12-29/846-247
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- İncelemeye konu teşebbüslerinin elde ettikleri geliri paylaşmak üzere bir havuz
oluşturmak suretiyle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettikleri,
- Ancak önaraştırma kapsamında yapılan görüşme ve yerinde incelemelerle iddianın
ve ihlal konusu olayın tamamen açıklığa kavuşturulmuş olması, ihlalin etkisinin kısıtlı
olması, mevzuatta yer alan düzenlemeler nedeniyle pazarın rekabete tam olarak
açılmamış olması ve tespit edilen ihlalin kısa süreli olarak ve kısmen uygulanmak
suretiyle sona erdirilmiş olması gerekçeleriyle, ilgili teşebbüsler hakkında Kanun'un
41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı,
- Bununla birlikte, benzer eylem ve işlemlerden kaçınılması, söz konusu işlem ve
eylemlerin tekrarı halinde soruşturma sebebi sayılacağı ve ilgili pazarda rekabetin
kalıcı bir şekilde tesisi ve rekabet kurallarına uygun davranılması konusunda gerekli
tedbirlerin alınmasının, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
ilgili teşebbüslere bildirilmesinin uygun olacağı
görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
(5) Dosya kapsamında ilgili ürün pazarı “yapı denetim hizmetleri”; ilgili coğrafi pazar ise, “Kütahya ili” olarak belirlenmiştir.
I.2. Değerlendirme
Dosya konusu şikayette özel bir ayrım yapılmadan, Kütahya ilinde faaliyet gösteren tüm yapı denetim firmaları şikayet edilmiş olup, T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kayıtlarına göre Kütahya ilinde faaliyet gösteren yapı denetim kuruluşlarının; Çakır, Detay, Kütahya Aksev, Kütahya Han, Kütahya Teknik, Kütahya Uzman, Modern ve Özkalkan Yapı Denetim Ltd. Şti.’lerden oluştuğu anlaşılmaktadır.
(6) Dosyada yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde, Kütahya’da faaliyet gösteren yapı denetim kuruluşlarının ilgili pazarda, teşebbüsler arası bir havuz sistemi oluşturmaya çalıştıkları yönünde kuvvetli kanaat oluşmaktadır. Nitekim yerinde incelemeler sırasında yapılan görüşmelerde Özkalkan, Kütahya Han ve Kütahya Uzman Yapı Denetim Ltd. Şti. yetkilileri de bir havuz oluşturmaya çalıştıklarına ancak yapının çok uzun süre devam edemediğine dair beyanlarda bulunmuşlardır.
(7) Belgelerden anlaşıldığı üzere ilgili yapı denetim kuruluşları, Dumlupınar Müşavirlik Hizmetleri Ltd. Şti. adlı şirketi elbirliği ile kurmuş ve bu şirketi tasarlanan havuz sistemini hayata geçirmek üzere bir araç olarak kullanmışlardır. Söz konusu şirket ile işveren arasındaki ilişkiyi düzenleyen müşavirlik sözleşmesinde görüldüğü üzere, işveren olarak isimlendirilen yapı denetim kuruluşlarının, ticari faaliyetlerinden elde ettikleri meblağların belirli bir kısmını (%70-80) müşavirlik şirketine aktarmaları yönünde bir hüküm yer almakta ve aksi yönde hareket yaptırıma tabi tutulmaktadır. Belgelerden açıkça tespit etmek mümkün olmamakla birlikte, ilgililerin beyanlarından havuz sisteminin Mart 2011’de oluşturulduğu ve birkaç ay devam ettiği anlaşılmaktadır.
(8) Ayrıca yapılan incelemelerde, havuz sistemini destekler nitelikte bir sıra/kota uygulaması ve fiyat tespitine yönelik herhangi bir emareye rastlanılmamıştır. Teşebbüsler arasında bir kota veya sıra uygulaması olmadığı ve kurulmaya çalışılan sistemin yürütülemediği hususları bir arada düşünüldüğünde, sistemin rekabet üzerindeki etkisinin sınırlı olacağı anlaşılmaktadır. Buna ek olarak havuz sisteminin süresi de göz önüne alındığında bahse konu etkinin daha da zayıflayacağı açıktır.