11) Diğer taraftan dosyadaki bilgilere göre, OM ELEKTRİK asansör üretimi faaliyetinde de bulunmakta olup söz konusu pazardaki 2020 yılına ilişkin tahmini pazar payı (…..)’dır. OM ELEKTRİK’in asansör üretimi faaliyeti ile TÜRKELİ’nin asansör satış ve montaj, asansörlerin satış sonrası hizmetleri dikey olarak örtüşmektedir. OM ELEKTRİK ve TÜRKELİ arasında, Türkiye’deki veya küresel faaliyetleri kapsamında sürmekte olan ve/veya geçmiş fiili herhangi bir ticari ya da tedarik ilişkisi bulunmadığı, işlem sonrasında da bu tür bir faaliyetin hayata geçirilmesinin planlanmadığı bildirilmektedir. Bu kapsamda, OM ELEKTRİK ve TÜRKELİ’nin Türkiye’de asansör satış ve montajı ile asansörlerin satış sonrası hizmetlerine ilişkin faaliyetlerinin göz ardı edilebilir bir seviyede olduğu ve aralarında fiili herhangi bir dikey ilişki bulunmadığı görülmektedir.

(12) Öte yandan platform ve kaldıraçlar pazarında OM ELEKTRİK montaj, TÜRKELİ ise satış sonrası hizmetler alanında faaliyet göstermektedir. Her iki teşebbüsün de söz konusu alanlardaki faaliyetleri sınırlı düzeyde olup 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ilişkin tahmini pazar payları (…..)’in altındadır. TÜRKELİ’nin "kaldıraçlar ve platformların satış sonrası hizmetleri" pazarındaki faaliyetleri ile OM ELEKTRİK’in"kaldıraçlar ve platformların satışı ve montajı" pazarındaki bu faaliyetleri arasında teorik bir dikey örtüşmenin varlığından söz edilebilirse de, hâlihazırda TÜRKELİ ve OM ELEKTRİK arasında kaldıraç ve platform faaliyetleri kapsamında yürütülen dikey bir ilişkinin bulunmadığı; TÜRKELİ’nin işlem sonrasında da montajı OM ELEKTRİK tarafından yapılan kaldıraç ve platformlara satış sonrası hizmetleri sunmayı planlamadığı bildirilmiştir. Bu kapsamda, OM ELEKTRİK ve TÜRKELİ’nin Türkiye’de bahsi geçen pazarlardaki faaliyetlerinin göz ardı edilebilir bir seviyede olduğu ve aralarında fiili herhangi bir dikey ilişki bulunmadığı görülmektedir.

(13) Netice itibarıyla, bildirim konusu işlem sonrasında tarafların olası yatay etkilenen pazarlarda sahip olacakları toplam pazar paylarının oldukça düşük kalacağı; öte yandan ortaya çıkan potansiyel dikey ilişkinin tamamen teorik ve kapsam olarak asgari düzeyde olacağı ve işlem taraflarının hem üst hem de alt pazarda pazar paylarının düşük olması sebebiyle rekabeti olumsuz etkileyebilecek bir yoğunlaşmanın meydana gelmeyeceği ve dikey örtüşmeler sonucunda girdi veya müşteri kısıtlaması yoluyla 7 Teşebbüslerin yedek parça satışı işinden elde ettikleri ciroyu da içermektedir.

8 TÜRKELİ, esas faaliyet konusunu oluşturmamakla birlikte, talep üzerine diğer küresel ve yerel teşebbüslere yedek parça satışında bulunmaktadır. Söz konusu satışlardan son üç yılda toplamı (…..) TL’nin altında olmak üzere ciro elde edilmiş ve ilgili ciro asansörlerin satış sonrası hizmetleri kapsamına dâhil edilmiştir.

pazar kapama endişesinin söz konusu olmayacağı; ayrıca dosya kapsamında değerlendirilen etkilenen pazarlar bakımından Buga Otis Asansör San. ve Tic. A.Ş., Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş., TK Asansör San. ve Tic. A.Ş. ve Hyundai Elevator Asansör ve Servis San. ve Tic. A.Ş. gibi rakiplerinin bulunması hususu da dikkate alındığında, tarafların pazar güçlerinde veya pazardaki konumlarında önemli bir değişiklik olmayacağı değerlendirilmektedir.

(14) Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler doğrultusunda, bildirime konu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmayacağı ve işleme izin verilebileceği kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.