Aykut Ticaret İnş. Mal. Taah. Tur. Ltd. Şti., ve Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin fiyat anlaşması içinde bulundukları ve birbirlerinin müşterisine hazır beton temin etmekten imtina ettikleri iddiaları, Konya Çimento San. A.Ş., As Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş, Göltaş Hazır Beton ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. ile Denizli Çimento Sanayi T.A.Ş.'nin birbirlerinin müşterisine hazır beton temin etmekten imtina ettikleri iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
: Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR : Murat AYBER, Yalçıner YALÇIN : İhbar
B. RAPORTÖR C. BAŞVURUDA BULUNAN
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN: - Aykut Ticaret İnş. Mal. Taah. Tur. Ltd. Şti.
Alanya Karayolu üzeri Ulualan Mevkii 07600 Manavgat/Antalya
- Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Kısıklı Cad. No: 4 Sarkuysan İş Merkezi S Blok Altunizade/İstanbul
- As Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.
İçeriova Alan Mevkii Kızılkaya Kasabası Bucak/Burdur
- Konya Çimento San. A.Ş.
Horozluhan Mahallesi Ankara Caddesi 195, 42300 Selçuklu/Konya
- Göltaş Hazır Beton ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş.
Vişnezade Mahallesi Prof. Alaeddin Yavaşca Sokak
No:4/2 Beşiktaş/İstanbul
- Denizli Çimento Sanayi T.A.Ş.
Ankara Asfaltı 40. Km Kaklık/Denizli
(1) E. DOSYA KONUSU: Aykut Ticaret İnş. Mal. Taah. Tur. Ltd. Şti., ve Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş’nin fiyat anlaşması içinde bulundukları ve birbirlerinin müşterisine hazır beton temin etmekten imtina ettikleri iddiaları,
(2) Konya Çimento San. A.Ş., As Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş, Göltaş Hazır Beton ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. ile Denizli Çimento Sanayi T.A.Ş.’nin birbirlerinin müşterisine hazır beton temin etmekten imtina ettikleri iddiası.
(3) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Antalya ili Alanya ilçesinde faal hazır beton tesislerinin fiyat anlaşması içinde oldukları ve fiyatlarını devamlı yükselttikleri; belirli bir hazır beton tesisinden aldığı ürünle inşaatına başlayan ihbar sahibinin fiyat artışı üzerine bu tesise rakip işletmelerden ürün istemesine karşın rakiplerin ürün vermekten imtina ettikleri ifade edilmiştir.
(4) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 24.10.2011 tarih ve 7326 sayı ile intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 29.12.2011 tarih ve 2011-5-21/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulu’nun 12.01.2012 tarihli toplantısında görüşülerek 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti amacıyla önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan
Sayfa 2
12-22/592-179
inceleme sonucunda düzenlenen 17.04.2012 tarih ve 2011-5-21/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
H.İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) H.1. Aykut Ticaret İnş. Mal. Taah. Tur. Ltd. Şti. (AYKUT TİCARET), ve Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ÇİMSA)’nın fiyat anlaşması içinde bulundukları iddiası
(6) Antalya ilinde hazır beton fiyatlarının bir yılda % 40 dolaylarında artış göstermesi ve bu fiyat artışları esnasında sektörde hazır beton fiyatlarını konu alan bazı toplantılar yapılmış olması nedeniyle bahsi geçen bu iki firmanın durumunun netleştirilmesi için incelemelerde bulunulmuştur.
(7) Bu kapsamda teşebbüslerin 2010 yılı Ocak ayından başlamak üzere 2012 yılı Mart ayına kadarki süreçte Alanya ilinde geçerli olan aylık ortalama C25 türü hazır beton fiyatları incelenmiştir. Başvuru konusu iddialar özellikle Ekim-Kasım 2011 tarihine işaret etmektedir. AYKUT TİCARET Kasım 2011’de faaliyete geçtiğinden bu tür bir fiyat anlaşması içinde bulunması esas itibarıyla mümkün görünmemiştir. ÇİMSA’nın ise genellikle maliyetinin altında bir fiyatla satışlarını gerçekleştirdiği ve zarar ettiği görülmüştür. Bunun yanı sıra ÇİMSA’nın fiyat anlaşması ve müşteri paylaşımı içerikli toplantılara katıldığını ortaya koyan somut bir veri de bulunamamıştır. Bu koşullarda AYKUT ÇİMENTO ve ÇİMSA’nın fiyat anlaşması içinde olduklarının ileri sürülemeyeceği kanaatine varılmıştır.
(8) H.2. AYKUT TİCARET, ÇİMSA, Konya Çimento San. A.Ş. (KONYA ÇİMENTO), As Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş (AS ÇİMENTO), Göltaş Hazır Beton ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. (GÖLTAŞ) ile Denizli Çimento Sanayi T.A.Ş. (DENİZLİ ÇİMENTO)’nun birbirlerinin müşterisine hazır beton temin etmekten imtina ettikleri iddiası.
(9) Şikâyet edilen teşebbüslerin hazır beton imalatı işinde faaliyet gösterdiği dikkate alınarak ilgili ürün pazarı “hazır beton” olarak belirlenmiştir. Teşebbüsler arasında gerçekten bir pazar paylaşımı olup olmadığının tespiti amacıyla yerinde inceleme esnasında teşebbüslerin pazarlama yetkililerinin ziyaret tutanakları incelenmiş ve ziyaret tutanaklarının farklı teşebbüslerde “Ziyaret Edilen Yerler” yahut “Günlük Beton Satış Görüşmeleri” gibi farklı adlar altında tutulduğu görülmüştür. AYKUT TİCARET’te incelenen kayıtlarda “Onların fiyatının altına düşeceğiz” açıklamasının yer aldığı bir belge AYKUT TİCARET’in pazar paylaşımı eylemi içinde bulunduğu savını çürütmüştür. Anılan teşebbüsün yetkilileri nadiren müşteri veya potansiyel müşterilere teklif vermekten imtina ettiklerini belirtmişlerdir. Bunun, müşterinin belirli bir hazır beton sağlayıcısından beton tedarik ettikten sonra inşaata kendileriyle devam etmesini istemesi halinde ortaya çıkabilecek iki sorundan kaynaklandığını ifade etmişlerdir. Öncelikle, yapı denetim esnasında beton mukavemetinin yetersizliği ileri sürülürse yetersizliğin hangi tedarikçinin ürününden kaynaklandığının tespiti bir ihtilafa neden olabilecektir. İkinci olarak, hazır beton temini işinde ticari olarak en kazançlı kısım temel atma safhası olarak görülmektedir. Temel atma yüksek tonajda hazır betonun nispeten az emek ve zaman tüketerek satışının yapıldığı safha olarak tanımlanmaktadır. Bu koşullarda hazır beton tedarikçilerinin başka bir tedarikçi ile inşaata başlayan müşterilere inşaatın devamında beton tedarik etmekte çok istekli olmamaları mümkündür. Bu açıklama bahse konu bütün teşebbüsler için geçerli olduğundan, genel olarak bakıldığında, şikâyet eden teşebbüsler arasında hazır beton satışında müşteri bazlı bir pazar paylaşımı olduğunu söylemenin yerinde olmayacağı kanaatine varılmıştır.
Sayfa 3
12-22/592-179
I. SONUÇ
(10) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca bu aşamada soruşturma açılmasına gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.