Pizza Restaurantları A.Ş.'nin hisselerinin tamamının Fides Food Systems B.V.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Neyzar MENTEŞOĞLU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Fides Food Systems B.V.

Temsilcisi: Av. Itır ÇİFTÇİ

Hergüner Bilgen Özeke Hukuk Bürosu Süleyman Seba Caddesi Sıraevler 55 Akaretler 34357 Beşiktaş / İstanbul

D. TARAFLAR: Fides Food Systems B.V.

Prins Bernhardplein 200 1097 JB Amsterdam / HOLLANDA

Franchizza Limited

4th Floor, 15 Basinghall StreetLondon EC2V 5BR

Belma ATAMAN

30

Ural Ataman

14 Boulevard Princesse Charlotte 98000 MONAKO

Ayşe Binnaz ATAMAN KEÇECİ

L’Anaconda 5EME 2 4 Boulevard de Belgique 98000

MONAKO

Aslan SARANGA

Göktürk Mahallesi Selenyum Sitesi D Blok D1

Kemerburgaz Eyüp / İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Pizza Restaurantları A.Ş.’nin hisselerinin tamamının Fides

Food Systems B.V. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.7.2010 tarih ve 5642 sayı ile giren ve en

son 30.7.2010 tarih ve 6039 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054

sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet

Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 13.8.2010 tarih ve 2010-3- 161/Öİ-10-125-ŞYA sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu, 20.8.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-120/347 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Pizza Restaurantları A.Ş.’nin hisselerinin tamamının Fides Food Systems B.V. tarafından devralınmasına dair bildirim konusu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, bununla birlikte anılan işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı ve bu nedenle başvuru konusu işleme izin verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1.Taraflar

H.1.1. Devralan: Fides Food Systems B.V. (Fides)

Devralma işlemini gerçekleştirmek üzere Hollanda kanunları uyarınca kurulan Fides hisselerinin %100’ü Turkish Private Equity Fund II (TPEFII) unvanlı bir yatırım şirketinin kontrolünde olan Fides Food Systems Coöperatief U.A.’ya aittir. Dolayısıyla işlem sonrası devralınan teşebbüsün kontrolü TPEFII tarafından sağlanacaktır.

TPEFII, kontrolü altında bulunan yatırım fonları aracılığıyla sermaye aktarımının geliştireceğine inandığı şirketlerdeki sermaye hisselerinin (kontrol sağlayan/sağlamayan) devralınması işi ile iştigal etmekte olan özel bir girişim sermayesi şirketidir. TPEFII’nin başlıca hissedarları, Dünya Bankası yan kuruluşu olan International Finance Corporation, Alman Yatırım Bankası (DEG), Hollanda Kalkınma Bankası (FMO) ve Avrupa Yatırım Fonudur. TPEFII’nin portföyünde devralınan teşebbüs ile aynı alanda faaliyet gösteren herhangi bir şirket bulunmamaktadır. TPEFII’nin hisse sahibi olduğu şirketlere Tablo1’de yer verilmiştir.

Tablo 1: TPEFII’nin hisse sahibi olduğu şirketler ve faaliyet alanları

Şirket Adı Faaliyet Alanı Hisse Oranı (%)

Banka ve şirketlere ilişkin ödeme

sistemlerinin yönetimi, kart ekstre

Provus Bilişim Hizmetleri A.Ş.

basımı ve kişiselleştirme hizmeti

sağlanması

Selektif kozmetik ürünler toptan ve

Tekin Acar Büyük Mağazacılık Tic. A.Ş.

perakende satışı

Günlük giyim ve aksesuar tasarım ve

Mavi Giyim A.Ş.

pazarlaması

Kaynak: Bildirim formu

Fides’ın yönetimi Hollanda’da şirket kuruluşu ve yönetimi hizmetleri veren Intertrust B.V. tarafından gerçekleştirilmektedir. İşlemi gerçekleştirmek üzere kurulmuş olan Fides’in 2009 yılına ait cirosu bulunmamaktadır.

H.1.2. Devralınan: Pizza Restaurantları A.Ş.

90

Devralınacak şirket olan Pizza Restaurantları A.Ş. 1996 yılından itibaren Domino’s markası altında yerinde servis ve evlere paket servis hizmeti veren kendi restoranları ve franchise anlaşmaları çerçevesinde çalışan restoranlar vasıtasıyla faaliyet göstermektedir. Domino’s restoranları pizza ve pizza ile birlikte tüketilen sos, tavuk, tatlı gibi ürünlerin satışını yapmaktadır.

Pizza Restaurantları A.Ş. hisselerinin %99,93’ü Londra’da kurulu Franchizza Limited şirketine aittir. Pizza Restaurantları A.Ş.’nin ortaklık yapısına Tablo 2’de yer verilmiştir. Tablo 2: Pizza Restaurantları A.Ş.’nin ortaklık yapısı

Hissedarın Adı Hisse Oranı(%)

Franchizza Limited

Belma Ataman

Ural Ataman

Ayşe Binnaz Ataman Keçeci

Aslan Saranga

Toplam 100,00

Kaynak: Bildirim formu

Domino’s restoranlarının 48’i şirkete ait, 98’i franchise olmak üzere Türkiye’de toplam 146 şubesi bulunmaktadır. Teşebbüs 2009 yılında …………. TL ciro elde etmiştir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. Sektöre İlişkin Bilgiler

Fast-food (Fast-food, hamburger, sandviç gibi kısa sürede hazırlanarak servis edilebilen yiyecekler için kullanılan bir tabirdir) sektörü genel olarak dört alt ana başlık altında sınıflandırılabilir. Bunlar, Mc Donald’s, Burger King, Wendy’s gibi hamburger restoranları, Pizza Hut, KFC, Taco Bell gibi hamburger dışı (non-hamburger) restoranlar, daha çok kültürel özelliklerden yola çıkılarak farklı toplumların yemek kültürünü yansıtan ürünleri içeren Çin, Hint ve kebap ağırlıklı Türk fast-food zincirleri gibi etnik restoranlar ve hızlı servis sunan aile restoranları şeklinde sıralanabilir.

Fast-food endüstrisi, hem tüketicilerden gelen talep hem de tedarik kaynaklarının çoğalması ile yiyecek endüstrisinin en hızlı gelişen dallarından birisi olmuştur. Fast-food sektöründe yaşanan hızlı değişime ayak uydurabilmek için sektörde yer alan işletme yöneticileri için kalite, konum, makul fiyat, hızlı servis, kolay ulaşım ve fast-food ürünlerinin yüksek değeri (lezzet, sağlıklı yiyecek, restoranın temizliği) gibi kavramlar öne çıkmaktadır.

Fast-food sektöründe uluslararası genişleme sağlanırken kullanılan belli başlı yöntemler isim hakkı verme, ortak yatırımlar ve bir dereceye kadar da satın almalardır. Sektör verilerine göre fast-food, 2008 yılında yaşanan küresel mali krize rağmen (Euro Monitor’ün sektör raporuna göre %21 oranında) büyüyen bir sektör olmuştur. Sektörü zincir markalar ve bağımsız işletmeler olarak iki ayrı gruba ayırmak mümkündür. Bağımsız işletmeler kriz dolayısıyla değer kaybı yaşarken zincir işletmeler değer kazanmışlardır. Bunun en önemli sebeplerinden biri zincir markalar tarafından krizde yapılan yüksek yatırımlardır. Ayrıca alışveriş merkezlerinin sayısında yaşanan artışa paralel olarak zincir markaların servis noktalarında da artış yaşanmasının söz konusu büyümede önemli bir etken olduğu söylenebilir. Bununla birlikte krizde harcamaların kısıtlanması, tüketicilerin pahalı ve şık restoran tercihlerinin hızlı yemeğe doğru kaymasına sebep olmuştur.

2008 yılında en popüler hızlı yemek kanalı yine hamburger türü ürünlerin satıldığı kanal olmuştur. Sektörde faaliyet gösteren Mc Donald’s (Anadolu Grubu) ve Burger King (Tab Gıda) çocuklara, öğrencilere ve gençlere yönelik promosyonlarıyla satışlarını artıran firmalardır. Tavuk ürünleri de fast-food sektöründe önemli bir yere sahiptir. Pizza restoran zincirleri de fast-food sektöründe öne çıkmaktadır.

Tablo 3’te Türkiye’de hızlı yemek sektöründe yer alan alt sektörlerin değer olarak toplam sektör içindeki büyüklüğüne yer verilmiştir.

Bağımsız Fast-food 0 0 0 0 0 0

Bağımsız Fast-food

Pizza Fast-food 0,3 5,6 12,7

Zincir Fast-food 0,3 5,6 12,7

Bağımsız Fast-food

Toplam Fast-food 587,5 672,9 673 786,3 918,7 1.113,40

Kaynak: Euro Monitor Sektör Raporu 2009

Tablodan görüldüğü üzere, fast-food sektöründeki en büyük pay hamburger restoranlarına aittir. Hamburger restoranları değer olarak sektörün yaklaşık %70’ini oluşturmaktadır. Diğer yandan pizza restoranlarının değer olarak büyüklüğünün yıllar

içinde gelişme göstermekle birlikte oldukça düşük olduğu ve toplam fast-food sektörünün 2008 itibarıyla ancak % 1,2’sine ulaşabildiği görülmektedir.

H.2.2. İlgili Ürün Pazarı

İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da atıf yapılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır.

Sektöre ilişkin geçmiş Kurul kararlarında ilgili ürün pazarı, “fast-food restoranları pazarı” olarak belirlenmiştir. Mevcut dosya bakımından da ilgili ürün pazarı geçmiş kararlar paralelinde “fast-food restoranları pazarı” olarak tespit edilmiştir.

H.2.3. İlgili Coğrafi Pazar

170

İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. maddesinde “inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” denilmektedir. Dolayısıyla, tüm olası pazar tanımlarında rekabetçi endişe yaratmayan birleşme/devralma işlemleri bakımından Kurulun ilgili pazarı tanımlamayabileceği ifade edilmelidir.

Dosya kapsamında farklı coğrafi pazar tanımlarının yapılması mümkün olmakla birlikte, yukarıda açıklanan nedenlerden hareketle, kesin bir coğrafi pazar tanımına gidilmeyecektir. Ancak işlemin değerlendirilmesine yönelik yoğunlaşma analizi, pazara yönelik daha sağlıklı bilgilerin elde edilebilmesinden ötürü, ilgili coğrafi pazarın Türkiye olduğu kabul edilerek yapılmıştır.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. İşlemin Niteliği

İncelemeye konu işlem Pizza Restaurantları A.Ş.’nin hisselerinin tamamının Fides’e devrine ilişkindir. İşlemi gerçekleştirmek üzere, taraflar arasında 12 Temmuz 2010 tarihli “Hisse Satın Alma Anlaşması” imzalanmıştır. İşlem sonucunda Pizza Restaurantları A.Ş.’nin kontrolü Fides’in de kontrolüne sahip olan TPEFII’ye ait olacaktır.

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi uyarınca söz konusu işlem, devralma sayılan hallerden kabul edilmektedir.

İşlemi gerçekleştiren teşebbüslerin ciroları incelendiğinde, Fides’in veya TPEFII’nin herhangi bir iştirakinin ilgili ürün pazarında cirosu bulunmadığı ve Pizza Restaurantları A.Ş.’nin 2009 cirosunun …………….. TL olduğu görülmektedir.

200

Dolayısıyla, teşebbüslerin toplam ciroları bakımından 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro eşiğinin aşıldığından, incelemeye konu devralma işlemi izne tabidir.

H.3.2. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi, teşebbüslerin hakim durum yaratmaya veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmeye yönelik olarak herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşme veya devralma işlemi gerçekleştirmelerini yasaklamaktadır. Bu çerçevede, hakim pazar gücünün tek bir teşebbüs tarafından kontrol edilmesine ya da güçlendirilmesine yol açacak nitelikteki yoğunlaşma işlemleri anılan yasaklama kapsamına girecektir.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerde, devralınacak şirketin fast-food restoranları pazarındaki tahmini payının %.... seviyesinde olduğu belirtilmiştir. Bütün pizza restoranlarının toplam fast-food pazarındaki payının %..... seviyesinde olduğu değerlendirildiğinde, söz konusu tahminin oldukça iyimser olduğu kanaati oluşmuştur. Domino’s haricinde Sbarro, Pizza Pizza gibi ulusal pizza restoranı zincirleri ile birlikte pek çok yerel zincir niteliğinde veya bağımsız pizza restoranı bulunduğu da dikkate alınarak Domino’s pizza restoranlarının ilgili pazardaki gücünün yüksek olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Bildirim konusu işlemde devralan taraf olan Fides işlemi gerçekleştirmek üzere kurulmuş yeni bir şirkettir ve herhangi bir alanda faaliyeti bulunmamaktadır. Fides’in kontrolünü elinde bulunduran TPEFII’nin de gıda alanında faaliyeti olmadığı gibi gıda alanında faaliyet gösteren herhangi bir şirkette ortaklığı da bulunmamaktadır. Dolayısıyla işlem ilgili pazarda yoğunlaşmaya yol açmayacak ve bu bakımdan hakim durum yaratılması veya güçlendirilmesi söz konusu olmayacaktır.

“Hisse Satın Alma Anlaşması”nın 7.1 maddesinde rekabet yasaklarına yer verilmiştir. Devralmalarda alıcıların satıcılara getirdiği rekabet yasakları ve bu yasakların tamamlayıcısı olarak değerlendirilen satıcının devredilen işletmenin çalışanlarını istihdam etmemesine ve sağlayıcılarıyla çalışmamasına yönelik yükümlülükler, alıcıların yaptıkları yatırımın karşılığını tam olarak almasının bir aracı olarak görülmektedir. Bu yönüyle devralma işleminde satıcılara getirilen rekabet yasakları ve diğer söz konusu yükümlülükler, yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli oldukları takdirde yan sınırlamalar kapsamında değerlendirilmektedir. Söz konusu yan sınırlamaların ayrıca, orantılı ve sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olması gerekmektedir.

“Hisse Satın Alma Anlaşması”nın 7.1 maddesinde yer verilen hükmün, üç kıstası da sağladığı anlaşıldığından, bu kısıtlamanın yan sınırlama olduğu kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.